Tính công sức giữ gìn di sản khi chia thừa kế và thủ tục yêu cầu

Tính công sức giữ gìn di sản khi chia thừa kế là việc Tòa án trích từ khối di sản một khoản hợp lý trả cho người đã bảo quản, trông coi, sửa chữa nhà đất của người chết trước khi chia. Quyền này không tự phát sinh chỉ vì một người sống trên đất hay phụng dưỡng cha mẹ, mà phải gắn với tư cách người quản lý di sản và chi phí, công sức được chứng minh bằng tài liệu. Bài viết phân tích căn cứ pháp lý, cách phân biệt với công tạo lập tài sản, quyền nhận hiện vật, cách định lượng và thủ tục đưa yêu cầu vào vụ án thuộc nhóm Thừa kế theo pháp luật. Nội dung được Luật Long Phan PMT xây dựng từ thực tiễn bảo vệ người trông coi di sản trong các vụ án chia thừa kế nhà đất, giúp bạn chuẩn bị hồ sơ trước khi làm việc với Tòa án.

Tính công sức giữ gìn di sản khi chia thừa kế: ngôi nhà, sổ đỏ, chìa khóa, hóa đơn sửa chữa, búa và cân công lý
Công sức giữ gìn, tôn tạo di sản, con phụng dưỡng cha mẹ, chứng cứ, cách định lượng và thủ tục yêu cầu Tòa án tính công sức khi chia thừa kế.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Người quản lý di sản có quyền được hưởng thù lao theo thỏa thuận và được thanh toán chi phí bảo quản di sản theo điểm b, điểm c khoản 1 và điểm b, điểm c khoản 2 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Không thỏa thuận được mức thù lao thì người quản lý di sản vẫn được hưởng một khoản thù lao hợp lý theo khoản 3 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Chi phí bảo quản di sản được thanh toán theo thứ tự ưu tiên thứ ba theo khoản 3 Điều 658 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Bị đơn phải phản tố trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải theo khoản 3 Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025).

Nội Dung Bài Viết

Công sức giữ gìn di sản là gì và khác gì công tạo lập tài sản

Công sức giữ gìn di sản là thời gian, sức lực và chi phí bỏ ra để bảo quản, sửa chữa di sản sau khi người để lại di sản chết. Khoản này được xem xét thanh toán trước khi chia. Công tạo lập tài sản lại dùng để xác định ai là đồng chủ sở hữu.

Những hoạt động được xem là công sức giữ gìn, tôn tạo di sản

Theo thực tiễn áp dụng, công sức thường được ghi nhận khi có hoạt động cụ thể, liên tục và mang lại lợi ích cho khối di sản, chẳng hạn:

  • Trông coi nhà đất, ngăn lấn chiếm, kê khai và đóng thuế sử dụng đất hằng năm.
  • Sửa mái, tường, nền nhà xuống cấp; xây kè, đắp bờ, cải tạo đất tránh sạt lở.
  • Canh tác, chăm sóc vườn cây lâu năm để đất không bị bỏ hoang.

Phân biệt công sức giữ gìn với công tạo lập tài sản

Bảng dưới đây giúp xác định yêu cầu của bạn thuộc nhóm nào trước khi soạn đơn.

Tiêu chí Công sức giữ gìn di sản Công tạo lập tài sản
Thời điểm phát sinh Chủ yếu sau khi người để lại di sản chết Khi tài sản được hình thành
Bản chất yêu cầu Thanh toán chi phí bảo quản, thù lao Xác định phần sở hữu trong tài sản chung
Căn cứ chính Điều 618, khoản 3 Điều 658 Bộ luật Dân sự 2015 Điều 209, Điều 219, Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015
Hậu quả khi được chấp nhận Được trả tiền trước khi chia Phần của người đó bị loại khỏi di sản

Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, di sản gồm tài sản riêng của người chết và phần của người chết trong tài sản chung. Người thực sự góp tiền xây nhà cùng cha mẹ nên yêu cầu xác định phần sở hữu thay vì chỉ đòi công sức.

Quyền của người quản lý di sản đối với chi phí và thù lao

Theo khoản 1 Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015, người quản lý di sản là người được chỉ định trong di chúc hoặc do những người thừa kế thỏa thuận cử ra. Khi chưa cử được, khoản 2 Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015 cho người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản tiếp tục quản lý.

Cả hai nhóm đều được hưởng thù lao theo thỏa thuận và được thanh toán chi phí bảo quản theo Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015. Vì vậy, gia đình nên lập văn bản cử người quản lý ngay sau khi người thân mất. Một mẫu biên bản cử người quản lý di sản chưa chia ghi rõ phạm vi trông coi và mức thù lao là chứng cứ mạnh nhất khi tranh chấp.

Ngoại lệ là người tự giữ di sản theo khoản 2 Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015 không được bán, tặng cho, cầm cố, thế chấp hay định đoạt tài sản theo điểm a khoản 2 Điều 617 Bộ luật Dân sự 2015, kể cả khi đã bỏ nhiều công sức.

Khuyến nghị cho người đang trông coi mà chưa được cử chính thức: không tự cho thuê dài hạn, thế chấp hay bán một phần đất. Giao dịch như vậy có thể dẫn tới nghĩa vụ bồi thường theo điểm c khoản 2 Điều 617 Bộ luật Dân sự 2015, làm giảm khoản công sức muốn đòi.

Con phụng dưỡng cha mẹ có được chia nhiều hơn hoặc được tính công sức không

Khi chia theo pháp luật, người con phụng dưỡng cha mẹ vẫn hưởng phần bằng anh chị em cùng hàng. Phụng dưỡng là bổn phận của con, không phải căn cứ chia nhiều hơn. Chỉ chi phí bảo quản di sản sau khi cha mẹ mất, hoặc khoản đã thỏa thuận hoàn trả, mới có cơ sở thanh toán.

Phụng dưỡng cha mẹ là gì theo quy định pháp luật

Phụng dưỡng có thể hiểu là việc con chăm sóc, nuôi dưỡng, chu cấp cho cha mẹ, nhất là khi cha mẹ già yếu, ốm đau. Theo khoản 2 Điều 70 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (sửa đổi, bổ sung 2025), con có bổn phận hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ. Khoản 2 Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định các con cùng có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ.

Người con phụng dưỡng vẫn hưởng phần bằng các anh chị em

Theo khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Muốn ghi nhận công lao của một người con, cha mẹ nên lập di chúc. Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Ngoại lệ theo chiều ngược lại là người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản không được quyền hưởng di sản theo điểm b khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015. Tuy vậy, khoản 2 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 vẫn cho người đó hưởng nếu người để lại di sản biết hành vi mà vẫn cho hưởng theo di chúc.

Khuyến nghị cho người con đã một mình chăm sóc cha mẹ: nếu viện dẫn việc anh chị em bỏ mặc cha mẹ, cần chứng cứ về mức độ nghiêm trọng.

Khi nào chi phí chăm sóc của người con được xem xét

Theo thực tiễn áp dụng, chi phí chăm sóc cha mẹ lúc còn sống thường được coi là thực hiện bổn phận, không phải khoản nợ của cha mẹ. Khoản này chỉ có cơ sở yêu cầu khi có chứng cứ cha mẹ cam kết hoàn trả, hoặc các con thỏa thuận chia chi phí mà một người chi trước.

Vững hơn là chi phí bảo quản nhà đất sau khi cha mẹ mất, theo khoản 2 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015. Trong trường hợp chia đất cho con khi vợ hoặc chồng chết trước không có di chúc, cần tách phần của cha hoặc mẹ còn sống trước khi tính công sức.

Người có công tạo lập, quản lý lâu dài có được nhận hiện vật khi chia

Có thể, nhưng không phải quyền đương nhiên. Người thừa kế có quyền yêu cầu chia bằng hiện vật, còn khi không chia được thì việc giao cho ai do các bên thỏa thuận hoặc Tòa án cân nhắc. Quá trình tạo lập, quản lý lâu dài và khả năng thanh toán chênh lệch có trọng lượng lớn.

Quyền yêu cầu chia di sản bằng hiện vật

Theo khoản 2 Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế có quyền yêu cầu chia di sản bằng hiện vật. Nếu không thể chia đều, họ có thể thỏa thuận định giá hiện vật và người nhận hiện vật; không thỏa thuận được thì hiện vật được bán để chia.

Người muốn giữ nhà đất nên chủ động đề xuất nhận hiện vật và trả giá trị cho các đồng thừa kế, kèm chứng minh khả năng tài chính. Nếu định bán bớt đất trước khi chia, cần tìm hiểu kỹ việc đất thừa kế chưa chia có được bán không.

Án lệ 67/2023/AL và giới hạn khi vận dụng cho chia di sản

Án lệ 67/2023/AL được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 18/8/2023, công bố theo Quyết định 364/QĐ-CA ngày 01/10/2023 và áp dụng từ ngày 01/11/2023.

Tình huống án lệ là chia tài sản chung là nhà đất không chia được bằng hiện vật, một bên là người cao tuổi đã tạo lập, quản lý, sử dụng ổn định, lâu dài và muốn nhận nhà đất. Giải pháp là Tòa án giao nhà đất cho người cao tuổi, người này thanh toán giá trị phần của người còn lại.

Cần nói rõ, Án lệ 67/2023/AL áp dụng cho tranh chấp chia tài sản chung, gắn với Điều 209 và Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015. Việc vận dụng tương tự khi chia di sản là quan điểm, lập luận của luật sư dựa trên sự tương đồng, không phải quy định bắt buộc Tòa án phải theo.

Khuyến nghị cho người cao tuổi hoặc người con sống lâu năm trên đất: khi viện dẫn án lệ, hãy nêu đủ dữ kiện tương đồng như nguồn gốc tạo lập, thời gian sinh sống, nơi thờ cúng. Lập luận mạnh nhất khi người đó vừa là đồng sở hữu, vừa là người thừa kế.

Bốn tình huống thường gặp khi chia nhà đất là di sản

Tình huống Hướng xử lý thường gặp Căn cứ hoặc cơ sở
Đồng thừa kế thỏa thuận được người nhận hiện vật Giao theo thỏa thuận, người nhận trả chênh lệch Khoản 2 Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015
Không thỏa thuận được, không ai đủ tiền trả chênh lệch Hiện vật có thể bị bán để chia Khoản 2 Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015
Người cao tuổi là đồng sở hữu, đã tạo lập và ở lâu dài Có cơ sở đề nghị giao nhà đất cho người này Án lệ 67/2023/AL (chia tài sản chung)
Người thừa kế quản lý lâu năm, không góp công tạo lập Có thể được ưu tiên xem xét nếu có nhu cầu và khả năng thanh toán Quan điểm vận dụng tương tự, không bắt buộc

Chứng cứ chứng minh và cách định lượng công sức giữ gìn đất, nhà

Người yêu cầu tính công sức phải tự chứng minh bằng tài liệu cụ thể. Chứng cứ cần trả lời ba câu hỏi: đã làm gì, trong bao lâu và tốn bao nhiêu. Trên cơ sở đó, Tòa án định lượng công sức bằng một khoản tiền hoặc tỷ lệ trên giá trị di sản.

Chứng cứ công sức giữ gìn di sản: hóa đơn sửa chữa, biên nhận, hình ảnh hiện trạng nhà đất và cân công lý
Hóa đơn, chứng từ sửa chữa, xác nhận của người làm chứng và hình ảnh hiện trạng nhà đất là các chứng cứ dùng để chứng minh và định lượng công sức giữ gìn, tôn tạo di sản.

Nhóm chứng cứ nên thu thập trước khi khởi kiện

Theo khoản 1 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có yêu cầu phải thu thập, giao nộp tài liệu, chứng cứ chứng minh yêu cầu có căn cứ và hợp pháp. Nguồn chứng cứ gồm tài liệu, dữ liệu điện tử, vật chứng, lời khai theo Điều 94 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

  • Biên lai nộp thuế sử dụng đất, tiền điện, nước đứng tên người trông coi qua nhiều năm.
  • Hợp đồng, hóa đơn sửa chữa nhà, xây tường rào, kèm ảnh trước và sau khi sửa.
  • Văn bản cử người quản lý, tin nhắn giữa các đồng thừa kế về việc giao trông coi.
  • Xác nhận của tổ dân phố, hàng xóm lâu năm về người thực tế ở, canh tác, giữ đất.

Theo Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, chứng cứ phải là những gì có thật, được giao nộp hoặc thu thập đúng trình tự. Giấy tờ lập lại sau khi phát sinh tranh chấp thường có giá trị chứng minh thấp.

Các cách định lượng công sức thường được áp dụng

Pháp luật không quy định công thức tính công sức giữ gìn di sản. Theo thực tiễn xét xử, Tòa án thường chọn một trong các cách sau.

Cách định lượng Khi nào thường áp dụng Điểm cần lưu ý
Cộng chi phí thực tế Có đủ hóa đơn, biên lai Chỉ tính khoản phục vụ bảo quản di sản
Thù lao theo thỏa thuận Có văn bản cử người quản lý ghi mức thù lao Thỏa thuận rõ thường được tôn trọng
Thù lao hợp lý theo khoản 3 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015 Không có thỏa thuận về mức thù lao Cân nhắc thời gian, mức độ trông coi, giá trị di sản
Tỷ lệ trên giá trị di sản Công sức kéo dài, khó tách từng khoản chi Tỷ lệ tùy đánh giá của Hội đồng xét xử

Nên nêu một con số cụ thể kèm bảng kê từng khoản và phương án dự phòng theo tỷ lệ. Con số này cũng là căn cứ tính án phí.

Thủ tục yêu cầu tính công sức trong vụ án chia thừa kế

Yêu cầu tính công sức được đưa vào vụ án chia di sản theo ba con đường tùy tư cách tố tụng. Nguyên đơn nêu hoặc bổ sung yêu cầu, bị đơn phản tố, còn người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đưa ra yêu cầu độc lập. Mỗi con đường có mốc thời gian riêng.

Thủ tục yêu cầu tính công sức giữ gìn di sản: đơn khởi kiện, hồ sơ vụ án, búa và cân công lý
Nêu yêu cầu tính công sức trong đơn, xác định nguyên đơn, bị đơn, người liên quan, cung cấp chứng cứ và đưa ra yêu cầu trước khi Tòa án xét xử sơ thẩm.

Trường hợp người trông coi di sản là nguyên đơn

Theo khoản 4 Điều 70 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có quyền giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu. Người trông coi khởi kiện chia di sản có thể nêu yêu cầu công sức ngay trong đơn.

  1. Soạn đơn khởi kiện chia di sản, có mục riêng yêu cầu thanh toán công sức, chi phí bảo quản kèm số tiền.
  2. Kèm giấy chứng tử, giấy tờ nhân thân, giấy tờ nhà đất, bảng kê chi phí và danh mục chứng cứ.
  3. Nộp đơn tại Tòa án có thẩm quyền, nộp tạm ứng án phí theo thông báo nếu không thuộc diện miễn/giảm
  4. Nếu bổ sung yêu cầu sau khi thụ lý, làm đơn bổ sung yêu cầu khởi kiện.

Trường hợp người trông coi di sản là bị đơn

Đây là tình huống phổ biến nhất, vì người giữ nhà đất thường bị các đồng thừa kế khởi kiện. Theo khoản 4 Điều 72 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bị đơn có quyền phản tố nếu có liên quan đến yêu cầu của nguyên đơn hoặc đề nghị đối trừ với nghĩa vụ của nguyên đơn.

  1. Soạn văn bản ghi ý kiến về yêu cầu chia di sản và đơn phản tố yêu cầu thanh toán công sức.
  2. Nộp đơn phản tố trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
  3. Nộp tạm ứng án phí, giao nộp chứng cứ và trình bày phương án thanh toán tại phiên hòa giải.

Yêu cầu tính công sức thường thuộc điểm a khoản 2 Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 vì được bù trừ vào phần di sản nguyên đơn nhận. Cách trình bày có thể tham khảo mẫu đơn phản tố trong vụ án dân sự, điều chỉnh cho tranh chấp thừa kế.

Trường hợp người trông coi là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan

Người trông coi đôi khi không phải người thừa kế, như con dâu, cháu hoặc người được nhờ giữ đất. Theo điểm b khoản 1 Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có thể có yêu cầu độc lập.

  1. Đề nghị Tòa án đưa mình vào tham gia tố tụng nếu chưa được đưa vào.
  2. Nộp đơn yêu cầu độc lập trước mốc nêu tại khoản 2 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
  3. Nộp tạm ứng án phí và giao nộp chứng cứ như nguyên đơn.

Ngoại lệ là yêu cầu độc lập có thể không được chấp nhận giải quyết trong cùng vụ án; khi đó, khoản 2 Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cho phép khởi kiện vụ án khác.

Khuyến nghị cho người không phải người thừa kế: vẫn nộp yêu cầu độc lập đúng hạn để giữ quyền, đồng thời giữ nguyên chứng cứ để sẵn sàng khởi kiện riêng nếu không được chấp thuận giải quyết trong cùng vụ kiện.

Thẩm quyền, án phí và thời điểm đưa ra yêu cầu tính công sức

Tranh chấp thừa kế do Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú giải quyết sơ thẩm, trừ khi các bên thỏa thuận chọn nơi nguyên đơn cư trú. Án phí tính theo phần mỗi người được hưởng. Yêu cầu công sức phải đưa ra trước phiên họp kiểm tra chứng cứ và hòa giải.

Tòa án có thẩm quyền giải quyết

Theo khoản 5 Điều 26 và Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tranh chấp về thừa kế tài sản do Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm. Theo điểm a, b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đó là Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, hoặc nơi nguyên đơn cư trú nếu các bên thỏa thuận bằng văn bản.

Ngoại lệ dễ nhầm là điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 về đối tượng tranh chấp là bất động sản. Theo mục 42 Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, tranh chấp thừa kế bất động sản vẫn xác định theo điểm a, b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, không theo nơi có bất động sản..

Án phí khi yêu cầu tính công sức

Theo điểm a khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, trong vụ án chia di sản, mỗi đương sự chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng giá trị phần di sản được hưởng; phần bị bác thì người yêu cầu chia không phải chịu án phí.

Theo thực tiễn, yêu cầu thanh toán công sức là yêu cầu có giá ngạch nên số tiền cần sát với chứng cứ. Người cao tuổi được miễn tạm ứng án phí, án phí theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, cần nộp đơn đề nghị miễn.

Thời điểm đưa ra yêu cầu và thời hiệu chia di sản

Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải đưa ra yêu cầu trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải theo khoản 3 Điều 200, khoản 2 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản kể từ thời điểm mở thừa kế; hết thời hạn này, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý. Người trông coi lâu năm cần xác định chính xác mốc này trước khi đưa ra yêu cầu.

Kinh nghiệm thực tế khi bảo vệ người trông coi di sản

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, yêu cầu tính công sức thường thắng hay thua ở khâu chứng cứ và cách trình bày, ít khi ở căn cứ pháp lý. Người có công thật nhưng thiếu giấy tờ, hoặc đòi mức quá cao so với chứng cứ, thường chỉ được ghi nhận một khoản nhỏ so với kỳ vọng.

Một sai lầm phổ biến mà khách hàng thường gặp là im lặng suốt giai đoạn hòa giải, đến phiên tòa mới nêu yêu cầu công sức. Khi đã quá mốc phản tố, Hội đồng xét xử chỉ có thể xem đó là tình tiết tham khảo, không còn là yêu cầu được tuyên rõ số tiền.

Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, người con ở cùng cha mẹ thường tự xây thêm nhà trên đất mà không báo anh chị em. Khoản đầu tư này thường được tách thành tài sản gắn liền với đất, định giá riêng, khác với công sức bảo quản.

Với di sản có nơi thờ cúng ông bà, việc trông coi gắn với hương hỏa nên dễ xung đột cảm xúc. Khi đó cần xác định phần di sản dành cho thờ cúng trước khi tính công sức, theo hướng giải quyết tranh chấp di sản dùng vào việc thờ cúng phù hợp ý chí người để lại di sản.

Người trông coi nên gửi văn bản thông báo tình trạng di sản và chi phí đã bỏ ra cho các đồng thừa kế mỗi năm. Việc này vừa thực hiện nghĩa vụ thông báo theo điểm c khoản 1 hoặc điểm b khoản 2 Điều 617 Bộ luật Dân sự 2015, vừa tạo chứng cứ có ngày tháng rõ ràng.

Câu hỏi thường gặp về tính công sức giữ gìn di sản

Các câu hỏi dưới đây được tổng hợp từ thắc mắc thực tế của người đang trông coi nhà đất và của các đồng thừa kế khi chuẩn bị chia di sản. Mỗi câu trả lời nêu ngắn gọn hướng xử lý và căn cứ pháp lý. Tình huống cụ thể vẫn cần đánh giá trên hồ sơ.

1. Ở trên đất của cha mẹ nhiều năm có đương nhiên được tính công sức không?

Không đương nhiên. Người yêu cầu phải chứng minh đã bảo quản, sửa chữa hoặc bỏ chi phí cho di sản. Theo điểm c khoản 2 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015, người đang quản lý di sản được thanh toán chi phí bảo quản. Nếu chỉ ở và hưởng hoa lợi, công sức thường bị đánh giá thấp.

2. Công sức giữ gìn di sản được thanh toán trước hay sau khi chia?

Chi phí bảo quản di sản được thanh toán trước khi chia. Theo khoản 3 Điều 658 Bộ luật Dân sự 2015, khoản này đứng thứ ba trong thứ tự ưu tiên thanh toán. Phần còn lại mới được chia theo di chúc hoặc theo pháp luật.

3. Không có thỏa thuận về thù lao thì có được đòi tiền công trông coi không?

Có thể. Theo khoản 3 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015, không thỏa thuận được mức thù lao thì người quản lý di sản được hưởng một khoản thù lao hợp lý. Mức hợp lý do Tòa án đánh giá theo thời gian, mức độ trông coi và giá trị di sản.

4. Con nuôi dưỡng cha mẹ lúc ốm đau có được chia nhiều hơn anh chị em không?

Khi chia theo pháp luật thì không. Theo khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế cùng hàng hưởng phần bằng nhau. Việc chăm sóc cha mẹ là nghĩa vụ và quyền của con theo khoản 2 Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Muốn hưởng nhiều hơn cần có di chúc.

5. Bị đơn quên phản tố thì có còn đòi công sức được không?

Quá mốc tại khoản 3 Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bị đơn không còn quyền phản tố trong vụ án đó. Bị đơn vẫn có thể trình bày công sức như một tình tiết để Tòa án cân nhắc. Nếu yêu cầu không được giải quyết, có thể khởi kiện vụ án khác.

6. Người trông coi không phải người thừa kế có được tính công sức không?

Có thể, nếu chứng minh được việc quản lý và chi phí. Người quản lý di sản theo khoản 2 Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015 được thanh toán chi phí bảo quản theo khoản 2 Điều 618 Bộ luật Dân sự 2015. Người này tham gia vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và đưa ra yêu cầu độc lập.

Kết luận

Tính công sức giữ gìn di sản khi chia thừa kế là quyền có căn cứ, nhưng chỉ được chấp nhận khi chứng minh rõ tư cách quản lý, chi phí, công sức thực tế và đưa yêu cầu vào vụ án đúng thời điểm. Phụng dưỡng cha mẹ không làm tăng phần thừa kế.

Nếu bạn đang trông coi nhà đất của gia đình và sắp bị khởi kiện chia, hãy rà soát chứng cứ và mốc phản tố ngay. Luật Long Phan PMT hỗ trợ lập bảng kê công sức, soạn đơn phản tố và cử luật sư tranh tụng vụ án thừa kế bảo vệ bạn tại Tòa án. Gọi hotline 1900636387 để được đánh giá hồ sơ.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13
  • Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025)
  • Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13
  • Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14
  • Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao
  • Án lệ số 67/2023/AL
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , , , , ,

Nguyễn Thị Huyền Trang

Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang là Luật sư Cộng sự tại Luật Long Phan PMT, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh. Với kinh nghiệm hơn 10 năm trong lĩnh vực tư vấn doanh nghiệp đầu tư cho các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI, Luật sư Trang luôn cam kết mang đến những giá trị pháp lý tốt nhất cho khách hàng. Làm việc với phương châm đặt lợi ích của khách hàng và doanh nghiệp lên trên, Luật sư Trang đã và đang nhận được nhiều phản hồi tích cực từ những khách hàng, đối tác của mình.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  Miễn Phí: 1900.63.63.87