Thủ tục thừa kế cổ phần, phần vốn góp và hướng xử lý khi có tranh chấp

Thủ tục thừa kế cổ phần, phần vốn góp bắt đầu từ việc xác định cổ phần, phần vốn góp đứng tên người đã mất là di sản, lập văn bản khai nhận hoặc phân chia di sản có công chứng, sau đó yêu cầu công ty ghi tên người thừa kế vào sổ đăng ký cổ đông hoặc sổ đăng ký thành viên và đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký kinh doanh. Rủi ro lớn nhất nằm ở thời điểm người thừa kế được công nhận tư cách thành viên, cổ đông, vì khi công ty chưa ghi nhận thì quyền biểu quyết và quyền nhận cổ tức gần như bị treo. Bài viết này hướng dẫn hồ sơ, trình tự theo từng loại hình công ty, cách xử lý khi Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc người đại diện theo pháp luật qua đời, và hướng giải quyết khi các đồng thừa kế hoặc doanh nghiệp phát sinh tranh chấp. Đây là nhóm vấn đề thuộc Thừa kế theo pháp luật mà Luật Long Phan PMT thường xuyên tư vấn cho người thừa kế và doanh nghiệp.

Thủ tục thừa kế cổ phần, phần vốn góp: xác định di sản và người thừa kế, công chứng văn bản khai nhận, công ty ghi nhận vào sổ, đăng ký thay đổi
Người thừa kế xác định di sản, công chứng văn bản khai nhận rồi yêu cầu công ty ghi nhận vào sổ và đăng ký thay đổi.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của thành viên là cá nhân đương nhiên là thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn theo khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung 2022, 2025).
  • Người thừa kế của cổ đông là cá nhân chỉ trở thành cổ đông từ thời điểm thông tin được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông theo khoản 3 và khoản 6 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020.
  • Người thừa kế không muốn làm thành viên thì phần vốn góp được công ty mua lại hoặc chuyển nhượng theo điểm a khoản 4 Điều 53, Điều 51 và Điều 52 Luật Doanh nghiệp 2020.
  • Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là động sản là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế, theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015.

Cổ phần, phần vốn góp của người đã mất được xác định và định giá như di sản thế nào

Cổ phần, phần vốn góp thuộc quyền sở hữu của người đã mất là tài sản được xác định trong di sản theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015. Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong khối tài sản chung với người khác.

Trường hợp cổ phần, phần vốn góp được hình thành trong thời kỳ hôn nhân, cần xem xét nguồn tiền và căn cứ xác lập tài sản để xác định đó là tài sản chung hay tài sản riêng của vợ, chồng. Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân về nguyên tắc là tài sản chung, trừ trường hợp pháp luật quy định là tài sản riêng. Việc cổ phần hoặc phần vốn góp chỉ đứng tên một người không đương nhiên chứng minh đó là tài sản riêng. Nếu là tài sản chung, phải xác định phần của người chết trước khi đưa vào di sản.

Nếu người chết không để lại di chúc hoặc thuộc trường hợp thừa kế theo pháp luật, hàng thừa kế thứ nhất được xác định theo khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết. Những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau theo khoản 2 Điều này. Cách chia này tương tự trường hợp chia đất cho con khi vợ hoặc chồng chết trước không có di chúc, vì cùng áp dụng nguyên tắc về hàng thừa kế.

Nếu có di chúc hợp pháp, việc phân chia thực hiện theo nội dung di chúc, trừ các trường hợp pháp luật quy định khác

Các trường hợp cần định giá di sản là cổ phần, phần vốn góp

Việc định giá cổ phần, phần vốn góp không phải thủ tục bắt buộc trong mọi trường hợp thừa kế. Thông thường, cần định giá khi các bên cần xác định giá trị bằng tiền của phần vốn để giải quyết việc phân chia hoặc xử lý quyền lợi liên quan. Cụ thể:

  1. Các đồng thừa kế muốn chia giá trị bằng tiền: Một người nhận toàn bộ cổ phần hoặc phần vốn góp, những người còn lại nhận tiền tương ứng với phần thừa kế của mình.
  2. Các bên không thống nhất giá trị di sản: Cần có căn cứ xác định giá trị để thỏa thuận phân chia hoặc giải quyết tranh chấp.
  3. Cần xác định giá trị di sản để giải quyết tranh chấp tại Tòa án: Việc định giá có thể được thực hiện theo thủ tục tố tụng khi giá trị tài sản là vấn đề cần chứng minh.
  4. Người thừa kế có nhu cầu chuyển nhượng phần vốn hoặc cổ phần: Cần xác định giá làm căn cứ đàm phán, giao dịch; không phải mọi giao dịch đều bắt buộc thuê tổ chức thẩm định giá.

Nếu các bên thống nhất phân chia theo số lượng cổ phần hoặc tỷ lệ vốn góp mà không cần xác định giá trị bằng tiền thì có thể không cần thực hiện thủ tục thẩm định giá.

Cách xác định giá trị cổ phần, phần vốn góp

Để xác định giá trị cổ phần, phần vốn góp trong hồ sơ thừa kế, các bên có thể thỏa thuận giá trị hoặc thuê tổ chức thẩm định giá. Khi tham chiếu giá thị trường, cần áp dụng khoản 14 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020.

Theo quy định này, giá thị trường của phần vốn góp hoặc cổ phần là một trong ba loại giá sau:

  • Giá giao dịch trên thị trường tại thời điểm liền kề trước đó.
  • Giá thỏa thuận giữa người bán và người mua.
  • Giá do một tổ chức thẩm định giá xác định.

Việc lựa chọn phương pháp định giá cần phù hợp với mục đích phân chia di sản và tình trạng thực tế của doanh nghiệp.

Ai quản lý cổ phần, phần vốn góp khi di sản chưa chia?

Trong thời gian di sản chưa chia, các đồng thừa kế nên thống nhất cử người quản lý di sản trong thời gian chưa chia để làm việc với công ty. Theo khoản 2 Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015, người quản lý này thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết theo thỏa thuận của những người thừa kế và chỉ trong phạm vi di sản.

Một trường hợp đặc biệt là người chết chưa góp đủ vốn đã cam kết. Khoản 1 Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người hưởng thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết trong phạm vi di sản đã nhận. Người thừa kế nên yêu cầu công ty xác nhận số vốn đã góp và còn phải góp trước khi quyết định nhận hay từ chối.

Quý khách có thể gửi sổ đăng ký, điều lệ và giấy chứng tử cho Luật Long Phan PMT để rà soát số liệu vốn trước khi lập văn bản khai nhận.

Lưu ý nên tránh định đoạt tài sản thừa kế khi chưa chia vì có thể phát sinh tranh chấp giữa các đồng thừa kế.

Hồ sơ và các bước khai nhận di sản là cổ phần, phần vốn góp tại tổ chức hành nghề công chứng

Việc khai nhận hoặc phân chia di sản là cổ phần, phần vốn góp được thực hiện bằng văn bản công chứng theo Điều 59 Luật Công chứng 2024. Người thừa kế nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng.

Theo khoản 2 Điều 59 Luật Công chứng 2024, ngoài giấy tờ chung theo khoản 1 Điều 42 hoặc khoản 1 Điều 43 của Luật này, hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản cần có:

  • Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết.
  • Di chúc nếu thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản nếu thừa kế theo pháp luật.
  • Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản, nếu tài sản thuộc trường hợp pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu.

Với cổ phần, phần vốn góp, thực tiễn công chứng còn yêu cầu thêm các giấy tờ sau:

  • Sổ đăng ký cổ đông, sổ đăng ký thành viên hoặc giấy tờ khác chứng minh người chết sở hữu cổ phần, phần vốn góp.
  • Văn bản xác nhận của công ty về số lượng cổ phần, tỷ lệ vốn góp, số vốn thực góp và tình trạng chuyển nhượng, cầm cố hoặc hạn chế quyền (nếu có).
  • Điều lệ công ty và các tài liệu liên quan đến phần vốn góp, cổ phần nếu cần thiết để xác minh quyền sở hữu hoặc điều kiện chuyển giao.

Quy trình công chứng thường diễn ra theo sáu bước dưới đây, trong đó bước niêm yết là bắt buộc theo khoản 4 Điều 59 Luật Công chứng 2024:

  1. Nộp hồ sơ và nhận giấy tiếp nhận kèm lịch hẹn.
  2. Công chứng viên kiểm tra hồ sơ, có thể yêu cầu bổ sung hoặc giải trình.
  3. Tổ chức hành nghề công chứng niêm yết việc tiếp nhận hồ sơ.
  4. Sau khi hết thời gian niêm yết mà không có khiếu nại, tố cáo, công chứng viên soạn văn bản khai nhận, ghi rõ tên, mã số doanh nghiệp, số lượng cổ phần hoặc tỷ lệ vốn góp được hưởng.
  5. Các bên đọc, ký và công chứng viên chứng nhận văn bản.
  6. Nộp thù lao công chứng và nhận văn bản đã công chứng.

Khoản 6 Điều 59 Luật Công chứng 2024 quy định văn bản đã công chứng là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền đăng ký chuyển quyền cho người được hưởng.

Sau khi có văn bản công chứng, người thừa kế tiếp tục làm thủ tục với doanh nghiệp để cập nhật thông tin cổ đông hoặc thành viên theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, cần đối chiếu Điều 53; đối với công ty cổ phần, cần đối chiếu khoản 3 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020. Văn bản phân chia di sản là căn cứ chứng minh việc hưởng di sản, nhưng không thay thế các thủ tục cập nhật thông tin tại doanh nghiệp.

Người thừa kế trở thành thành viên, cổ đông từ khi nào: công ty TNHH hai thành viên, TNHH một thành viên, công ty cổ phần

Thời điểm có tư cách thành viên, cổ đông phụ thuộc loại hình công ty. Với công ty trách nhiệm hữu hạn, người thừa kế là thành viên theo luật; với công ty cổ phần, tư cách cổ đông chỉ phát sinh khi tên được ghi vào sổ. Bảng dưới đây so sánh ba loại hình.

Tiêu chí Công ty TNHH hai thành viên trở lên Công ty TNHH một thành viên Công ty cổ phần
Căn cứ Khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 Khoản 3 Điều 78 Luật Doanh nghiệp 2020 Khoản 3 và khoản 6 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020
Người thừa kế Là thành viên công ty Là chủ sở hữu hoặc thành viên công ty Trở thành cổ đông
Thời điểm có tư cách Là thành viên theo khoản 1 Điều 53; không phụ thuộc vào việc cập nhật sổ đăng ký thành viên Khi việc giải quyết thừa kế được xác định; người thừa kế là chủ sở hữu hoặc thành viên theo khoản 3 Điều 78 Từ khi thông tin được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông
Thời hạn đăng ký 10 ngày kể từ ngày có thay đổi (khoản 2 Điều 30) 10 ngày kể từ ngày kết thúc việc giải quyết thừa kế (khoản 3 Điều 78) Công ty ghi sổ trong 24 giờ kể từ khi nhận đủ yêu cầu theo Điều lệ (khoản 7 Điều 127)

Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của thành viên là cá nhân đã chết là thành viên công ty. Như vậy, tư cách thành viên của người thừa kế được xác lập theo quy định này, không phải chỉ phát sinh sau khi công ty cập nhật sổ đăng ký thành viên.

Tư cách thành viên, cổ đông sau thừa kế tại công ty TNHH hai thành viên trở lên, công ty TNHH một thành viên và công ty cổ phần
Thời điểm người thừa kế có tư cách thành viên, cổ đông phụ thuộc loại hình công ty; công ty cổ phần cần ghi vào sổ đăng ký cổ đông.

Trường hợp người thừa kế không muốn trở thành thành viên, phần vốn góp được công ty mua lại hoặc chuyển nhượng theo khoản 4 Điều 53.

Sau khi xác định người thừa kế hợp pháp, công ty thực hiện cập nhật sổ đăng ký thành viên và đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp theo quy định. Điều 30 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định thời hạn đăng ký thay đổi là 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.

Về hồ sơ, Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định trường hợp thay đổi thành viên do thừa kế phải có văn bản xác nhận quyền thừa kế hợp pháp thay cho hồ sơ góp vốn hoặc chuyển nhượng, tại khoản 3 Điều 45. Công ty cũng nộp giấy đề nghị và danh sách thành viên mới.

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Khoản 3 Điều 78 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định khi chủ sở hữu là cá nhân chết, người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật là chủ sở hữu hoặc thành viên công ty. Công ty phải tổ chức quản lý theo loại hình tương ứng và đăng ký thay đổi trong 10 ngày kể từ ngày kết thúc việc giải quyết thừa kế.

Nếu chỉ có một người thừa kế, công ty giữ mô hình một thành viên và thay chủ sở hữu. Nếu có từ hai người thừa kế trở lên, công ty phải chuyển sang mô hình tương ứng với cơ cấu sở hữu sau khi giải quyết thừa kế.

Công ty cổ phần

Khoản 3 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của cổ đông là cá nhân trở thành cổ đông của công ty. Tuy nhiên, theo khoản 6 Điều 127, họ chỉ là cổ đông từ khi thông tin được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông.

Khoản 7 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020 buộc công ty đăng ký thay đổi cổ đông trong sổ theo yêu cầu của cổ đông có liên quan trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo Điều lệ. Người thừa kế nên gửi yêu cầu bằng văn bản để làm mốc tính thời hạn.

Người thừa kế không muốn làm thành viên, thuộc diện không được góp vốn hoặc chưa thành niên

Không phải người thừa kế nào cũng muốn hoặc đủ điều kiện giữ phần vốn. Họ có thể từ chối nhận, yêu cầu công ty mua lại, chuyển nhượng cho người khác hoặc thực hiện quyền qua người đại diện. Mỗi hướng đi có điều kiện riêng.

Điểm a khoản 4 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định nếu người thừa kế không muốn trở thành thành viên, phần vốn góp được công ty mua lại hoặc chuyển nhượng theo Điều 51 và Điều 52. Điều 52 yêu cầu chào bán trước cho các thành viên còn lại theo tỷ lệ tương ứng.

Chỉ khi các thành viên còn lại không mua hoặc không mua hết trong 30 ngày kể từ ngày chào bán, người thừa kế mới được chuyển nhượng cho người ngoài với cùng điều kiện, theo điểm b khoản 1 Điều 52. Trong thời gian chưa hoàn tất chuyển nhượng,

Trường hợp không có người thừa kế, người thừa kế từ chối nhận thừa kế hoặc bị truất quyền thừa kế, khoản 5 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 chuyển việc giải quyết sang pháp luật dân sự. Với cổ đông, khoản 4 Điều 127 cũng có quy định tương tự.

Một ngoại lệ cần lưu ý là người thừa kế thuộc diện không được góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp. Điểm b khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 loại trừ đối tượng không được góp vốn theo Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Luật Phòng, chống tham nhũng.

Nếu người thừa kế là cán bộ, công chức, viên chức, nên rà soát quy định chuyên ngành trước khi nhận di sản. Phương án an toàn là chuyển nhượng phần vốn cho người đủ điều kiện hoặc để công ty mua lại, để vẫn nhận được giá trị di sản mà không đứng tên phần vốn trái quy định.

Khi người thừa kế chưa thành niên, quyền và nghĩa vụ thông thường do người đại diện theo pháp luật thực hiện thay. Nhiều người cùng thừa kế một phần vốn có thể cử một người đại diện làm việc với công ty bằng văn bản thỏa thuận. Khi soạn thỏa thuận này hoặc hợp đồng chuyển nhượng, quý khách nên nhờ luật sư rà soát điều lệ công ty trước khi ký.

Chủ tịch Hội đồng thành viên, người đại diện theo pháp luật chết: bầu người thay thế và đăng ký thay đổi

Khi Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc người đại diện theo pháp luật qua đời, công ty cần thực hiện thủ tục kiện toàn chức danh để duy trì hoạt động. Việc giải quyết thừa kế phần vốn góp và việc bầu người giữ chức danh quản lý là hai vấn đề pháp lý riêng biệt.

Khoản 4 Điều 56 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định khi Chủ tịch Hội đồng thành viên chết mà không có thành viên được ủy quyền, một trong số các thành viên triệu tập họp các thành viên còn lại. Cuộc họp bầu một người trong số các thành viên tạm thời làm Chủ tịch theo nguyên tắc đa số thành viên còn lại tán thành, cho đến khi có quyết định mới của Hội đồng thành viên.

Quy trình thực hiện thường diễn ra như sau:

  1. Một thành viên gửi thông báo triệu tập họp đến các thành viên còn lại.
  2. Hội đồng thành viên bầu Chủ tịch tạm thời theo nguyên tắc đa số thành viên còn lại tán thành.
  3. Lập biên bản họp và nghị quyết ghi nhận kết quả bầu.
  4. Xác định người thừa kế phần vốn của Chủ tịch đã mất và hoàn tất khai nhận di sản.
  5. Cập nhật sổ đăng ký thành viên, bầu hoặc xác nhận Chủ tịch chính thức theo Điều lệ.

Người thừa kế của Chủ tịch không đương nhiên kế nhiệm chức danh, vì chức danh này do Hội đồng thành viên bầu theo khoản 1 Điều 56 Luật Doanh nghiệp 2020. Họ chỉ có thể ứng cử hoặc bỏ phiếu sau khi được ghi nhận là thành viên.

Nếu người chết đồng thời là người đại diện theo pháp luật, khoản 5 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định đối với doanh nghiệp chỉ còn một người đại diện và người này chết, Hội đồng thành viên cử người khác làm người đại diện. Công ty cần làm việc này sớm vì thiếu người đại diện sẽ ảnh hưởng đến giao dịch, ký hợp đồng và làm thủ tục hành chính.

Khoản 6 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020 có quy định riêng cho công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên. Nếu thành viên là cá nhân làm người đại diện theo pháp luật chết, thành viên còn lại đương nhiên làm người đại diện cho đến khi có quyết định mới của Hội đồng thành viên.

Sau khi bầu người đại diện mới, công ty đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Điều 28 và khoản 2 Điều 30 Luật Doanh nghiệp 2020 yêu cầu thực hiện trong 10 ngày kể từ ngày có thay đổi. Công ty nên đăng ký đồng thời thay đổi thành viên và người đại diện.

Tranh chấp quyền thừa kế và quyền thành viên sau thừa kế: thời hiệu, thẩm quyền, biện pháp khẩn cấp tạm thời

Tranh chấp liên quan đến thừa kế cổ phần, phần vốn góp thường phát sinh giữa các đồng thừa kế về quyền hưởng di sản hoặc giữa người thừa kế với công ty về việc xác lập, thực hiện quyền thành viên, cổ đông. Việc xác định đúng quan hệ tranh chấp có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn căn cứ pháp luật, thời hiệu và Tòa án có thẩm quyền giải quyết.

Thời hiệu khởi kiện

Khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Cổ phần, phần vốn góp là động sản nên áp dụng thời hiệu 10 năm.

Khi công ty từ chối ghi nhận người thừa kế: gửi văn bản yêu cầu, giữ chứng từ gửi, khởi kiện xác nhận tư cách, biện pháp khẩn cấp tạm thời
Người thừa kế nên gửi văn bản yêu cầu, giữ chứng từ gửi, và có thể khởi kiện xác nhận tư cách khi công ty từ chối ghi nhận.

Khoản 2 Điều 623 quy định thời hiệu yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế. Khoản 3 Điều 623 quy định thời hiệu yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết để lại là 03 năm.

Ngoại lệ đáng chú ý là khi thời hiệu chia di sản đã hết, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý theo khoản 1 Điều 623.

Do đó, khi phát sinh tranh chấp, cần xác định chính xác yêu cầu khởi kiện là chia di sản, xác nhận quyền thừa kế hay yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản. Không nên áp dụng chung một thời hiệu cho mọi tranh chấp liên quan đến cổ phần, phần vốn góp.

Thẩm quyền giải quyết

Khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định tranh chấp về thừa kế tài sản thuộc nhóm tranh chấp dân sự. Trong khi đó, khoản 4 Điều 30 quy định tranh chấp giữa công ty với thành viên công ty và một số tranh chấp nội bộ công ty thuộc nhóm tranh chấp kinh doanh, thương mại.

Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, được sửa đổi bởi 2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các tranh chấp thuộc Điều 26 và Điều 30, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền riêng của Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định pháp luật.

Về thẩm quyền theo lãnh thổ, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 giao cho Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc nếu là cá nhân, hoặc nơi có trụ sở nếu bị đơn là tổ chức.

Khi khởi kiện, người thừa kế cần xác định rõ yêu cầu đối với từng bị đơn. Việc gộp yêu cầu chia di sản và yêu cầu công ty ghi nhận tư cách thành viên, cổ đông mà không làm rõ quan hệ pháp luật có thể dẫn đến khó khăn trong việc xác định thẩm quyền và phạm vi giải quyết vụ án.

Kinh nghiệm của luật sư Long Phan PMT khi doanh nghiệp từ chối ghi nhận người thừa kế

Trong thực tế xử lý các vụ việc thừa kế cổ phần, phần vốn góp, tình huống khiến người thừa kế mất nhiều thời gian nhất là công ty chậm hoặc từ chối cập nhật sổ, thường do hồ sơ chưa đầy đủ hoặc mâu thuẫn giữa các thành viên còn lại.

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, một sai lầm phổ biến là người thừa kế chỉ gọi điện hoặc nhắn tin yêu cầu công ty cập nhật mà không gửi văn bản. Khi phát sinh tranh chấp, họ không có chứng cứ về ngày công ty nhận yêu cầu, nên rất khó chứng minh công ty chậm trễ hoặc từ chối.

Điều thứ hai là nhiều người thừa kế chưa có xác nhận của công ty về số cổ phần, tỷ lệ vốn tại thời điểm mở thừa kế. Công chứng viên thường soi kỹ số liệu này, nên hồ sơ dễ bị trả lại nếu thiếu.

Điều thứ ba là các đồng thừa kế chưa thống nhất người đại diện, nên công ty có thể viện cớ chưa rõ ai thực hiện quyền biểu quyết để trì hoãn.

Khi công ty từ chối, cách xử lý thường theo thứ tự sau:

  1. Gửi văn bản yêu cầu ghi nhận, kèm bản sao văn bản công chứng và giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế; giữ chứng từ gửi.
  2. Nêu rõ căn cứ khoản 1 Điều 53 hoặc khoản 3, khoản 6, khoản 7 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020 và đề nghị trả lời trong thời hạn cụ thể.
  3. Nếu vẫn bị từ chối, chuẩn bị hồ sơ khởi kiện yêu cầu xác nhận tư cách thành viên, cổ đông và buộc công ty cập nhật sổ.
  4. Đồng thời cân nhắc yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu có nguy cơ phần vốn bị chuyển nhượng.

Khách hàng gặp tình huống tương tự có thể liên hệ luật sư thừa kế của Luật Long Phan PMT để được rà soát hồ sơ, soạn thư yêu cầu và đánh giá khả năng khởi kiện trước khi tốn thêm chi phí.

Câu hỏi thường gặp về thừa kế cổ phần, phần vốn góp

Các câu hỏi dưới đây tổng hợp thắc mắc phổ biến của người thừa kế và doanh nghiệp. Mỗi câu trả lời nêu kết luận trước, sau đó dẫn căn cứ pháp lý.

1. Nhiều người cùng thừa kế một phần vốn góp thì xử lý thế nào?

Các đồng thừa kế có thể thỏa thuận phân chia phần vốn góp theo quyền hưởng di sản hoặc ủy quyền bằng văn bản cho một người thực hiện quyền của mình. Việc phân chia phải phù hợp với quy định về loại hình doanh nghiệp và Điều lệ công ty. Nếu không thống nhất được, các đồng thừa kế có thể yêu cầu chia di sản theo Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015..

2. Người thừa kế dưới 18 tuổi có đứng tên cổ phần, phần vốn góp được không?

Có. Người chưa thành niên vẫn có quyền hưởng di sản thừa kế và có thể đứng tên sở hữu cổ phần, phần vốn góp. Quyền, nghĩa vụ của người chưa thành niên trước công ty được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật. Điểm đ khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 cấm người chưa thành niên thành lập và quản lý doanh nghiệp, nhưng không cấm nhận thừa kế cổ phần, phần vốn góp.

3. Điều lệ công ty hạn chế chuyển nhượng thì người thừa kế có bị mất quyền không?

Không. Điều lệ có thể hạn chế chuyển nhượng nhưng không làm mất quyền thừa kế của người thừa kế hợp pháp. Với công ty cổ phần, khoản 1 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020 chỉ cho phép hạn chế chuyển nhượng nếu Điều lệ có quy định và nêu rõ trong cổ phiếu. Quy định này không loại trừ khoản 3 Điều 127 về việc người thừa kế trở thành cổ đông.

4. Công ty từ chối ghi nhận người thừa kế thì phải làm gì?

Người thừa kế nên gửi văn bản yêu cầu kèm văn bản khai nhận đã công chứng và giữ chứng từ gửi. Nếu công ty vẫn không ghi nhận, họ có thể khởi kiện yêu cầu xác nhận tư cách thành viên, cổ đông theo khoản 4 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

5. Người thừa kế có phải trả nợ của người chết không?

Có, nhưng chỉ trong phạm vi di sản nhận được. Khoản 1 Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người hưởng thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết trong phạm vi di sản, trừ khi có thỏa thuận khác. Khoản 3 Điều 623 cùng Bộ luật quy định thời hiệu yêu cầu thực hiện nghĩa vụ này là 03 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.

6. Người thừa kế của Chủ tịch Hội đồng thành viên có đương nhiên làm Chủ tịch không?

Không. Khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 chỉ xác định người thừa kế là thành viên công ty. Chủ tịch do Hội đồng thành viên bầu theo khoản 1 Điều 56. Khi Chủ tịch chết, khoản 4 Điều 56 cho phép các thành viên còn lại bầu một người làm Chủ tịch tạm thời theo nguyên tắc đa số cho đến khi có quyết định mới.

Kết luận

Thủ tục thừa kế cổ phần, phần vốn góp đòi hỏi người thừa kế làm đúng ba việc: xác định di sản và người thừa kế, công chứng văn bản khai nhận hoặc phân chia, rồi yêu cầu công ty ghi nhận bằng văn bản và đăng ký thay đổi. Với công ty cổ phần, tư cách cổ đông chỉ phát sinh khi tên được ghi vào sổ.

Nếu công ty từ chối ghi nhận, các đồng thừa kế bất đồng hoặc cần xử lý vị trí Chủ tịch Hội đồng thành viên, quý khách nên gửi hồ sơ cho Luật Long Phan PMT qua hotline 1900636387để được rà soát hồ sơ, soạn văn bản yêu cầu và xác định hướng khởi kiện phù hợp. Tham khảo Dịch vụ luật sư tư vấn, giải quyết tranh chấp thừa kế.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13
  • Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung)
  • Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 (sửa đổi, bổ sung)
  • Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13
  • Luật Công chứng số 46/2024/QH15
  • Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , , , , ,

Luật sư Cộng sự Lê Ngọc Tuấn

Luật sư Lê Ngọc Tuấn –là một Luật sư dày dặn kinh nghiệm, thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai. Với sự hiểu biết sâu rộng và nhiều năm cống hiến trong ngành, ông đã từng đảm nhiệm vai trò pháp lý quan trọng tại nhiều công ty lớn như: Công ty TNHH Dịch vụ - Tư vấn - Đầu tư - Bất động sản Tiến Phát; Công ty TNHH Đầu tư – Xây dựng Du lịch Đại Cát; Công ty Luật TNHH MTV Hải Châu; Công ty Cổ phần Thẩm định giá và Tư vấn đầu tư Việt – Nhật, ... Và hiện đang là Luật sư Cộng sự tại Công ty Luật TNHH MTV Long Phan PMT. Chuyên môn của Luật sư Lê Ngọc Tuấn tập trung vào các lĩnh vực tư vấn pháp lý, thẩm định giá, đất đai và bất động sản. Với phong cách làm việc chuyên nghiệp và tâm huyết, ông đã hỗ trợ nhiều cá nhân và doanh nghiệp giải quyết các thủ tục pháp lý phức tạp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Chính khả năng xử lý tình huống linh hoạt và am hiểu về quy định pháp luật đã giúp ông mang lại sự an tâm và lợi ích tối đa cho khách hàng. Suốt quá trình hành nghề, Luật sư Lê Ngọc Tuấn đã xây dựng được uy tín lớn nhờ vào sự tận tâm và cam kết luôn giữ vững đạo đức nghề nghiệp. Ông hoạt động với triết lý làm việc “Tâm sáng - Lòng Trong - Vững chí,” luôn đặt giá trị công minh và chính trực lên hàng đầu. Đây cũng chính là nền tảng giúp ông định hướng rõ ràng trong mọi vụ việc, không ngừng phấn đấu để mang lại dịch vụ pháp lý minh bạch, chất lượng và tận tâm nhất cho từng khách hàng.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  Miễn Phí: 1900.63.63.87