Người thừa kế vắng mặt thì chia di sản thế nào?

Với câu hỏi người thừa kế vắng mặt thì chia di sản thế nào, nguyên tắc cốt lõi là người vắng mặt, dù biệt tích tại nơi cư trú, bị tuyên bố mất tích hay đang ở nước ngoài không rõ địa chỉ, vẫn là người thừa kế cho đến khi Tòa án tuyên bố họ đã chết, nên phần di sản của họ phải được giữ lại và giao cho người quản lý. Rủi ro lớn nhất là các đồng thừa kế tự ký văn bản phân chia hoặc bán tài sản mà bỏ qua phần của người vắng mặt, khiến giao dịch có nguy cơ bị khởi kiện và tranh chấp kéo dài. Tùy thời gian biệt tích, gia đình có thể yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm, tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết, mỗi bước kéo theo hệ quả khác nhau trong nhóm vấn đề Thừa kế theo pháp luật. Bài viết của Luật Long Phan PMT phân tích quyền hưởng di sản, cách dành lại phần, thủ tục tại Tòa án và quyền hạn của người quản lý tài sản.

Gia đình họp bàn chia di sản, còn một ghế trống dành cho người thừa kế vắng mặt
Phần di sản của người thừa kế vắng mặt phải được giữ lại và giao cho người quản lý hợp pháp.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Người thừa kế vắng mặt vẫn được hưởng di sản nếu còn sống vào thời điểm mở thừa kế, vì người thừa kế là cá nhân phải còn sống vào thời điểm đó theo Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Người biệt tích 06 tháng liền trở lên có thể bị yêu cầu thông báo tìm kiếm và quản lý tài sản theo Điều 64 Bộ luật Dân sự 2015; tuyên bố mất tích cần biệt tích 02 năm liền trở lên theo khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Người quản lý tài sản của người vắng mặt có nghĩa vụ giữ gìn, bảo quản và giao lại khi người đó trở về, theo khoản 1 và khoản 4 Điều 66 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Chỉ khi bị tuyên bố đã chết, tài sản của người vắng mặt mới được giải quyết theo pháp luật về thừa kế, theo khoản 2 Điều 72 Bộ luật Dân sự 2015.

Nội Dung Bài Viết

Người thừa kế vắng mặt có còn quyền hưởng di sản không?

Có. Vắng mặt hay mất tích không bị coi là đã chết, nên người thừa kế vắng mặt vẫn giữ tư cách người thừa kế cho đến khi Tòa án tuyên bố họ đã chết. Phần di sản của họ phải được xác định và bảo toàn, dù hưởng theo pháp luật hay theo di chúc.

Quyền hưởng di sản theo pháp luật

Theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết. Khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Khoản 3 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 chỉ loại người ở hàng trước khi họ đã chết, không có quyền hưởng, bị truất quyền hoặc từ chối nhận di sản. Vắng mặt không thuộc các trường hợp này, nên người con biệt tích vẫn được tính vào số người cùng chia.

Xác định đủ danh sách đồng thừa kế là bước đầu của mọi vụ chia di sản, kể cả khi phải trả lời câu hỏi con dâu có được thừa kế của bố mẹ chồng hay không.

Quyền hưởng di sản theo di chúc

Nếu di chúc chỉ định người vắng mặt hưởng di sản, phần đó vẫn có hiệu lực theo khoản 1 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015. Điểm a khoản 2 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015 chỉ làm di chúc mất hiệu lực khi người thừa kế chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc, không phải khi họ biệt tích.

Ngoại lệ xảy ra khi Tòa án tuyên bố người vắng mặt đã chết và xác định ngày chết sớm hơn ngày người để lại di sản chết. Ngày chết do Tòa án xác định theo khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015, nên khi đó người này không còn sống vào thời điểm mở thừa kế theo Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015.

Trong tình huống này, nên đối chiếu ngày chết do Tòa án xác định với ngày mở thừa kế trước khi chia. Chỉ chênh lệch vài ngày cũng có thể làm thay đổi người được hưởng phần di sản.

Nếu người vắng mặt là con của người để lại di sản và được xác định chết trước người đó, Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 cho cháu hưởng phần mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống. Cơ chế này giống trường hợp thừa kế thế vị khi cha mất trước ông bà, nên con của người vắng mặt cần được xem xét.

Bốn trạng thái của người thừa kế vắng mặt và hệ quả với phần di sản

Người thừa kế vắng mặt có thể biệt tích tại nơi cư trú, bị tuyên bố mất tích, bị tuyên bố đã chết hoặc ở nước ngoài không rõ địa chỉ. Mỗi trạng thái quyết định ai quản lý phần di sản và khi nào phần đó được giải quyết. Đây là việc phải xác định trước khi chia.

Trạng thái Điều kiện Hệ quả với phần di sản
Biệt tích tại nơi cư trú Biệt tích 06 tháng liền trở lên (Điều 64 Bộ luật Dân sự 2015) Có thể yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm và giao tài sản cho người quản lý (Điều 65 Bộ luật Dân sự 2015)
Bị tuyên bố mất tích Biệt tích 02 năm liền trở lên dù đã thông báo, tìm kiếm đầy đủ (khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015) Người đang quản lý tiếp tục quản lý; người vắng mặt vẫn là người thừa kế (Điều 69 Bộ luật Dân sự 2015)
Bị tuyên bố đã chết Sau 03 năm kể từ khi quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực, hoặc biệt tích 05 năm liền trở lên (điểm a, điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015) Tài sản được giải quyết theo pháp luật về thừa kế (khoản 2 Điều 72 Bộ luật Dân sự 2015)
Ở nước ngoài, không rõ địa chỉ Đã yêu cầu tương trợ tư pháp và thu thập chứng cứ nhưng không xác định được địa chỉ Tòa án vẫn giải quyết; phần di sản tạm giao cho người trong nước quản lý (Án lệ số 06/2016/AL)

Biệt tích tại nơi cư trú từ 06 tháng

Theo Điều 64 Bộ luật Dân sự 2015, khi một người biệt tích 06 tháng liền trở lên, người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm và áp dụng biện pháp quản lý tài sản. Đây là bước sớm nhất, chưa cần chờ đủ 02 năm như thủ tục tuyên bố mất tích.

Người phụ nữ xem hồ sơ cạnh quả địa cầu, minh họa bốn trạng thái của người thừa kế vắng mặt
Biệt tích tại nơi cư trú, bị tuyên bố mất tích, bị tuyên bố đã chết hoặc ở nước ngoài không rõ địa chỉ.

Theo điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025), Tòa án nơi người vắng mặt có nơi cư trú cuối cùng giải quyết yêu cầu này. Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đó là Tòa án nhân dân khu vực.

Người thừa kế ở nước ngoài không rõ địa chỉ

Án lệ số 06/2016/AL xử lý trường hợp đồng thừa kế ở nước ngoài không rõ địa chỉ. Tòa án vẫn giải quyết nếu đã làm đúng thủ tục tương trợ tư pháp mà không xác định được địa chỉ, còn phần của người vắng mặt được tạm giao cho người trong nước quản lý.

Thủ tục này nay được thực hiện dưới hình thức yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự theo Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 2025. Công chứng, hợp pháp hóa và ủy quyền khi người thừa kế ở nước ngoài thuộc về thủ tục chia thừa kế có yếu tố nước ngoài.

Chưa có quyết định của Tòa án: vẫn chia di sản và dành lại phần cho người vắng mặt

Gia đình không bắt buộc phải chờ Tòa án tuyên bố mất tích mới được chia di sản. Các đồng thừa kế có thể thỏa thuận hoặc khởi kiện chia, nhưng phải giữ lại phần của người vắng mặt. Phần đó giao cho người quản lý hợp pháp để trả lại khi người vắng mặt xuất hiện.

Thỏa thuận phân chia và dành lại phần

Theo Điều 656 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế có thể họp mặt để cử người quản lý, người phân chia di sản, thỏa thuận cách chia và phải lập thỏa thuận thành văn bản. Người phân chia phải chia đúng thỏa thuận đó theo khoản 2 Điều 657 Bộ luật Dân sự 2015.

Theo thực tiễn áp dụng, nên tính phần bằng nhau của người vắng mặt theo khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, ghi rõ phần đó được giữ lại và ai quản lý. Cách làm này gần với việc dành lại phần cho người thừa kế đã thành thai tại khoản 1 Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015, hoặc khi chia di sản thừa kế cho con chưa thành niên.

Những người còn lại không thể ký thay hoặc từ chối nhận di sản thay người vắng mặt nếu không có ủy quyền hợp lệ. Biên bản nên ghi rõ phạm vi quyền và cách giao lại, có thể tham khảo mẫu biên bản cử người quản lý di sản chưa chia.

Khởi kiện chia di sản khi có người vắng mặt

Theo điểm a và điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền theo lãnh thổ xác định theo nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc nơi nguyên đơn cư trú nếu các bên thỏa thuận bằng văn bản. Mục 42 Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng cách xác định này cả khi di sản là bất động sản.

Từ ngày 01/7/2025, theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm tranh chấp thừa kế. Người vắng mặt vẫn là đương sự, và thông thường Tòa án xác định phần của họ rồi giao cho người phù hợp quản lý; vì vậy, nên chuẩn bị sẵn tài liệu về nơi cư trú và tin tức cuối cùng của họ.

Thủ tục yêu cầu Tòa án tuyên bố người thừa kế vắng mặt mất tích

Thủ tục gồm bốn bước: nộp đơn kèm chứng cứ biệt tích, Tòa án thông báo tìm kiếm trong 04 tháng, mở phiên họp xét đơn và ra quyết định. Đồng thừa kế, vợ, chồng hoặc chủ nợ đều có quyền yêu cầu. Toàn bộ quá trình thường kéo dài hơn bốn tháng.

Điều kiện và người có quyền yêu cầu

Theo khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015, người đó phải biệt tích 02 năm liền trở lên dù đã áp dụng đầy đủ biện pháp thông báo, tìm kiếm mà vẫn không có tin tức xác thực còn sống hay đã chết. Thời hạn tính từ ngày biết tin tức cuối cùng; nếu không rõ ngày thì tính từ ngày đầu tiên của tháng, hoặc của năm, tiếp theo.

Khoản 1 Điều 387 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 trao quyền yêu cầu cho người có quyền, lợi ích liên quan. Đơn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi người bị yêu cầu cư trú cuối cùng.

Người dân nộp hồ sơ tại quầy Tòa án nhân dân, minh họa thủ tục tuyên bố người vắng mặt mất tích
Thủ tục gồm nộp đơn, thông báo tìm kiếm, phiên họp xét đơn và quyết định của Tòa án.

Quy trình bốn bước và mốc thời gian

Trình tự theo Điều 387, Điều 388 và Điều 389 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 như sau:

  1. Nộp đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự theo Mẫu số 01-VDS ban hành kèm theo Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP, kèm tài liệu chứng minh biệt tích 02 năm liền trở lên, đã áp dụng đầy đủ biện pháp thông báo, tìm kiếm và bản sao quyết định thông báo tìm kiếm nếu đã có (khoản 2 Điều 387 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
  2. Trong 20 ngày kể từ ngày thụ lý, Tòa án ra quyết định thông báo tìm kiếm; thời hạn thông báo là 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu (khoản 1 và khoản 2 Điều 388 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
  3. Trong 10 ngày kể từ ngày kết thúc thời hạn thông báo, Tòa án mở phiên họp xét đơn (khoản 4 Điều 388 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
  4. Nếu chấp nhận đơn, Tòa án ra quyết định tuyên bố mất tích và, nếu có yêu cầu được chấp nhận, quyết định luôn biện pháp quản lý tài sản (Điều 389 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).

Nếu hồ sơ chưa có tài liệu chứng minh đã tìm kiếm người thân, Luật Long Phan PMT có thể rà soát và hoàn thiện bộ chứng cứ trước khi nộp đơn, hạn chế việc phải bổ sung nhiều lần.

Yêu cầu tuyên bố người vắng mặt là đã chết

Điểm a khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép yêu cầu tuyên bố chết sau 03 năm kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực mà vẫn không có tin tức. Điểm d cùng khoản cho phép yêu cầu khi biệt tích 05 năm liền trở lên, không cần qua bước tuyên bố mất tích.

Hồ sơ phải chứng minh thuộc một trong các trường hợp đó theo khoản 2 Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Ngày chết do Tòa án xác định là thời điểm mở thừa kế của chính người vắng mặt theo khoản 1 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015.

Cách này nhanh hơn với người biệt tích lâu năm, nhưng cần cân nhắc kỹ vì phần di sản sẽ chuyển sang vợ, chồng, con của chính người vắng mặt.

Ai quản lý phần di sản của người vắng mặt, có được bán không?

Người quản lý do Tòa án giao theo thứ tự luật định, thường là người được ủy quyền, chủ sở hữu chung hoặc vợ, chồng của người vắng mặt. Người này phải giữ gìn tài sản và chỉ được bán ngay hoa màu, sản phẩm dễ hư hỏng. Giao dịch khác cần quyết định của Tòa án.

Thứ tự người được giao quản lý

Theo khoản 1 Điều 65 Bộ luật Dân sự 2015, Tòa án giao tài sản cho người được ủy quyền quản lý (điểm a), chủ sở hữu chung còn lại đối với tài sản chung (điểm b), hoặc vợ, chồng đang quản lý (điểm c). Nếu vợ, chồng chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự, con thành niên hoặc cha, mẹ của người vắng mặt quản lý.

Nếu không có những người này, khoản 2 Điều 65 Bộ luật Dân sự 2015 cho Tòa án chỉ định người thân thích hoặc người khác. Theo đoạn hai Điều 69 Bộ luật Dân sự 2015, nếu vợ hoặc chồng của người mất tích được ly hôn thì tài sản giao cho con thành niên hoặc cha, mẹ quản lý trước.

Quyền và nghĩa vụ của người quản lý

Điều 69 Bộ luật Dân sự 2015 áp dụng nghĩa vụ tại Điều 66 (giữ gìn, bán ngay hàng dễ hư hỏng, thực hiện nghĩa vụ theo quyết định của Tòa án, giao lại tài sản) và quyền tại Điều 67 Bộ luật Dân sự 2015 cho người quản lý tài sản của người bị tuyên bố mất tích. Theo Điều 67 Bộ luật Dân sự 2015, người quản lý có các quyền sau:

  • Quản lý tài sản của người vắng mặt (khoản 1 Điều 67 Bộ luật Dân sự 2015).
  • Trích một phần tài sản để thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, thanh toán nợ đến hạn và nghĩa vụ tài chính khác của người vắng mặt (khoản 2 Điều 67 Bộ luật Dân sự 2015).
  • Được thanh toán chi phí cần thiết trong việc quản lý tài sản (khoản 3 Điều 67 Bộ luật Dân sự 2015).

Giới hạn khi bán hoặc chuyển nhượng tài sản

Khoản 2 Điều 66 Bộ luật Dân sự 2015 chỉ cho bán ngay hoa màu và sản phẩm có nguy cơ hư hỏng. Vì vậy, người quản lý không mặc nhiên có quyền chuyển nhượng nhà, đất của người vắng mặt.

Với di sản chưa chia, điểm b khoản 1 Điều 617 Bộ luật Dân sự 2015 cấm người quản lý di sản bán, tặng cho, thế chấp nếu không được những người thừa kế đồng ý bằng văn bản. Khi một đồng thừa kế vắng mặt, văn bản đồng ý thiếu chữ ký của người đó, nên câu hỏi đất thừa kế chưa chia có được bán không thường không có lời đáp đơn giản.

Người quản lý có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường theo khoản 4 Điều 66 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu cần bán đất để thanh toán nghĩa vụ hoặc chia tiền cho các đồng thừa kế, nên xin Tòa án quyết định cụ thể trước khi ký hợp đồng để tránh giao dịch bị tuyên bố vô hiệu.

Người vắng mặt trở về hoặc bị tuyên bố đã chết: phần di sản xử lý ra sao?

Khi người vắng mặt trở về, Tòa án hủy quyết định tuyên bố mất tích và họ nhận lại tài sản từ người quản lý. Khi họ bị tuyên bố đã chết, tài sản được chia theo pháp luật về thừa kế. Nếu thực tế còn sống, họ được yêu cầu trả lại tài sản hiện còn.

Người bị tuyên bố mất tích trở về

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015, Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích theo yêu cầu của người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan, và người trở về được nhận lại tài sản. Khoản 2 Điều 390 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 yêu cầu quyết định hủy bỏ phải xác định hậu quả pháp lý.

Khoản 3 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015 giữ nguyên hiệu lực của quyết định cho ly hôn đã có. Phần di sản được giữ lại phải giao đủ cho người trở về.

Người bị tuyên bố đã chết

Theo khoản 2 Điều 72 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản của người bị tuyên bố đã chết được chia cho những người thừa kế của chính họ.

Nếu không còn ai, Điều 622 Bộ luật Dân sự 2015 quy định tài sản còn lại sau khi thực hiện nghĩa vụ thuộc về Nhà nước, như phân tích về di sản không có người thừa kế.

Tiêu chí Mất tích rồi trở về Bị tuyên bố chết nhưng còn sống
Thủ tục Hủy quyết định tuyên bố mất tích (khoản 1 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015) Hủy quyết định tuyên bố chết (khoản 1 Điều 73 Bộ luật Dân sự 2015)
Tài sản Nhận lại từ người quản lý sau khi thanh toán chi phí quản lý (khoản 2 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015) Yêu cầu người đã nhận thừa kế trả lại tài sản, giá trị tài sản hiện còn (khoản 3 Điều 73 Bộ luật Dân sự 2015)
Người thừa kế cố tình giấu Không đặt ra Phải hoàn trả toàn bộ tài sản đã nhận, kể cả hoa lợi, lợi tức (khoản 3 Điều 73 Bộ luật Dân sự 2015)

Khi di sản đã chia mà người vắng mặt xuất hiện

Khoản 1 Điều 662 Bộ luật Dân sự 2015 quy định khi đã chia di sản mà xuất hiện người thừa kế mới thì không chia lại bằng hiện vật. Những người đã nhận phải thanh toán khoản tiền tương ứng phần của người đó tại thời điểm chia, theo tỷ lệ phần đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Quy tắc này thường được viện dẫn khi giải quyết tranh chấp về người thừa kế trở về sau khi di sản đã chia. Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Việc một người thừa kế vắng mặt không làm thời hiệu mặc nhiên dừng lại, nên khởi kiện hoặc lập thỏa thuận bằng văn bản sớm sẽ an toàn hơn.

Kinh nghiệm thực tế khi chia di sản có người thừa kế vắng mặt

Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, khó khăn hiếm khi nằm ở điều luật mà ở hồ sơ chưa đủ và quyết định vội của gia đình. Những sai lầm dưới đây lặp lại ở nhiều hồ sơ. Chúng thường chỉ lộ ra khi sang tên tài sản.

Tình huống điển hình

Tình huống phổ biến nhất là một người con đi làm ăn xa hoặc ra nước ngoài rồi mất liên lạc nhiều năm, trong khi cha mẹ mất không để lại di chúc. Các anh chị em ở lại muốn chia nhanh để sang tên đất hoặc bán lấy tiền.

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, người vắng mặt thường có vợ, chồng hoặc con ở trong nước. Khi những người này biết chuyện, họ thường là bên khởi kiện đầu tiên, và văn bản khai nhận đã công chứng không còn chắc chắn.

Sai lầm khách hàng hay mắc phải

  • Liệt kê thiếu tên người vắng mặt trong văn bản khai nhận hoặc phân chia di sản vì cho rằng họ đã từ bỏ.
  • Một người ký thay người vắng mặt trong biên bản họp gia đình mà không có giấy ủy quyền hợp lệ.
  • Bán đất trước, rồi mới tính đến phần của người vắng mặt, khiến bên mua bị cuốn vào tranh chấp.
  • Chuẩn bị chứng cứ biệt tích sơ sài, chỉ có lời xác nhận của người thân, nên Tòa án yêu cầu bổ sung nhiều lần.

Điểm cơ quan có thẩm quyền thường xem xét kỹ

Một sai lầm phổ biến mà khách hàng thường gặp là nghĩ rằng chỉ cần giấy xác nhận của Ủy ban nhân dân nơi cư trú là đủ. Trên thực tế, Tòa án quan tâm gia đình đã thực sự tìm kiếm hay chưa, qua việc hỏi thăm người thân, bạn bè và nơi làm việc lần cuối.

Nên lập sớm biên bản gia đình ghi nhận thời điểm biết tin cuối cùng, giữ tin nhắn, chứng từ chuyển tiền và giấy tờ xuất nhập cảnh nếu có. Mốc này quyết định cách tính thời hạn 06 tháng, 02 năm hay 05 năm.

Câu hỏi thường gặp về chia di sản khi người thừa kế vắng mặt

Phần này giải đáp những câu hỏi khách hàng thường nêu khi có người thân mất liên lạc và di sản cần chia. Mỗi câu trả lời nêu kết luận trước, sau đó dẫn căn cứ pháp lý. Nội dung áp dụng cho cả người ở nước ngoài không rõ địa chỉ.

1. Biệt tích bao lâu thì được yêu cầu Tòa án tuyên bố mất tích?

Cần biệt tích 02 năm liền trở lên theo khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015. Thời hạn tính từ ngày biết tin tức cuối cùng về người đó. Trước mốc này, khi biệt tích 06 tháng liền, gia đình đã có thể yêu cầu thông báo tìm kiếm theo Điều 64 Bộ luật Dân sự 2015.

2. Ai có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố người khác mất tích?

Khoản 1 Điều 387 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 trao quyền này cho người có quyền, lợi ích liên quan. Trên thực tế, đó thường là vợ, chồng, con, cha mẹ, đồng thừa kế hoặc chủ nợ. Người nộp đơn phải chứng minh quyền, lợi ích của mình và việc đã tìm kiếm đầy đủ.

3. Người quản lý có được bán tài sản của người vắng mặt không?

Chỉ trong phạm vi hẹp. Khoản 2 Điều 66 Bộ luật Dân sự 2015 yêu cầu bán ngay hoa màu và sản phẩm có nguy cơ hư hỏng. Khoản 3 Điều 66 Bộ luật Dân sự 2015 cho thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, thanh toán nợ đến hạn theo quyết định của Tòa án. Với nhà, đất, nên xin quyết định của Tòa án trước khi giao dịch.

4. Có được lập di chúc thay cho người vắng mặt không?

Không. Di chúc thể hiện ý chí riêng của người lập, nên không ai có thể lập thay. Theo Điều 67 Bộ luật Dân sự 2015, người quản lý chỉ được quản lý, trích tài sản thực hiện nghĩa vụ và được thanh toán chi phí. Tài sản chỉ được giải quyết theo thừa kế khi người đó bị tuyên bố đã chết, theo khoản 2 Điều 72 Bộ luật Dân sự 2015.

5. Người thừa kế ở nước ngoài không rõ địa chỉ thì Tòa án có giải quyết không?

Có thể. Theo Án lệ số 06/2016/AL, Tòa án vẫn giải quyết khi đã yêu cầu tương trợ tư pháp và thu thập chứng cứ đúng quy định mà không xác định được địa chỉ. Phần di sản của người vắng mặt được tạm giao cho người trong nước quản lý để giao lại sau.

Kết luận

Người thừa kế vắng mặt thì chia di sản thế nào phụ thuộc vào trạng thái pháp lý của họ và chứng cứ đã tìm kiếm. Nguyên tắc chung là phần của họ phải được xác định, giữ lại và giao cho người quản lý hợp pháp cho đến khi họ trở về hoặc bị tuyên bố đã chết.

Nếu cần xác định phần di sản của người thân mất liên lạc, chuẩn bị hồ sơ tuyên bố mất tích hoặc xử lý văn bản phân chia đã ký thiếu người, Luật Long Phan PMT có thể rà soát hồ sơ và đề xuất hướng giải quyết qua Dịch vụ luật sư tư vấn, giải quyết tranh chấp thừa kế. Quý khách có thể gọi hotline 1900636387 để được đánh giá sơ bộ.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13
  • Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025)
  • Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15
  • Nghị quyết số 04/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (Mẫu số 01-VDS)
  • Án lệ số 06/2016/AL
  • Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , ,

Luật sư Cộng sự Nguyễn Văn Quynh

Luật sư Nguyễn Văn Quynh là thành viên Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh. Ông là một chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm với thâm niên hoạt động lâu năm trong nghề luật tại Việt Nam. Ông được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư vào ngày 17/03/2008. Hiện nay, Luật sư Nguyễn Văn Quynh đang giữ vai trò là Trưởng Văn phòng Luật sư Bình Tân.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  Miễn Phí: 1900.63.63.87