Hướng dẫn xử lý tranh chấp thay đổi thiết kế thi công

Tranh chấp thay đổi thiết kế thi công là loại tranh chấp hợp đồng xây dựng phát sinh khi một bên điều chỉnh thiết kế đã được phê duyệt nhưng không tuân thủ đúng trình tự, làm ảnh hưởng đến khối lượng, đơn giá, tiến độ hoặc trách nhiệm bồi thường thiệt hại giữa các bên. Luật Long Phan PMT nhận thấy đây là vướng mắc thường gặp trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng, đặc biệt khi nhà thầu và chủ đầu tư không thống nhất về thủ tục sửa đổi hợp đồng hoặc căn cứ điều chỉnh giá. Bài viết dưới đây phân tích điều kiện thay đổi thiết kế hợp pháp, hệ quả hợp đồng khi thay đổi sai trình tự và các phương thức giải quyết tranh chấp trong xây dựng mà doanh nghiệp có thể áp dụng.

Hướng dẫn xử lý tranh chấp thay đổi thiết kế thi công trong hợp đồng xây dựng
Khái quát quy trình xử lý tranh chấp khi thay đổi thiết kế thi công ảnh hưởng đến hợp đồng xây dựng.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Thiết kế xây dựng chỉ được điều chỉnh trong 02 trường hợp luật định, theo khoản 1 Điều 31 Luật Xây dựng 2025.
  • Chủ đầu tư là chủ thể quyết định việc điều chỉnh thiết kế, việc điều chỉnh phải được thẩm định, phê duyệt theo khoản 2 Điều 31 Luật Xây dựng 2025.
  • Tự ý thay đổi thiết kế đã phê duyệt làm ảnh hưởng an toàn xây dựng, môi trường hoặc phòng cháy chữa cháy là hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 10 Điều 15 Luật Xây dựng 2025.
  • Khiếu nại phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng phải được giải quyết trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được khiếu nại, theo Điều 21 Nghị định 210/2026/NĐ-CP.

Nội Dung Bài Viết

Khi nào được phép thay đổi thiết kế trong quá trình thi công?

Thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt có thể được điều chỉnh trong quá trình thực hiện dự án khi đáp ứng điều kiện theo Điều 31 Luật Xây dựng 2025. Việc điều chỉnh thiết kế phải được thực hiện đúng thẩm quyền, bảo đảm yêu cầu về kinh tế, kỹ thuật, chất lượng, an toàn công trình và được thẩm định, phê duyệt theo quy định áp dụng cho từng trường hợp.

Trong thực tế, một tình huống thường gặp là chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu thay đổi kết cấu móng để phù hợp với điều kiện địa chất thực tế nhưng chỉ trao đổi bằng lời nói mà không lập hồ sơ điều chỉnh thiết kế. Khi nghiệm thu, tư vấn giám sát có thể không có đủ căn cứ để xác nhận khối lượng phát sinh, từ đó dẫn đến tranh chấp về phạm vi công việc và thanh toán. Vì vậy, mọi thay đổi thiết kế trong quá trình thi công cần được lập thành hồ sơ và thực hiện theo đúng trình tự pháp luật trước khi triển khai.

Hai trường hợp được điều chỉnh thiết kế theo luật định

Theo khoản 1 Điều 31 Luật Xây dựng 2025, thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt chỉ được điều chỉnh trong hai trường hợp sau:

  • Khi điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng có yêu cầu điều chỉnh thiết kế xây dựng;
  • Trong quá trình thi công xây dựng, khi có yêu cầu điều chỉnh thiết kế để bảo đảm chất lượng công trình, đáp ứng hiệu quả và yêu cầu sử dụng của dự án.

Do đó, khi phát sinh yêu cầu thay đổi thiết kế, chủ đầu tư cần xác định rõ căn cứ điều chỉnh, phạm vi thay đổi và ảnh hưởng của việc điều chỉnh đối với dự án, chất lượng, an toàn công trình và chi phí xây dựng.

Thẩm quyền quyết định và thủ tục thẩm định, phê duyệt

Theo khoản 2 Điều 31 Luật Xây dựng 2025, chủ đầu tư là chủ thể quyết định việc điều chỉnh thiết kế xây dựng, đồng thời việc điều chỉnh phải được thẩm định, phê duyệt theo trình tự tại Điều 29 Luật Xây dựng 2025 về thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng và Điều 30 Luật Xây dựng 2025 về nội dung thẩm định thiết kế xây dựng của chủ đầu tư. Như vậy, quyền quyết định thuộc về chủ đầu tư, nhưng quyền này không đồng nghĩa với việc chủ đầu tư được bỏ qua thủ tục thẩm định nội bộ theo quy định.

Một điểm cần lưu ý là Luật Xây dựng 2025 ghi nhận cơ chế chuyển tiếp: đối với công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở theo Luật Xây dựng 2014 trước thời điểm Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực, khi điều chỉnh thiết kế sẽ không phải thực hiện lại thủ tục thẩm định tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Doanh nghiệp có công trình thuộc diện chuyển tiếp nên kiểm tra kỹ thời điểm phê duyệt dự án và hồ sơ thẩm định đã có trước đây, vì việc áp dụng sai quy trình chuyển tiếp có thể khiến hồ sơ điều chỉnh thiết kế bị coi là chưa hợp lệ, làm chậm tiến độ thi công và phát sinh chi phí không cần thiết.

Điều chỉnh thiết kế xây dựng trong quá trình thi công theo quy định pháp luật
Điều chỉnh thiết kế xây dựng cần xác định đúng căn cứ, phạm vi và thủ tục trước khi triển khai thi công.

Thay đổi thiết kế không đúng trình tự bị xử lý như thế nào?

Tự ý thay đổi thiết kế đã được thẩm định, phê duyệt mà làm ảnh hưởng đến an toàn xây dựng, môi trường hoặc phòng cháy, chữa cháy là hành vi bị nghiêm cấm theo pháp luật xây dựng, bất kể chủ thể thực hiện là nhà thầu hay chủ đầu tư.

Theo khoản 10 Điều 15 Luật Xây dựng 2025, một trong các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xây dựng là tự ý thay đổi thiết kế xây dựng đã được thẩm định, phê duyệt làm ảnh hưởng đến an toàn xây dựng, môi trường, phòng cháy và chữa cháy. Từ “tự ý” ở đây được hiểu là việc thay đổi mà không thực hiện lại thủ tục thẩm định, phê duyệt theo Điều 29 và Điều 31 Luật Xây dựng 2025. Trường hợp thay đổi thiết kế thuộc diện bị nghiêm cấm, công trình có thể bị đình chỉ thi công, không được nghiệm thu, và đây cũng là căn cứ để xác định trách nhiệm dân sự, thậm chí trách nhiệm hình sự nếu xảy ra sự cố nghiêm trọng liên quan đến an toàn công trình.

>>> Xem thêm: Tránh rủi ro hình sự khi bị xử lý vi phạm quy định xây dựng sai phép

Thay đổi thiết kế làm phát sinh tranh chấp hợp đồng xây dựng như thế nào?

Thay đổi thiết kế trong quá trình thi công có thể kéo theo thay đổi về khối lượng, đơn giá, giá hợp đồng, thời gian và tiến độ thực hiện. Nếu các bên không kịp thời xác lập bằng văn bản phạm vi thay đổi và trách nhiệm tương ứng, tranh chấp dễ phát sinh, đặc biệt đối với việc nghiệm thu, thanh toán khối lượng phát sinh và xác định trách nhiệm do chậm tiến độ.

Tranh chấp về điều chỉnh khối lượng, đơn giá hợp đồng

Theo Điều 22 Nghị định 210/2026/NĐ-CP về nội dung, phương pháp và thủ tục sửa đổi hợp đồng xây dựng, cùng Điều 23 Nghị định 210/2026/NĐ-CP về điều chỉnh khối lượng, công việc trong hợp đồng xây dựng, mọi thay đổi thiết kế làm phát sinh khối lượng công việc đều phải được ghi nhận bằng văn bản theo đúng phương pháp, nội dung, thủ tục luật định. Tranh chấp thường phát sinh khi nhà thầu đã thi công theo thiết kế điều chỉnh nhưng chủ đầu tư không xác nhận khối lượng phát sinh do thiếu văn bản phê duyệt, hoặc hai bên bất đồng về đơn giá áp dụng cho phần công việc điều chỉnh.

Tranh chấp về tiến độ và trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Thay đổi thiết kế có thể làm kéo dài thời gian thực hiện hợp đồng. Trường hợp này, các bên cần xác định việc thay đổi có làm phát sinh quyền điều chỉnh thời gian, tiến độ theo hợp đồng hay không và nguyên nhân chậm tiến độ thuộc về bên nào. Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 86 Luật Xây dựng 2025, thưởng, phạt do vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại phải được các bên thỏa thuận trong hợp đồng; việc bồi thường được xác định theo thiệt hại thực tế hoặc mức thiệt hại định trước tương ứng với nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm và mức độ vi phạm.

Trường hợp việc vi phạm hợp đồng xuất phát từ nguyên nhân của bên thứ ba, khoản 4 Điều 86 Luật Xây dựng 2025 quy định bên vi phạm vẫn phải chịu trách nhiệm trước bên còn lại; tranh chấp giữa bên vi phạm và bên thứ ba được giải quyết theo quy định pháp luật. Do đó, nếu thay đổi thiết kế bắt nguồn từ sai sót của đơn vị khảo sát, tư vấn thiết kế hoặc chủ thể khác, doanh nghiệp cần xác định riêng trách nhiệm giữa các bên trong hợp đồng xây dựng và trách nhiệm của bên thứ ba để lựa chọn đúng chủ thể yêu cầu bồi thường và chuẩn bị chứng cứ phù hợp.

Nguyên tắc và các phương thức giải quyết tranh chấp trong xây dựng

Theo khoản 5 Điều 86 Luật Xây dựng 2025, tranh chấp hợp đồng xây dựng có thể được giải quyết thông qua tự thương lượng, hòa giải, các mô hình xử lý tranh chấp theo thông lệ quốc tế, trọng tài hoặc Tòa án. Pháp luật không quy định các phương thức này phải được áp dụng theo một trình tự bắt buộc. Việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp trước hết phụ thuộc vào thỏa thuận của các bên trong hợp đồng và quy định pháp luật có liên quan.

Nguyên tắc tôn trọng thỏa thuận hợp đồng và tự thương lượng

Khoản 1 Điều 17 Nghị định 210/2026/NĐ-CP quy định việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận. Khi giải quyết tranh chấp, các bên phải tôn trọng thỏa thuận hợp đồng và các cam kết trong quá trình thực hiện hợp đồng, đồng thời bảo đảm khách quan, bình đẳng và hợp tác.

Do đó, trong thực tế, doanh nghiệp nên kiểm tra trước điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng để xác định cơ chế đã được các bên lựa chọn. Nếu hợp đồng quy định phải thương lượng hoặc hòa giải trước khi khởi kiện, doanh nghiệp cần thực hiện đúng bước này để tránh phát sinh tranh chấp về điều kiện khởi kiện hoặc việc thực hiện thỏa thuận giải quyết tranh chấp.

Trong quá trình giải quyết tranh chấp, các bên vẫn phải tiếp tục thực hiện những nghĩa vụ hợp đồng không bị ảnh hưởng bởi nội dung tranh chấp, trừ các trường hợp được pháp luật hoặc hợp đồng cho phép tạm dừng.

Ban xử lý tranh chấp (DAB/DRB)

Theo điểm b khoản 5 Điều 86 Luật Xây dựng 2025 và Điều 17 Nghị định 210/2026/NĐ-CP, các bên được quyền thỏa thuận áp dụng mô hình ban xử lý tranh chấp theo thông lệ quốc tế, có thể thành lập ngay sau khi ký hợp đồng để hoạt động thường trực xuyên suốt dự án, hoặc chỉ thành lập theo vụ việc sau khi phát sinh tranh chấp cụ thể. Đây là cơ chế được chuẩn hóa lần đầu trong pháp luật xây dựng Việt Nam, tiệm cận với các bộ điều kiện hợp đồng quốc tế như FIDIC.

Trong đó, DAB (Dispute Adjudication Board) hoặc DRB (Dispute Review Board) có thể là những mô hình được các bên tham khảo, đặc biệt đối với các hợp đồng xây dựng có quy mô lớn, thời gian thực hiện dài hoặc có yếu tố quốc tế. Tuy nhiên, không nên đồng nhất DAB/DRB với một cơ chế bắt buộc theo pháp luật Việt Nam. Quyền hạn, trình tự hoạt động, hiệu lực của ý kiến hoặc quyết định của ban xử lý tranh chấp và cơ chế tiếp tục tranh chấp phải được quy định trong hợp đồng hoặc bộ điều kiện hợp đồng mà các bên lựa chọn.

Đối với dự án đầu tư công và dự án PPP, việc áp dụng mô hình xử lý tranh chấp theo thông lệ quốc tế phải đáp ứng điều kiện riêng tại điểm b khoản 5 Điều 86 Luật Xây dựng 2025, trong đó có trường hợp phải theo yêu cầu của điều ước quốc tế hoặc được người quyết định đầu tư cho phép và phải được các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng.

Trọng tài thương mại

Việc giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng bằng trọng tài thương mại được thực hiện theo Luật Trọng tài thương mại 2010 khi hợp đồng có thỏa thuận trọng tài hợp lệ. Riêng đối với hợp đồng xây dựng thuộc dự án đầu tư công và dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), khoản 5 Điều 86 Luật Xây dựng 2025 bổ sung quy định trường hợp lựa chọn trọng tài để giải quyết tranh chấp thì ưu tiên các tổ chức trọng tài trong nước. Đây là điểm doanh nghiệp cần lưu ý khi đàm phán điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng thuộc nhóm dự án này.

Khởi kiện tại tòa án

Doanh nghiệp có thể khởi kiện tại Tòa án theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Trường hợp hợp đồng đã có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, việc một bên tự khởi kiện tại Tòa án có thể dẫn đến việc Tòa án từ chối thụ lý hoặc đình chỉ giải quyết theo quy định của pháp luật về trọng tài thương mại, tùy thời điểm và tình trạng tố tụng. Ngược lại, nếu không có thỏa thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu, không thể thực hiện, doanh nghiệp có thể yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Doanh nghiệp có thể tham khảo bảng so sánh sau để lựa chọn phương thức phù hợp với quy mô và tính chất của hợp đồng xây dựng:

Phương thức Thời gian giải quyết Chi phí Tính ràng buộc
Tự thương lượng Nhanh nhất, do các bên tự thỏa thuận Thấp Chỉ ràng buộc khi các bên đạt thỏa thuận bằng văn bản
Ban xử lý tranh chấp (DAB/DRB) Thường quy định cụ thể trong hợp đồng, nhanh hơn trọng tài, tòa án Trung bình, các bên thường chia đều chi phí thành viên ban xử lý tranh chấp Có tính ràng buộc theo thỏa thuận hợp đồng, các bên có thể tiếp tục khiếu nại nếu không đồng ý
Trọng tài thương mại Trung bình, tùy quy tắc tố tụng trọng tài đã chọn Cao hơn thương lượng, thấp hơn tố tụng tòa án nhiều cấp Phán quyết trọng tài có giá trị chung thẩm, ràng buộc các bên
Khởi kiện tại tòa án Dài nhất, có thể qua nhiều cấp xét xử Án phí theo quy định, có thể phát sinh chi phí tố tụng kéo dài Bản án có hiệu lực pháp luật, có thể bị kháng cáo, kháng nghị

Quy trình xử lý khi phát sinh tranh chấp do thay đổi thiết kế trong thi công

Doanh nghiệp cần xử lý tranh chấp thay đổi thiết kế thi công theo trình tự rõ ràng, bắt đầu từ việc rà soát hồ sơ hợp đồng đến khi lựa chọn phương thức giải quyết cuối cùng, nhằm không bỏ lỡ thời hạn khiếu nại 07 ngày làm việc theo quy định.

Quy trình dưới đây được xây dựng dựa trên Điều 21 Nghị định 210/2026/NĐ-CP về khiếu nại trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng và Điều 22, Điều 23 Nghị định 210/2026/NĐ-CP về thủ tục sửa đổi hợp đồng, điều chỉnh khối lượng công việc:

  1. Rà soát văn bản, phụ lục hợp đồng đã ghi nhận việc thay đổi thiết kế và các tài liệu liên quan (biên bản hiện trường, văn bản phê duyệt điều chỉnh thiết kế, nhật ký thi công).
  2. Xác định căn cứ trách nhiệm giữa các bên: thay đổi thiết kế xuất phát từ yêu cầu của chủ đầu tư, từ điều kiện thi công thực tế, hay từ lỗi của đơn vị khảo sát, tư vấn thiết kế.
  3. Gửi khiếu nại bằng văn bản đến bên có liên quan trong thời hạn hợp đồng quy định; theo Điều 21 Nghị định 210/2026/NĐ-CP, khiếu nại trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng phải được giải quyết trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được khiếu nại.
  4. Thương lượng, hòa giải hoặc đưa vụ việc ra ban xử lý tranh chấp nếu hợp đồng có quy định về cơ chế này.
  5. Khởi kiện trọng tài thương mại hoặc khởi kiện tại tòa án nếu các phương thức trên không đạt kết quả.

Việc xử lý tranh chấp càng được thực hiện sớm và có đầy đủ hồ sơ chứng minh càng giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro về khối lượng, chi phí, tiến độ và trách nhiệm bồi thường. Do đó, ngay khi phát sinh thay đổi thiết kế, doanh nghiệp nên đồng thời ghi nhận đầy đủ diễn biến thực tế, xác lập bằng văn bản các nội dung thay đổi và bảo lưu quyền yêu cầu điều chỉnh hợp đồng hoặc bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.

>> Xem thêm: Hướng dẫn quy trình xử lý pháp lý khi nhà thầu xây không đúng bản vẽ

Quy trình xử lý tranh chấp xây dựng khi thay đổi thiết kế thi công
Quy trình xử lý tranh chấp giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi khi phát sinh thay đổi thiết kế trong thi công.

Kinh nghiệm thực tế xử lý tranh chấp thay đổi thiết kế trong thi công

Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, phần lớn tranh chấp thay đổi thiết kế thi công không xuất phát từ việc thiết kế điều chỉnh sai kỹ thuật, mà từ việc các bên không lập phụ lục hợp đồng ghi nhận thay đổi ngay tại thời điểm phát sinh. Nhiều nhà thầu chấp nhận thi công theo yêu cầu điều chỉnh của chủ đầu tư qua trao đổi tại công trường, tin tưởng sẽ được xác nhận khối lượng và đơn giá sau, nhưng đến giai đoạn nghiệm thu, quyết toán thì không còn văn bản làm căn cứ, dẫn đến việc chủ đầu tư từ chối thanh toán phần khối lượng phát sinh.

Một sai lầm phổ biến khác mà khách hàng thường gặp là im lặng quá thời hạn khiếu nại theo hợp đồng hoặc theo quy định pháp luật, khiến nhà thầu mất quyền yêu cầu điều chỉnh giá hoặc bồi thường thiệt hại dù có căn cứ hợp lý. Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, việc chủ đầu tư hoặc nhà thầu chờ đến khi công trình gần hoàn thành mới đặt vấn đề tranh chấp thường khiến việc thu thập chứng cứ trở nên khó khăn hơn nhiều so với việc khiếu nại kịp thời ngay khi phát sinh thay đổi thiết kế.

Rủi ro doanh nghiệp cần lưu ý khi thay đổi thiết kế trong thi công

Trong quá trình triển khai dự án xây dựng, việc điều chỉnh thiết kế có thể phát sinh do yêu cầu kỹ thuật, thay đổi công năng, điều kiện thực tế tại công trường hoặc yêu cầu từ chủ đầu tư. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng trình tự, thủ tục và hồ sơ pháp lý liên quan, các thay đổi này có thể dẫn đến nhiều rủi ro về chi phí, tiến độ, nghĩa vụ hợp đồng và trách nhiệm pháp lý. Dưới đây là những rủi ro doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi thay đổi thiết kế trong quá trình thi công.

Rủi ro không lập văn bản ghi nhận việc sửa đổi hợp đồng

Theo Điều 84 Luật Xây dựng 2025, trường hợp thay đổi thiết kế dẫn đến sửa đổi các nội dung của hợp đồng như khối lượng, tiến độ, thời gian thực hiện, đơn giá hoặc giá hợp đồng thì việc sửa đổi hợp đồng phải được thực hiện bằng văn bản. Điều 22 Nghị định 210/2026/NĐ-CP quy định về nội dung và thủ tục sửa đổi hợp đồng xây dựng.

Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào trao đổi miệng, chỉ đạo tại công trường hoặc các trao đổi không thể hiện rõ nội dung sửa đổi để làm căn cứ yêu cầu thanh toán. Trường hợp cần sửa đổi hợp đồng, các bên nên lập văn bản phù hợp, trong đó xác định rõ nội dung thay đổi, khối lượng, đơn giá hoặc giá trị phát sinh, thời gian thực hiện và trách nhiệm của mỗi bên. Phụ lục hợp đồng có thể được sử dụng để ghi nhận các nội dung này nếu phù hợp với hợp đồng và thỏa thuận của các bên.

Rủi ro không thực hiện khiếu nại hoặc bảo lưu quyền lợi kịp thời

Doanh nghiệp cần kiểm tra thời hạn và trình tự khiếu nại được quy định trong hợp đồng cũng như pháp luật áp dụng. Khi phát sinh bất đồng về việc thay đổi thiết kế, khối lượng, chi phí hoặc tiến độ, việc gửi thông báo, khiếu nại và bảo lưu quyền yêu cầu bằng văn bản trong thời gian phù hợp giúp doanh nghiệp xác lập rõ quan điểm và hạn chế tranh chấp về sau.

Đối với hợp đồng thuộc dự án đầu tư công, dự án PPP, Điều 21 Nghị định 210/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về khiếu nại trong quá trình thực hiện hợp đồng, trong đó bên nhận khiếu nại phải trả lời bằng văn bản trong thời hạn tối đa 07 ngày kể từ ngày nhận được khiếu nại.

Rủi ro tranh chấp kéo dài ảnh hưởng tiến độ và dòng tiền dự án

Theo khoản 2 Điều 17 Nghị định 210/2026/NĐ-CP, trong quá trình giải quyết tranh chấp, các bên vẫn có trách nhiệm tiếp tục thực hiện nghĩa vụ hợp đồng đối với phần công việc không bị ảnh hưởng bởi nội dung tranh chấp, không được làm gián đoạn việc thực hiện hợp đồng trừ trường hợp bất khả kháng hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Doanh nghiệp cần lưu ý nguyên tắc này để tránh việc tự ý dừng toàn bộ công trình khi mới phát sinh tranh chấp một phần công việc, vì hành vi dừng thi công trái nguyên tắc có thể trở thành căn cứ để bên còn lại quy trách nhiệm vi phạm hợp đồng ngược lại.

Dịch vụ luật sư xây dựng và giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng tại Luật Long Phan PMT

Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ pháp lý hỗ trợ chủ đầu tư, nhà thầu trong quá trình giao kết, thực hiện và giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng xây dựng. Phạm vi công việc bao gồm:

  • Rà soát hợp đồng xây dựng, phụ lục hợp đồng, hồ sơ thiết kế, hồ sơ nghiệm thu và tài liệu quản lý dự án.
  • Tư vấn điều kiện pháp lý khi điều chỉnh thiết kế xây dựng trong quá trình thi công.
  • Đánh giá tính hợp pháp của việc thay đổi thiết kế, điều chỉnh khối lượng và phát sinh công việc ngoài hợp đồng.
  • Rà soát trình tự thẩm định, phê duyệt thiết kế điều chỉnh theo quy định pháp luật xây dựng.
  • Xác định trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát khi phát sinh thay đổi thiết kế.
  • Tư vấn xử lý tranh chấp về khối lượng thi công phát sinh do điều chỉnh thiết kế.
  • Tư vấn xác định đơn giá, chi phí phát sinh và căn cứ yêu cầu thanh toán bổ sung.
  • Rà soát quyền yêu cầu điều chỉnh giá hợp đồng, gia hạn tiến độ và bồi thường thiệt hại.
  • Đánh giá trách nhiệm do chậm tiến độ, gián đoạn thi công hoặc thay đổi phạm vi công việc.
  • Tư vấn xử lý trường hợp các bên không lập phụ lục hợp đồng khi có thay đổi thiết kế.
  • Soạn thảo văn bản yêu cầu xác nhận khối lượng, điều chỉnh hợp đồng, thanh toán chi phí phát sinh.
  • Soạn thảo văn bản khiếu nại trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng.
  • Tư vấn thời hạn khiếu nại và phương án bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.
  • Hỗ trợ thu thập, đánh giá chứng cứ gồm hợp đồng, bản vẽ thiết kế, nhật ký thi công, biên bản hiện trường, hồ sơ nghiệm thu và tài liệu thanh toán.
  • Tư vấn lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp gồm thương lượng, hòa giải, ban xử lý tranh chấp (DAB/DRB), trọng tài thương mại hoặc Tòa án.
  • Rà soát điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng xây dựng.
  • Đánh giá hiệu lực của thỏa thuận trọng tài và khả năng giải quyết tranh chấp tại trọng tài thương mại.
  • Đại diện doanh nghiệp tham gia thương lượng, hòa giải với chủ đầu tư, nhà thầu hoặc đơn vị tư vấn.
  • Soạn thảo đơn khởi kiện, hồ sơ yêu cầu trọng tài và các văn bản tố tụng liên quan.
  • Đại diện hoặc cùng khách hàng tham gia giải quyết tranh chấp tại Tòa án, Trung tâm trọng tài.
  • Xây dựng phương án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong các tranh chấp về thanh toán, tiến độ, chất lượng công trình và trách nhiệm bồi thường.
  • Tư vấn xử lý tranh chấp phát sinh sau nghiệm thu, quyết toán hoặc bàn giao công trình.
  • Hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, phòng ngừa rủi ro pháp lý trong quá trình ký kết và thực hiện hợp đồng xây dựng.

Quý doanh nghiệp có nhu cầu đánh giá sơ bộ vụ việc vui lòng gửi hồ sơ qua email pmt@luatlongphan.vn hoặc Zalo 0939846973.

Câu hỏi thường gặp về giải quyết tranh chấp thay đổi thiết kế thi công khi xây dựng

Dưới đây là một số câu hỏi doanh nghiệp thường đặt ra khi gặp tranh chấp thay đổi thiết kế thi công. Các câu trả lời dựa trên quy định của Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 210/2026/NĐ-CP hướng dẫn về hợp đồng xây dựng.

1. Chủ đầu tư có được tự ý thay đổi thiết kế mà không thông báo cho nhà thầu không?

Chủ đầu tư là chủ thể quyết định điều chỉnh thiết kế theo khoản 2 Điều 31 Luật Xây dựng 2025 trong phạm vi thẩm quyền và điều kiện pháp luật quy định. Tuy nhiên, nếu việc thay đổi thiết kế làm thay đổi các nội dung của hợp đồng như khối lượng, tiến độ, thời gian thực hiện, đơn giá hoặc giá hợp đồng thì việc sửa đổi hợp đồng phải được thực hiện bằng phụ lục hoặc văn bản khác phù hợp theo Điều 84 Luật Xây dựng 2025 và Điều 22 Nghị định 210/2026/NĐ-CP.

2. Nhà thầu có quyền từ chối thi công theo thiết kế điều chỉnh không?

Nhà thầu có quyền yêu cầu chủ đầu tư cung cấp văn bản phê duyệt điều chỉnh thiết kế theo đúng trình tự tại Điều 29, Điều 31 Luật Xây dựng 2025 trước khi triển khai thi công theo thiết kế mới. Trường hợp thiết kế điều chỉnh chưa được thẩm định, phê duyệt hợp lệ, nhà thầu nên trao đổi bằng văn bản để làm rõ trách nhiệm trước khi thi công, tránh rủi ro bị coi là tự ý thay đổi thiết kế theo khoản 10 Điều 15 Luật Xây dựng 2025.

3. Tranh chấp thay đổi thiết kế thi công có bắt buộc phải giải quyết bằng trọng tài không?

Không bắt buộc. Theo khoản 5 Điều 86 Luật Xây dựng 2025, các bên được lựa chọn thương lượng, hòa giải, ban xử lý tranh chấp, trọng tài hoặc tòa án. Việc lựa chọn trọng tài chỉ áp dụng khi hợp đồng có thỏa thuận trọng tài hợp lệ theo Luật Trọng tài thương mại 2010; nếu không, tranh chấp được giải quyết tại tòa án theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

4. Trong thời gian giải quyết tranh chấp, các bên có được dừng thi công toàn bộ công trình không?

Theo khoản 2 Điều 17 Nghị định 210/2026/NĐ-CP, các bên phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ hợp đồng đối với phần công việc không bị ảnh hưởng bởi nội dung tranh chấp, không được làm gián đoạn việc thực hiện hợp đồng, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Việc tự ý dừng toàn bộ công trình khi tranh chấp chỉ liên quan đến một phần công việc có thể bị coi là vi phạm hợp đồng.

Kết luận

Tranh chấp thay đổi thiết kế thi công thường bắt nguồn từ việc các bên không tuân thủ đúng trình tự điều chỉnh thiết kế và không kịp thời lập phụ lục hợp đồng ghi nhận thay đổi. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát căn cứ điều chỉnh thiết kế, gửi khiếu nại đúng thời hạn và lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp với tính chất, giá trị của hợp đồng xây dựng. Luật Long Phan PMT sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá hồ sơ và tư vấn phương án xử lý tranh chấp thay đổi thiết kế thi công phù hợp với từng vụ việc cụ thể. Quý doanh nghiệp cần tư vấn cụ thể có thể liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Luật Xây dựng 2025
  • Nghị định 210/2026/NĐ-CP
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , , , , , , , , ,

Luật sư điều hành Phan Mạnh Thăng

Thạc Sĩ – Luật Sư Phan Mạnh Thăng thành viên đoàn luật sư Tp.HCM. Founder Công ty luật Long Phan PMT. Chuyên tư vấn giải quyết các vấn đề về đất đai, hợp đồng thương mại ổn thỏa và nhanh nhất. 15 năm kinh nghiệm của mình, Luật sư đã giải quyết thành công nhiều yêu cầu pháp lý.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  Miễn Phí: 1900.63.63.87