Hướng Dẫn Giải Quyết Tranh Chấp Hợp Đồng Thuê Xe

Hướng dẫn giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe là nội dung pháp lý được xây dựng nhằm hỗ trợ các bên xác định phương án xử lý khi phát sinh vi phạm nghĩa vụ trong quan hệ thuê tài sản. Việc nắm bắt trình tự tố tụng giúp Quý khách hàng bảo vệ quyền lợi hợp pháp trước những thiệt hại về tài sản hoặc vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Bài viết dưới đây của Luật Long Phan PMT sẽ phân tích chi tiết các bước giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe.

Thu thập tài liệu chứng cứ chứng minh vi phạm hợp đồng thuê xe

Chứng cứ là yếu tố tiên quyết xác định lợi thế của các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp. Việc tập hợp đầy đủ hồ sơ, tài liệu ngay từ giai đoạn đầu giúp Quý khách hàng thiết lập cơ sở pháp lý vững chắc cho các yêu cầu bồi thường hoặc phạt vi phạm.

Trong quan hệ hợp đồng thuê xe, tài liệu chứng cứ trọng yếu bao gồm hợp đồng thuê xe và các phụ lục đính kèm thể hiện thỏa thuận về giá thuê, thời hạn, tình trạng xe và trách nhiệm của các bên. Các biên bản bàn giao xe tại thời điểm giao nhận là chứng cứ không thể thiếu để so sánh hiện trạng tài sản, xác định các hư hỏng vật lý hoặc thay đổi về phụ tùng xe. Đối với các tranh chấp liên quan đến nghĩa vụ thanh toán, sao kê tài khoản ngân hàng, phiếu thu, hoặc xác nhận chuyển khoản là tài liệu chứng minh dòng tiền thực tế đã thực hiện hoặc bị chậm trễ.

Bên cạnh các văn bản giấy tờ, dữ liệu điện tử như hình ảnh chụp hiện trạng xe, video ghi lại quá trình kiểm tra xe, tin nhắn trao đổi giữa các bên qua email hoặc ứng dụng nhắn tin cũng được xem là những tài liệu quan trọng. Trong trường hợp xe bị hư hỏng nghiêm trọng hoặc mất mát bộ phận, Quý khách hàng có thể cân nhắc lập vi bằng thông qua Thừa phát lại để ghi nhận sự kiện, hiện trạng tài sản tại một thời điểm cụ thể. Vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc dân sự và hành chính theo quy định của pháp luật (khoản 3 Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP).

>>> Xem thêm: Trách nhiệm khi xảy ra tai nạn khi thuê xe tự lái

Thương lượng giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe 

Thương lượng là phương thức giải quyết tranh chấp được khuyến khích thực hiện đầu tiên trước khi tiến hành các thủ tục tố tụng. Cơ chế này cho phép các bên tự do thỏa thuận, điều chỉnh quyền và nghĩa vụ dựa trên lợi ích hài hòa mà không chịu sự can thiệp của cơ quan quyền lực nhà nước. Việc thương lượng thành công giúp tiết kiệm chi phí pháp lý, thời gian theo đuổi vụ kiện và duy trì quan hệ đối tác kinh doanh.

Quy trình thương lượng nên bắt đầu bằng việc gửi văn bản thông báo vi phạm đến bên có nghĩa vụ, trong đó nêu rõ hành vi vi phạm (như chậm trả xe, gây hư hỏng xe, chậm thanh toán) và yêu cầu khắc phục trong một thời hạn cụ thể. Các buổi làm việc trực tiếp giữa các bên cần được ghi nhận bằng biên bản cuộc họp, có chữ ký xác nhận của đại diện có thẩm quyền. Nội dung biên bản phải thể hiện rõ các vấn đề đã thống nhất và những điểm còn mâu thuẫn cần tiếp tục giải quyết.

Kết quả của quá trình thương lượng có thể dẫn đến việc ký kết phụ lục hợp đồng điều chỉnh hoặc biên bản thanh lý hợp đồng với các điều khoản bồi thường cụ thể. Trường hợp thương lượng không thành, các văn bản trao đổi, thông báo và biên bản làm việc trong giai đoạn này sẽ trở thành chứng cứ chứng minh thiện chí của Quý khách hàng. 

>>> Xem thêm: Hợp đồng và phụ lục hợp đồng mâu thuẫn: Giải quyết làm sao?

Hòa giải tranh chấp hợp đồng thuê xe 

Hòa giải là phương thức giải quyết tranh chấp có sự tham gia của bên thứ ba làm trung gian hỗ trợ các bên tìm kiếm giải pháp thống nhất. Tùy thuộc vào thỏa thuận và giai đoạn tranh chấp, các bên có thể lựa chọn hòa giải thương mại thông qua tổ chức chuyên nghiệp hoặc hòa giải tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án. 

Đối với hòa giải thương mại, căn cứ Điều 6 Nghị định 22/2017/NĐ-CP, tranh chấp được giải quyết bằng phương thức này nếu các bên có thỏa thuận hòa giải. Thỏa thuận này có thể lập trước, sau khi xảy ra tranh chấp hoặc tại bất cứ thời điểm nào của quá trình giải quyết. Hòa giải viên thương mại được các bên thỏa thuận lựa chọn. Theo Điều 14 Nghị định 22/2017/NĐ-CP, quy trình hòa giải do các bên tự lựa chọn hoặc theo quy tắc của tổ chức hòa giải. Khi đạt được kết quả hòa giải thành theo Điều 15 Nghị định 22/2017/NĐ-CP, các bên lập văn bản về kết quả hòa giải thành, văn bản này có hiệu lực thi hành đối với các bên theo pháp luật dân sự và có thể được Tòa án xem xét công nhận theo quy định tố tụng dân sự.

Đối với hòa giải, đối thoại tại Tòa án, Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020 quy định trình tự chặt chẽ từ khâu nhận đơn đến ra quyết định. Theo Điều 16 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020, khi người khởi kiện nộp đơn, Tòa án sẽ thông báo về quyền lựa chọn hòa giải. Nếu các bên đồng ý, Thẩm phán chỉ định Hòa giải viên. Thời hạn hòa giải là 20 ngày, có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày (Điều 20 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020). 

Kết quả hòa giải thành được ghi nhận bằng biên bản (Điều 31 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020). Thẩm phán ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành nếu thỏa mãn các điều kiện như: các bên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, nội dung thỏa thuận hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm (Điều 33 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020). Quyết định công nhận này có hiệu lực pháp luật ngay lập tức và không bị kháng cáo, kháng nghị (Điều 35 Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020).

Khởi kiện giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe

Khi các nỗ lực giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng không thành, Quý khách hàng có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Dưới đây là phân tích chi tiết về thẩm quyền và trình tự khởi kiện tranh chấp hợp đồng thuê xe tại Trọng tài thương mại và Tòa án nhân dân:

Trọng tài thương mại

Thẩm quyền giải quyết của Trọng tài được xác lập dựa trên Điều 5 Luật Trọng tài thương mại 2010. Theo đó, Đơn khởi kiện phải tuân thủ hình thức và nội dung quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Trọng tài thương mại 2010, bao gồm thông tin các bên, tóm tắt vụ việc, căn cứ khởi kiện và trị giá tranh chấp. Nguyên đơn nộp đơn khởi kiện kèm theo thỏa thuận trọng tài, bản chính hoặc bản sao hợp đồng thuê xe và các tài liệu chứng cứ khác đến Trung tâm trọng tài đã thỏa thuận. Bị đơn sau đó có quyền nộp bản tự bảo vệ và thậm chí có quyền kiện lại nguyên đơn về các vấn đề liên quan đến vụ tranh chấp (Điều 35, 36 Luật Trọng tài thương mại 2010).

Hội đồng trọng tài được thành lập theo quy định tại Điều 39, 40, 41 Luật Trọng tài thương mại 2010. Tại phiên họp giải quyết tranh chấp, các bên trình bày ý kiến, tranh luận và đưa ra chứng cứ. Hội đồng trọng tài sẽ ban hành phán quyết trọng tài dựa trên kết quả tranh tụng và quy định pháp luật. Phán quyết trọng tài là chung thẩm và có hiệu lực kể từ ngày ban hành (Điều 61 Luật Trọng tài thương mại 2010). Cơ chế này giúp rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp đáng kể so với thủ tục tòa án thông thường.

Tòa án nhân dân

Khởi kiện tại Tòa án là phương thức giải quyết tranh chấp mang tính quyền lực nhà nước, tuân thủ trình tự tố tụng nghiêm ngặt. Đây là lựa chọn bắt buộc khi các bên không có thỏa thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu, không thể thực hiện được theo quy định tại Điều 6 Luật Trọng tài thương mại 2010. Quý khách hàng cần xác định đúng thẩm quyền của Tòa án và tuân thủ các quy định về thời hiệu, hồ sơ khởi kiện để đảm bảo vụ việc được thụ lý.

Về thẩm quyền giải quyết, tranh chấp hợp đồng thuê xe thường được xác định là tranh chấp dân sự (khoản 4 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) hoặc tranh chấp kinh doanh thương mại nếu có mục đích lợi nhuận (khoản 2 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Theo khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15, Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tranh chấp hợp đồng thuê xe do Tòa án khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc có trụ sở giải quyết. Tuy nhiên, theo điểm g khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện giải quyết do đây là tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thuê xe.

Quy trình giải quyết bắt đầu bằng việc nộp Đơn khởi kiện (Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP) kèm theo tài liệu chứng cứ (hợp đồng, biên bản, xác nhận nợ) đến Tòa án có thẩm quyền. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, Chánh án phân công Thẩm phán xem xét đơn (khoản 2 Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Thẩm phán sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí nếu hồ sơ hợp lệ. Thẩm phán thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí (Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). 

Sau đó, Thẩm phán ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo Điều 220 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Quy trình xét xử tại phiên tòa sơ thẩm được quy định tại Chương XIV Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Nếu các bên không đồng ý với bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm thì có thể kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại theo Điều 271 Bộ luật này. 

>>> Xem thêm: Thủ tục kiện đòi bồi thường thiệt hại từ hợp đồng thuê tài sản

Dịch vụ luật sư tư vấn và tham gia giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe

Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện hỗ trợ Quý khách hàng giải quyết triệt để các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thuê xe. Dịch vụ của chúng tôi bao gồm:

• Tư vấn pháp lý sơ bộ, đánh giá rủi ro và xác định căn cứ pháp lý của yêu cầu khởi kiện hoặc yêu cầu phản tố dựa trên hồ sơ vụ việc.
• Soạn thảo văn bản, hồ sơ pháp lý cần thiết như: Đơn khởi kiện, Bản tự khai, Đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời…
• Đại diện Quý khách hàng tham gia đàm phán, thương lượng trực tiếp với đối tác để tìm kiếm giải pháp hòa giải ngoài tố tụng hiệu quả nhất.
• Thu thập, sao chụp và củng cố hệ thống chứng cứ.
• Đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Quý khách hàng tại Tòa án hoặc Trọng tài.

Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dưới đây là phần giải đáp các vướng mắc pháp lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe nhằm hỗ trợ Quý khách hàng xử lý các tình huống thực tế:

Bên thuê phải bồi thường như thế nào nếu gây tai nạn làm hư hỏng xe nghiêm trọng? 

Bên thuê phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại nếu gây tai nạn làm hư hỏng xe nghiêm trọng. Việc bồi thường được xác định theo Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm các khoản chi phí thực tế và hợp lý để sửa chữa, khôi phục tình trạng ban đầu của xe. Ngoài ra, bên thuê còn phải bồi thường phần thu nhập bị mất hoặc giảm sút của chủ xe trong thời gian xe không thể đưa vào khai thác. Khoản thu nhập này có thể là tiền thuê xe mà chủ xe lẽ ra thu được nếu không xảy ra tai nạn. Như vậy, bên thuê phải chịu toàn bộ trách nhiệm tài chính phát sinh từ thiệt hại do mình gây ra.

Làm thế nào để ngăn chặn bên thuê tẩu tán hoặc bán xe đang tranh chấp? 

Để ngăn chặn bên thuê tẩu tán hoặc bán chiếc xe đang tranh chấp, đương sự có thể đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Việc áp dụng biện pháp này nhằm phòng ngừa hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra và đảm bảo cho quá trình thi hành án sau này. Trong tranh chấp hợp đồng thuê xe, biện pháp phù hợp nhất thường là kê biên tài sản đang tranh chấp để hạn chế việc tẩu tán. Ngoài ra, đương sự cũng có thể yêu cầu cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với chiếc xe nhằm ngăn ngừa việc mua bán trái phép. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bên cho thuê trong suốt quá trình tố tụng. Cơ sở pháp lý: Điều 111, Điều 114, Điều 120, Điều 121 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng thuê xe là bao lâu?

Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng thuê xe được xác định tùy thuộc tính chất của tranh chấp. Nếu là tranh chấp dân sự, căn cứ Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện là 03 năm tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Nếu là tranh chấp thương mại, thời hiệu khởi kiện là 02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm (Điều 319 Luật Thương mại 2005). Quý khách hàng cần lưu ý mốc thời gian này để thực hiện quyền khiếu kiện kịp thời.

Có được khởi kiện tại nơi cư trú của chủ xe thay vì nơi ở của bên thuê không? 

Theo quy định, thẩm quyền giải quyết tranh chấp thuộc về Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc. Tuy nhiên, pháp luật cho phép các bên thỏa thuận bằng văn bản để lựa chọn Tòa án nơi nguyên đơn cư trú giải quyết vụ việc. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thỏa thuận này hoàn toàn hợp lệ và được Tòa án chấp nhận. Do đó, nếu trong hợp đồng thuê xe có ghi nhận điều khoản lựa chọn Tòa án nơi chủ xe cư trú, chủ xe có quyền nộp đơn tại nơi mình sinh sống. Ngược lại, nếu không có thỏa thuận, vụ kiện phải được nộp theo nơi cư trú của bên thuê. 

Xe bị hư hỏng do thiên tai (bão, ngập lụt) thì bên thuê có được miễn trách nhiệm không? 

Bên vi phạm nghĩa vụ có thể được miễn trách nhiệm dân sự nếu thiệt hại xảy ra hoàn toàn do sự kiện bất khả kháng. Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép. Nếu bên thuê chứng minh được mình đã nỗ lực hết sức nhưng xe vẫn bị hỏng do thiên tai, họ sẽ không phải bồi thường. Cơ sở pháp lý: Khoản 2 Điều 351, Khoản 1 Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015.

Kết luận

Việc giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về các quy định pháp luật dân sự, thương mại và tố tụng để đảm bảo quyền lợi tối đa. Quý khách hàng cần chủ động thu thập chứng cứ và lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp ngay khi phát sinh mâu thuẫn. Nếu Quý khách hàng đang đối mặt với tranh chấp hợp đồng thuê xe và cần sự hỗ trợ chuyên môn, vui lòng liên hệ ngay với Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được tư vấn các giải pháp pháp lý tối ưu và hiệu quả nhất.

Tags: Bồi thường thiệt hại thuê xe, Giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê xe, hợp đồng thuê xe, Khởi kiện đòi lại xe, Thủ tục tố tụng dân sự