Giải quyết tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer

Giải quyết tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer là vấn đề phát sinh ngày càng phổ biến trong hoạt động quảng cáo và truyền thông, khi hình ảnh cá nhân được khai thác với tần suất cao và phạm vi ngày càng mở rộng. Tranh chấp không chỉ liên quan đến vi phạm hợp đồng mà còn gắn với quyền đối với hình ảnh, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tranh chấp bản quyền. Bài viết dưới đây của Luật Long Phan PMT sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách giải quyết tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer. 

Phân loại và nhận dạng tranh chấp để có hướng xử lý phù hợp

Việc giải quyết tranh chấp liên quan đến sử dụng hình ảnh KOL/Influencer cần được bắt đầu từ việc xác định đúng bản chất pháp lý của tranh chấp, do mỗi nhóm tranh chấp sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định pháp luật khác nhau và đòi hỏi phương án xử lý riêng biệt.

Dùng ảnh vượt phạm vi đã thỏa thuận

Trong thực tiễn hợp tác KOL/Influencer, tranh chấp thường phát sinh ngay từ việc các bên hiểu và áp dụng không thống nhất phạm vi sử dụng hình ảnh đã được thỏa thuận. Đây là nhóm tranh chấp phổ biến trong thực tiễn hợp tác giữa nhãn hàng và KOL/Influencer. Hành vi vi phạm thường thể hiện ở việc:

• Sử dụng hình ảnh, video của KOL trên nhiều nền tảng, kênh truyền thông hơn so với phạm vi được cho phép trong hợp đồng;
• Mở rộng lãnh thổ khai thác (từ Việt Nam sang thị trường quốc tế);
• Gia hạn thời gian sử dụng hình ảnh một cách “âm thầm” sau khi hợp đồng đã hết hạn;
• Dùng hình ảnh cho quảng cáo trả tiền (paid ads, whitelisting, boosting) trong khi hợp đồng chỉ cho phép sử dụng ở hình thức đăng tải tự nhiên.

Các hành vi này có thể bị xem là xâm phạm quyền đối với hình ảnh cá nhân hoặc vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, làm phát sinh yêu cầu chấm dứt sử dụng, bồi thường thiệt hại hoặc thanh toán bổ sung phí bản quyền hình ảnh. Việc xác định chính xác phạm vi sử dụng đã được cho phép là cơ sở then chốt để đánh giá tính hợp pháp của hành vi khai thác hình ảnh.

Chỉnh sửa, cắt ghép, AI-deepfake làm tổn hại danh dự hoặc xuyên tạc thông điệp của KOL

Bên cạnh vấn đề phạm vi sử dụng, cách thức khai thác và xử lý hình ảnh cũng là nguyên nhân của nhiều tranh chấp nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ AI phát triển nhanh chóng. Tranh chấp phát sinh khi hình ảnh, video của KOL bị:

• Cắt ghép, chỉnh sửa nội dung làm sai lệch thông điệp ban đầu;
• Sử dụng công nghệ AI-deepfake (công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm tạo ra hoặc chỉnh sửa hình ảnh, video, âm thanh sao cho giả mạo nhưng có độ chân thực rất cao) để tạo ra hình ảnh, giọng nói hoặc hành vi mà KOL không thực hiện;
• Gắn hình ảnh KOL với sản phẩm, thông điệp quảng cáo nhạy cảm, trái với định hướng hình ảnh cá nhân.

Những hành vi này không chỉ vi phạm hợp đồng mà còn có thể xâm phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của KOL. Do đó, tranh chấp ở nhóm này thường mang tính nhạy cảm cao và khó giải quyết nếu không có cơ chế kiểm soát nội dung ngay từ đầu.

Quảng cáo sai sự thật hoặc thiếu công bố tài trợ dẫn tới xử phạt và khiếu nại người tiêu dùng

Không ít tranh chấp phát sinh từ nội dung quảng cáo, trong đó rủi ro pháp lý không chỉ dừng lại ở quan hệ hợp đồng giữa KOL và nhãn hàng. Trong một số trường hợp, tranh chấp không chỉ giới hạn giữa nhãn hàng và KOL mà còn liên quan đến các cơ quan nhà nước và người tiêu dùng. Các rủi ro thường gặp gồm:

• Nội dung quảng cáo có dấu hiệu sai sự thật, gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng sản phẩm;
• KOL không thực hiện nghĩa vụ công bố rõ ràng việc nội dung là quảng cáo hoặc tài trợ, vi phạm quy định về quảng cáo và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Hệ quả có thể bao gồm xử phạt hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung, đồng thời phát sinh tranh chấp trách nhiệm giữa KOL và nhãn hàng trong việc phân chia nghĩa vụ pháp lý và bồi thường thiệt hại. 

Không thanh toán, không nghiệm thu hoặc KOL vi phạm độc quyền, không thực hiện đúng deliverables

Ngoài các tranh chấp liên quan trực tiếp đến hình ảnh, mâu thuẫn về nghĩa vụ thanh toán và thực hiện công việc theo hợp đồng cũng xảy ra với tần suất cao trong thực tiễn. Nhóm tranh chấp này phát sinh từ việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết:

• Nhãn hàng chậm hoặc không thanh toán thù lao, lấy lý do không nghiệm thu nội dung;
• KOL không thực hiện đầy đủ deliverables (số lượng bài đăng, thời gian đăng, KPI);
• KOL vi phạm điều khoản độc quyền, quảng bá cho sản phẩm cạnh tranh trong thời gian bị hạn chế.

Việc giải quyết đòi hỏi đối chiếu chặt chẽ các điều khoản hợp đồng về nghĩa vụ, tiêu chí nghiệm thu, chế tài vi phạm và cơ chế giải quyết tranh chấp.

Xâm phạm quyền tác giả với ảnh, video do bên thứ ba chụp/sản xuất

Bên cạnh quyền đối với hình ảnh cá nhân của KOL/Influencer, quyền tác giả và quyền liên quan đối với ảnh, video sử dụng trong chiến dịch quảng cáo cũng là nguồn phát sinh tranh chấp đáng kể. Một số tranh chấp phát sinh không trực tiếp từ mối quan hệ giữa KOL và nhãn hàng mà từ bên thứ ba, như nhiếp ảnh gia, đơn vị sản xuất video. Trường hợp thường gặp là:

• KOL hoặc nhãn hàng sử dụng lại ảnh, video nhưng chưa được chuyển giao quyền tác giả hoặc quyền liên quan;
• Phạm vi sử dụng vượt quá thỏa thuận với đơn vị sản xuất nội dung.

Khi đó, tranh chấp có thể mở rộng sang lĩnh vực sở hữu trí tuệ, với nguy cơ bị yêu cầu chấm dứt sử dụng, bồi thường thiệt hại và xử lý vi phạm theo pháp luật về quyền tác giả. 

>> Xem thêm: Sử dụng trái phép hình ảnh người khác để quảng cáo có vi phạm pháp luật?

Rà soát, thu thập chứng cứ và chủ động ngăn chặn trong khả năng

Sau khi nhận diện đúng loại tranh chấp, tiếp theo Quý khách cần thu thập, củng cố chứng cứ và kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, nhằm hạn chế thiệt hại phát sinh và chuẩn bị cho việc thương lượng, khiếu nại hoặc khởi kiện sau này.

Chụp màn hình, lưu URL, tải về file gốc, log quảng cáo

Đối với tranh chấp phát sinh trên môi trường số, chứng cứ chủ yếu tồn tại dưới dạng dữ liệu điện tử và có nguy cơ bị xóa, chỉnh sửa trong thời gian ngắn. Do đó, Quý khách cần ưu tiên:

• Chụp màn hình toàn bộ bài đăng, quảng cáo, story, video có sử dụng hình ảnh KOL/Influencer, bảo đảm hiển thị rõ thời gian, tài khoản đăng tải và nội dung liên quan;
• Lưu trữ URL của bài viết, quảng cáo, landing page và các liên kết trung gian;
• Tải về file gốc (ảnh, video, bản sao quảng cáo) trong khả năng có thể;
• Thu thập log quảng cáo từ các công cụ công khai như Meta Ads Library, TikTok Ads Library, bao gồm thời gian chạy, nội dung hiển thị và dấu hiệu sử dụng paid ads, whitelisting.

Các tài liệu này là cơ sở ban đầu để chứng minh hành vi sử dụng hình ảnh và phạm vi khai thác thực tế.

Soát xét hợp đồng và đối chiếu với quy định pháp luật

Đây là bước xác định căn cứ pháp lý cốt lõi cho việc xử lý tranh chấp. Quá trình rà soát và thu thập chứng cứ cần bao quát các nội dung cụ thể sau:

• Kiểm tra kỹ các điều khoản trong hợp đồng về phạm vi sử dụng (kênh đăng tải, quyền chạy paid-media, UGC ads, whitelisting), thời hạn, lãnh thổ, quyền chỉnh sửa/AI và nghĩa vụ gỡ bỏ nội dung.
• Đối chiếu hành vi vi phạm với các văn bản luật như Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Nghị định 13/2023/NĐ-CP.
• Tập hợp trọn vẹn chuỗi bằng chứng giao kết bao gồm: Hợp đồng, phụ lục, brief chiến dịch, email/tin nhắn phê duyệt nội dung, hóa đơn và biên bản nghiệm thu.
• Lập Vi bằng ghi nhận hiện trạng các bài đăng, liên kết landing page và các thông số kỹ thuật của chiến dịch quảng cáo (ID chiến dịch, thời gian chạy, ngân sách) để tạo chứng cứ vững chắc trước tòa.
• Thu thập bằng chứng chứng minh thiệt hại thực tế như số liệu tiếp cận (reach/conversion), các khiếu nại của người tiêu dùng, các hợp đồng khác bị hủy bỏ và bảng giá dịch vụ (rate card) để định giá mức bồi thường.
• Thu thập hợp đồng hoặc giấy chứng nhận quyền tác giả từ nhiếp ảnh gia hoặc giám đốc sản xuất trong trường hợp ảnh/video là tác phẩm độc lập.

Việc xây dựng một hệ thống chứng cứ đầy đủ, chặt chẽ ngay từ giai đoạn đầu chính là tiền đề then chốt giúp bên bị vi phạm nắm thế chủ động trong mọi phương án giải quyết, từ thương lượng hòa giải đến tranh tụng tại Tòa án.

Làm việc với nền tảng

Trong nhiều trường hợp, biện pháp hiệu quả và nhanh nhất để hạn chế thiệt hại là yêu cầu nền tảng số gỡ bỏ hoặc hạn chế hiển thị nội dung vi phạm. Theo đó bên bị xâm phạm quyền lợi cần chủ động thực hiện các thủ tục sau:

• Gửi yêu cầu qua cổng báo cáo vi phạm của các nền tảng (Meta, TikTok, YouTube…);
• Đính kèm đầy đủ chứng cứ, bao gồm vi bằng, hợp đồng, tài liệu chứng minh quyền đối với hình ảnh;
• Cung cấp giấy tờ tùy thân hoặc giấy ủy quyền hợp pháp của người đại diện (CMND/CCCD, đăng ký doanh nghiệp nếu có).

Việc làm việc sớm với nền tảng không chỉ giúp ngăn chặn tiếp tục khai thác hình ảnh trái phép mà còn tạo áp lực, hỗ trợ đáng kể cho quá trình thương lượng hoặc giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp pháp lý tiếp theo.

Thương lượng nội bộ để giải quyết êm đẹp tranh chấp

Trong đa số tranh chấp liên quan đến sử dụng hình ảnh KOL/Influencer, thương lượng nội bộ là bước cần được ưu tiên nhằm tiết kiệm chi phí, thời gian và hạn chế rủi ro truyền thông cho cả hai bên. Việc thương lượng chỉ đạt hiệu quả khi được thực hiện trên cơ sở chứng cứ đầy đủ, lập trường pháp lý rõ ràng và lộ trình khắc phục khả thi.

Gửi thông báo vi phạm và yêu cầu khắc phục, bồi thường

Bước khởi đầu của quá trình thương lượng là gửi thông báo vi phạm bằng văn bản đến bên bị cho là vi phạm (nhãn hàng hoặc KOL), trong đó nội dung thông báo cần nêu rõ:

• Mô tả cụ thể hành vi vi phạm như: vượt phạm vi sử dụng, paid ads không được phép, chỉnh sửa nội dung, thiếu disclosure (việc công bố rõ ràng, minh bạch rằng nội dung đăng tải có yếu tố quảng cáo, tài trợ hoặc hợp tác thương mại…);
• Dẫn chiếu điều khoản hợp đồng và quy định pháp luật có liên quan;
• Đính kèm danh mục chứng cứ đã thu thập (vi bằng, log quảng cáo, tài liệu phê duyệt…);
• Yêu cầu chấm dứt ngay hành vi vi phạm, gỡ bỏ nội dung (nếu cần);
• Đề xuất phương án khắc phục và bồi thường trong thời hạn xác định.

Thông báo này vừa mang tính cảnh báo, vừa thể hiện thiện chí giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng, đồng thời tạo căn cứ pháp lý nếu tranh chấp bị đẩy lên mức độ cao hơn.

Lộ trình thương lượng “win-win” khi đã lỡ vượt phạm vi (khuyến nghị tham khảo)

Nhãn hàng chủ động thể hiện thiện chí bằng việc đề xuất thanh toán khoản phí cấp phép bổ sung mang tính hồi tố (retroactive licensing fee), được xác định trên cơ sở rate card/CPM của KOL và phạm vi sử dụng thực tế đã phát sinh.

Trong trường hợp nội dung đã công bố có yếu tố sai sự thật hoặc dễ gây hiểu lầm, nhãn hàng phối hợp với KOL để phát hành thông cáo xin lỗi và cải chính, trong đó nội dung thông cáo cần được KOL rà soát, phê duyệt trước khi công bố nhằm hạn chế rủi ro tranh chấp phát sinh thêm.

Đồng thời, nhãn hàng nên đưa ra cam kết bằng văn bản về việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ disclosure, quảng cáo minh bạch đối với toàn bộ các chiến dịch hợp tác trong tương lai, qua đó củng cố niềm tin hợp tác và giảm thiểu nguy cơ vi phạm pháp lý lặp lại.

>> Xem thêm: Mức yêu cầu bồi thường thiệt hại khi bị đăng hình ảnh lên mạng xã hội

Các phương thức hòa giải tranh chấp hợp đồng KOL/Influencer

Khi thương lượng nội bộ không đạt được kết quả hoặc các bên cần một cơ chế trung lập để giải quyết bất đồng thì hòa giải với sự tham gia của bên thứ ba là phương án phù hợp nhằm duy trì quan hệ hợp tác, kiểm soát rủi ro pháp lý và hạn chế tác động tiêu cực đến hình ảnh các bên.

Hòa giải thương mại

Hòa giải thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp trên cơ sở tự nguyện, linh hoạt và bảo mật, đặc biệt phù hợp với tranh chấp phát sinh từ hợp đồng KOL/Influencer.

Căn cứ theo Điều 14 Nghị định 22/2017/NĐ-CP, các bên có quyền lựa chọn Quy tắc hòa giải của tổ chức hòa giải thương mại để tiến hành hòa giải hoặc tự thỏa thuận trình tự, thủ tục hòa giải. Trường hợp các bên không có thỏa thuận về trình tự, thủ tục hòa giải thì hòa giải viên thương mại tiến hành hòa giải theo trình tự, thủ tục mà hòa giải viên thương mại thấy phù hợp với tình tiết vụ việc, nguyện vọng của các bên và được các bên chấp thuận.

Trường hợp các bên đạt được thỏa thuận hòa giải thành, các bên sẽ lập văn bản ghi nhận kết quả hòa giải thành. Văn bản này có hiệu lực ràng buộc và được thi hành đối với các bên theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành. 

Ngược lại, trong trường hợp hòa giải không thành, các bên có quyền tiếp tục tiến hành hòa giải hoặc lựa chọn yêu cầu Trọng tài hoặc Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, phù hợp với thỏa thuận giữa các bên và quy định của pháp luật.

Hòa giải thương mại là phương thức giúp các bên rút ngắn đáng kể thời gian xử lý tranh chấp và giảm thiểu chi phí so với việc đưa vụ việc ra Tòa án. 

Hòa giải – đối thoại tại tòa án

Bên cạnh hòa giải thương mại, các bên có thể lựa chọn phương thức hòa giải – đối thoại tại Tòa án. Quy trình này được quy định từ Điều 16 đến Điều 32 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án năm 2020, thường được diễn ra theo quy trình sau: 

• Bước 1: Hòa giải viên ấn định thời gian, địa điểm tiến hành phiên hòa giải, đối thoại và thông báo cho các bên chậm nhất 5 ngày trước ngày mở phiên.
• Bước 2: Tiến hành phiên hòa giải, đối thoại:
• Hòa giải viên giới thiệu thành phần tham gia, trình bày nội dung cần hòa giải. Các bên trình bày ý kiến, đề xuất hướng giải quyết. Hòa giải viên hỗ trợ các bên trao đổi, thống nhất.
• Bước 3: Lập biên bản ghi nhận kết quả hòa giải, đối thoại:
• Biên bản phải có đầy đủ nội dung theo quy định. Các bên ký xác nhận vào biên bản. Hòa giải viên chuyển biên bản cho Tòa án.
• Bước 4: Tòa án ra quyết định công nhận hoặc không công nhận kết quả hòa giải, đối thoại thành. Việc tuân thủ đúng trình tự, thủ tục trên sẽ đảm bảo tính pháp lý của kết quả hòa giải, đối thoại.

Căn cứ khoản 2 Điều 212 Bộ luật Tố tụng dân sự 215 thẩm phán chỉ ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án. Quyết định của Tòa án về việc công nhận thỏa thuận của các bên (hòa giải thành) có hiệu lực ràng buộc ngay đối với các bên và có giá trị cưỡng chế thi hành án nếu một bên không tuân thủ.

Khởi kiện yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Tòa án có thẩm quyền

Khi thương lượng và hòa giải không đạt kết quả, khởi kiện tại Tòa án là biện pháp pháp lý cuối cùng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bên bị xâm phạm, đồng thời tạo cơ sở cưỡng chế thi hành đối với bên vi phạm.

Thẩm quyền của Tòa án

Việc xác định chính xác thẩm quyền Tòa án không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt thủ tục tố tụng mà còn giúp tránh rủi ro đơn khởi kiện bị trả lại, vụ án bị kéo dài không cần thiết hoặc nghiêm trọng hơn là bản án bị hủy do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Việc xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết được căn cứ như sau: 

• Thẩm quyền theo vụ việc: Để xác định đúng thẩm quyền theo vụ việc, trước hết cần phân định rõ tư cách pháp lý của các bên tham gia (cá nhân hay thương nhân) và mục đích cốt lõi của giao dịch là sinh hoạt dân sự hay kinh doanh sinh lợi. Trường hợp tranh chấp liên quan đến quyền nhân thân hoặc giao dịch mà ít nhất một bên không có mục đích lợi nhuận, vụ việc sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết tranh chấp Dân sự theo Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (BLTTDS) 2015. Ngược lại, nếu cả hai bên đều là thương nhân và tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại, hoặc là tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ có mục đích lợi nhuận, thì vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết tranh chấp Kinh doanh thương mại theo Điều 30 BLTTDS 2015.
• Thẩm quyền theo cấp: Căn cứ theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer. 
• Thẩm quyền theo lãnh thổ: Căn cứ khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm là Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc (nếu bị đơn là cá nhân) hoặc Tòa án nơi bị đơn có trụ sở (nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức). Bên cạnh đó, trong trường hợp các bên có thỏa thuận bằng văn bản, các bên có quyền lựa chọn Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn hoặc nơi nguyên đơn có trụ sở để giải quyết tranh chấp về hình ảnh KOL/Influencer. 

Thời hiệu

Thời hiệu khởi kiện cần được xác định chính xác để tránh rủi ro bị Tòa án từ chối giải quyết. Theo quy định của pháp luật dân sự và tố tụng:

• Đối với tranh chấp hợp đồng, thời hiệu khởi kiện được xác định tùy theo tính chất của hợp đồng, cụ thể như sau: 

Trường hợp hợp đồng dân sự (giao dịch không nhằm mục đích sinh lời), thời hiệu khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp được áp dụng theo quy định tại Điều 426 Bộ luật Dân sự 2015, là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. 

Trường hợp hợp đồng thương mại (giao dịch nhằm mục đích sinh lời), thời hiệu khởi kiện được áp dụng theo quy định của Luật Thương mại 2005, là 02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp của bên khởi kiện bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

• Đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, căn cứ Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm;

Đơn khởi kiện và thành phần hồ sơ chứng cứ khuyến nghị

Để việc khởi kiện được Tòa án xem xét, thụ lý và giải quyết đúng trình tự, thủ tục, việc chuẩn bị đầy đủ đơn khởi kiện và hồ sơ tài liệu, chứng cứ kèm theo là yêu cầu có ý nghĩa quyết định. Trên cơ sở đó, người khởi kiện cần đặc biệt lưu ý đến hình thức, nội dung của đơn khởi kiện cũng như tính đầy đủ, hợp pháp của các tài liệu chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện.

• Đơn khởi kiện theo Mẫu số 23-DS được ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP, người khởi kiện cần bảo đảm điền đầy đủ, chính xác các thông tin theo yêu cầu của mẫu đơn.
• Đối với phần tài liệu chứng cứ khuyến nghị cần chuẩn bị quý khách có thể xem phần “Rà soát, thu thập cứ và chủ động ngăn chặn trong khả năng” đã được trình bày ở phần trên để tham khảo nhằm bảo đảm việc chứng minh yêu cầu khởi kiện được thực hiện một cách toàn diện, có cơ sở pháp lý và thực tiễn.

Khuyến nghị về yêu cầu khởi kiện

Để bảo vệ toàn diện quyền lợi, bên khởi kiện nên cân nhắc đồng thời nhiều nhóm yêu cầu, bao gồm:

• Buộc chấm dứt hành vi vi phạm, ngừng sử dụng hình ảnh trái phép;
• Gỡ bỏ, tiêu hủy các nội dung, file, ấn phẩm có sử dụng hình ảnh vi phạm;
• Xin lỗi, cải chính công khai trong trường hợp hành vi xâm phạm danh dự, uy tín hoặc quảng cáo sai sự thật;
• Bồi thường thiệt hại, bao gồm: thiệt hại vật chất và tổn thất tinh thần theo quy định của pháp luật dân sự;
• Yêu cầu thanh toán thù lao sử dụng hình ảnh ngoài phạm vi hợp đồng, được xác định trên cơ sở rate card, thời gian và phạm vi khai thác thực tế.

Việc xác định yêu cầu rõ ràng, cụ thể ngay từ đầu giúp hạn chế việc sửa đổi, bổ sung yêu cầu trong quá trình tố tụng.

Thủ tục thụ lý

Thủ tục Tòa án thụ lý vụ án tranh chấp sử dụng hình ảnh của KOL/Influencer được tiến hành như sau:

Người khởi kiện nộp hồ sơ trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ của Tòa án có thẩm quyền hoặc nộp qua đường bưu điện.

Căn cứ Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí.

Thẩm phán thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí. Trường hợp người khởi kiện được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí theo Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 thì Thẩm phán sẽ thụ lý ngay theo khoản 4 Điều 195 BLTTDS 2015.

Người đề nghị được miễn, giảm tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, án phí, lệ phí Tòa án thuộc các trường hợp được quy định trên, cần nộp đơn đề nghị cho Tòa án có thẩm quyền kèm theo các tài liệu, chứng cứ chứng minh thuộc trường hợp được miễn, giảm.

Trình tự giải quyết

Trình tự giải quyết tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer được tiến hành như sau: 

Sơ thẩm

Căn cứ Điều 203 BLTTDS 2015 thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer là 04 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án. Đối với vụ án có tính chất phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan, Chánh án có thể quyết định gia hạn nhưng không quá 02 tháng. 

Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án tiến hành các công việc thuộc nhiệm vụ, quyền hạn như thu thập tài liệu, chứng cứ; xem xét, thẩm định tại chỗ; đo vẽ; tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. 

Trường hợp hòa giải thành, Thẩm phán chủ trì phiên hòa giải hoặc một Thẩm phán được Chánh án Tòa án phân công phải ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự theo khoản 1 Điều 212 BLTTDS 2015. Trường hợp hòa giải không thành, Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử. 

Trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Thẩm phán phải mở phiên tòa, trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này là 02 tháng theo khoản 4 Điều 203 BLTTDS 2015.

Nếu không đồng ý với quyết định, bản án của cấp sơ thẩm thì đương sự có quyền kháng cáo. Việc kháng cáo thực hiện trong thời hạn quy định tại Điều 273 BLTTDS 2015.

Phúc thẩm

Căn cứ Điều 286 BLTTDS 2015, trong thời hạn 02 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án, tùy từng trường hợp, Tòa án cấp phúc thẩm ra quyết định Đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm.

Trong thời hạn 01 tháng, kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa phúc thẩm; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này là 02 tháng.

Căn cứ Điều 315 BLTTDS 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025) trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày ra bản án, quyết định phúc thẩm, Tòa án cấp phúc thẩm phải gửi bản án, quyết định phúc thẩm cho Tòa án đã xét xử sơ thẩm, Viện kiểm sát cùng cấp, cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền, người kháng cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc kháng cáo, kháng nghị hoặc người đại diện hợp pháp của họ.

>> Xem thêm: Điều kiện khởi kiện tranh chấp quyền hình ảnh cá nhân

Dịch vụ luật sư tư vấn và tham gia giải quyết tranh chấp giải quyết hình ảnh KOL/Influencer

Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ luật sư chuyên sâu trong việc tư vấn và giải quyết tranh chấp quyền hình ảnh cá nhân. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Luật Long Phan PMT cung cấp các hạng mục công việc sau:

• Tư vấn quy định pháp luật về quyền hình ảnh cá nhân của KOL/Influencer theo Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản liên quan.
• Tư vấn về hướng xử lý phù hợp đối với tính chất, mức độ của hành vi xâm phạm quyền hình ảnh và khả năng khởi kiện, yêu cầu bồi thường.
• Tư vấn về thời hiệu khởi kiện, chứng cứ chứng minh thiệt hại trong tranh chấp quyền hình ảnh.
• Soạn thảo, rà soát thỏa thuận sử dụng hình ảnh trong hợp đồng, quảng cáo, truyền thông.
• Đại diện thương lượng, hòa giải tranh chấp quyền hình ảnh giữa cá nhân và tổ chức, cá nhân khác.
• Soạn đơn khởi kiện và các văn bản pháp lý khi bị xâm phạm hình ảnh.
• Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại tòa án trong vụ án tranh chấp quyền hình ảnh.

Câu hỏi liên quan (FAQ) về giải quyết tranh chấp KOL/Influencer

Dưới đây là những câu hỏi phổ biến nhất mà Luật Long Phan PMT thường gặp trong tư vấn pháp lý về giải quyết tranh chấp KOL/Influencer:

Để tránh những rủi ro pháp lý, KOL/Influencer cần thực hiện những nghĩa vụ gì khi tham gia quảng cáo trên các nền tảng?

Căn cứ khoản 2 Điều 15a Luật Quảng cáo 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), KOL/Influencer cần tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định khác của pháp luật về việc cung cấp thông tin liên quan đến tính năng, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khi thực hiện quảng cáo; thực hiện nghĩa vụ về thuế khi phát sinh doanh thu từ dịch vụ quảng cáo theo quy định của pháp luật về thuế. Bên cạnh đó, KOL/Influencer cần chịu trách nhiệm trước pháp luật trong trường hợp nội dung quảng cáo không bảo đảm các yêu cầu theo quy định. 

Thỏa thuận qua Email, tin nhắn Zalo, Facebook có giá trị pháp lý để khởi kiện không?

Có. Theo quy định tại Điều 11 Luật Giao dịch điện tử 2023, thông điệp dữ liệu dưới hình thức trao đổi điện tử vẫn được công nhận là chứng cứ để khởi kiện nếu đáp ứng đủ các điều kiện về nội dung và tính xác thực. Tuy nhiên, việc chứng minh sẽ khá phức tạp. Do đó, các bên cần lưu trữ các đoạn tin nhắn này để bảo toàn chứng cứ trước khi bị thu hồi hoặc xóa bỏ.

Khi nhãn hàng vi phạm, KOL nên kiện Agency (đơn vị booking) hay Nhãn hàng trực tiếp?

Phụ thuộc vào chủ thể ký kết hợp đồng. Nếu KOL ký hợp đồng trực tiếp với Agency, thì Agency là bên có nghĩa vụ pháp lý và là bị đơn trong vụ kiện. Nếu Agency chỉ đóng vai trò môi giới và hợp đồng được ký 3 bên hoặc trực tiếp với nhãn hàng, thì nhãn hàng là đối tượng chịu trách nhiệm. Trong trường hợp Agency vi phạm nghĩa vụ giám sát, KOL có thể xem xét khởi kiện Agency về hành vi vi phạm hợp đồng dịch vụ đại diện.

Có thể yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp để dừng ngay quảng cáo đang chạy trong quá trình khởi kiện không?

Có. Căn cứ Điều 111 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện vụ án, có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khẩn cấp tạm thời quy định tại Điều 114, như cấm hoặc buộc thực hiện một số hành vi nhất định để ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra trong quá trình giải quyết tranh chấp. 

KOL bị “phong sát” (tẩy chay) thì nhãn hàng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và đòi bồi thường không?

Căn cứ Điều 428 Bộ luật Dân sự 2015, tùy thuộc vào các thỏa thuận trong hợp đồng ký kết giữa hai bên. Nếu hợp đồng có quy định về việc KOL phải giữ gìn hình ảnh và không được vướng vào scandal, nhãn hàng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi phía KOL vi phạm nghiệm trọng điều khoản đã cam kết. Đồng thời, căn cứ khoản 4 Điều 428 BLDS 215 quy định nếu phía nhãn bị thiệt hại do hành vi không giữ cam kết thì được yêu cầu phía KOL bồi thường thiệt hại do ảnh hưởng đến thương hiệu. Nếu không có điều khoản này, việc chứng minh thiệt hại để đòi bồi thường sẽ khó khăn hơn và phụ thuộc vào tình hình thực tế thỏa thuận của các bên. 

Kết luận

Việc giải quyết tranh chấp sử dụng hình ảnh KOL/Influencer đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ chứng cứ vi phạm cũng như sự tìm hiểu các quy định về quyền hình ảnh cá nhân và hợp đồng thương mại. Để bảo vệ quyền lợi tối ưu, Quý khách cần đánh giá chính xác tính chất vụ việc, từ đó lựa chọn phương án phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích của mình như thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án. Luật Long Phan PMT sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ Quý khách hàng trong toàn bộ quy trình này. Liên hệ ngay qua hotline 1900.63.63.87 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Tags: Bồi thường thiệt hại, Hòa giải thương mại, KOLs, quyền hình ảnh cá nhân, Sử dụng hình ảnh trái phép, Thủ tục khởi kiện vi phạm hợp đồng​, Tranh chấp hợp đồng KOL, Tranh chấp thương mại, Vi phạm bản quyền