Quy trình công khai tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 đúng yêu cầu

Tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 yêu cầu doanh nghiệp xác định đúng thời điểm, chủ thể và phạm vi công khai để tránh rủi ro hồ sơ phải sửa đổi, bổ sung hoặc mất quyền phản đối. Với tài trợ tố tụng tại VIAC 2026, nghĩa vụ có thể phát sinh ngay trong Đơn khởi kiện, Bản tự bảo vệ hoặc sau khi tố tụng đã bắt đầu. Quy tắc VIAC 2026 có hiệu lực từ 01/07/2026 và đặt ra cơ chế công khai nhằm hỗ trợ kiểm soát xung đột lợi ích, đồng thời vẫn đặt trong khuôn khổ bảo mật của tố tụng trọng tài thương mại. Luật Long Phan PMT hỗ trợ doanh nghiệp rà soát và thực hiện đúng nghĩa vụ này.

Quy định về tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 áp dụng từ thời điểm nào?

Quy tắc VIAC 2026 áp dụng đối với các vụ tranh chấp có tố tụng trọng tài bắt đầu từ ngày 01/07/2026, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định chính xác ngày bắt đầu tố tụng trước khi áp dụng các nghĩa vụ mới liên quan đến công khai tài trợ tố tụng. Quy định này được xác lập tại khoản 4 Điều 1 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Về nguyên tắc, tố tụng trọng tài bắt đầu từ ngày Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam nhận được Đơn khởi kiện của Nguyên đơn đáp ứng nội dung theo Quy tắc. Ngoại lệ được đặt ra khi các bên có thỏa thuận khác hoặc thuộc trường hợp liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện theo Quy tắc. Cách xác định này được quy định tại Điều 5 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam.

Do đó, mốc thời gian cần kiểm tra không phải ngày ký thỏa thuận trọng tài hoặc ngày phát sinh tranh chấp. Doanh nghiệp cần đối chiếu ngày Trung tâm nhận Đơn khởi kiện với mốc 01/07/2026 để xác định Quy tắc VIAC 2026 có áp dụng hay không. Trường hợp Trung tâm yêu cầu sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện và Nguyên đơn thực hiện đúng thời hạn được ấn định, ngày bắt đầu tố tụng vẫn là ngày Trung tâm nhận Đơn khởi kiện đầu tiên, theo điểm a khoản 5 Điều 7 Quy tắc VIAC 2026.

Khi nào một bên phát sinh nghĩa vụ công khai thỏa thuận tài trợ tố tụng?

Nghĩa vụ công khai phát sinh khi một bên tham gia thỏa thuận tài trợ tố tụng và trở thành bên được tài trợ trong vụ tranh chấp. Quy tắc không giới hạn nghĩa vụ này ở Nguyên đơn, nên Bị đơn có tài trợ cũng phải được rà soát theo cùng cơ chế.

Cụ thể, bên được tài trợ phải công khai cho Trung tâm và Hội đồng Trọng tài về việc có thỏa thuận tài trợ tại Đơn khởi kiện, Bản tự bảo vệ hoặc trong thời gian sớm nhất có thể sau khi thỏa thuận phát sinh. Đây là nghĩa vụ được quy định tại khoản 7 Điều 16 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Chủ thể nào thuộc nghĩa vụ công khai?

Chủ thể phải thực hiện nghĩa vụ là bên được tài trợ, không phải bên thứ ba cung cấp nguồn tài trợ. Vì vậy, cần phân biệt rõ “bên tài trợ tố tụng” với “bên được tài trợ” khi phân công trách nhiệm trong doanh nghiệp.

Khoản 7 Điều 16 không giới hạn bên được tài trợ theo tư cách Nguyên đơn hay Bị đơn. Quy định yêu cầu “một bên” tham gia thỏa thuận tài trợ phải thực hiện nghĩa vụ công khai, nên cả hai vị trí tố tụng đều có thể thuộc phạm vi áp dụng.

Về kiểm soát nội bộ, doanh nghiệp nên rà soát nghĩa vụ này ngay khi chuẩn bị hồ sơ tố tụng. Đối với Nguyên đơn, điểm kiểm tra gắn với Đơn khởi kiện; đối với Bị đơn, điểm kiểm tra gắn với Bản tự bảo vệ.

Cách xác định có tồn tại thỏa thuận tài trợ tố tụng

Doanh nghiệp cần kiểm tra trước hết có tồn tại thỏa thuận tài trợ gắn với việc theo đuổi hoặc bảo vệ vụ tranh chấp hay không. Sau đó, cần xác định doanh nghiệp có phải bên nhận tài trợ theo thỏa thuận đó hay không.

Việc rà soát nên tập trung vào: sự tồn tại của thỏa thuận tài trợ tố tụng; doanh nghiệp có phải bên được tài trợ hay không; thời điểm thỏa thuận được xác lập so với tiến trình tố tụng.

Quy tắc đặt nghĩa vụ công khai khi “một bên tham gia vào một thỏa thuận tài trợ tố tụng”, nhưng không nên từ đó suy rộng mọi khoản hỗ trợ chi phí doanh nghiệp thành tài trợ tố tụng. Căn cứ trực tiếp là khoản 7 Điều 16 Quy tắc VIAC 2026.

Nguyên đơn và Bị đơn phải công khai tài trợ tố tụng vào thời điểm nào?

Thời điểm công khai phụ thuộc vào thời điểm thỏa thuận tài trợ tồn tại trong tiến trình tố tụng. Nếu đã có tài trợ khi lập hồ sơ ban đầu, thông tin phải được đưa vào Đơn khởi kiện hoặc Bản tự bảo vệ. Nếu thỏa thuận phát sinh sau đó, bên được tài trợ phải công khai sớm nhất có thể.

Tình huống	Thời điểm công khai	Văn bản/cách thực hiện
Nguyên đơn đã có thỏa thuận tài trợ	Khi lập Đơn khởi kiện	Kê khai trong Đơn khởi kiện
Bị đơn đã có thỏa thuận tài trợ	Khi lập Bản tự bảo vệ	Kê khai trong Bản tự bảo vệ
Tài trợ phát sinh sau khi tố tụng bắt đầu	Trong thời gian sớm nhất có thể sau khi có thỏa thuận	Công khai cho Trung tâm và Hội đồng Trọng tài

Nguyên đơn đã có thỏa thuận tài trợ trước khi khởi kiện

Nếu thỏa thuận tài trợ đã tồn tại trước khi nộp đơn, Nguyên đơn phải đưa thông tin về thỏa thuận này vào Đơn khởi kiện. Đây là một trong các nội dung mà Quy tắc yêu cầu Đơn khởi kiện phải có.

Cụ thể, Đơn khởi kiện phải ghi “Thông tin về thỏa thuận tài trợ tố tụng (nếu có)”, theo điểm h khoản 2 Điều 7 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Vì vậy, bộ phận pháp chế nên kiểm tra tình trạng tài trợ trước khi hoàn thiện và ký Đơn khởi kiện. Việc bỏ sót thông tin có thể dẫn đến việc Trung tâm yêu cầu sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện theo cơ chế rà soát hồ sơ của Quy tắc.

Bị đơn đã có thỏa thuận tài trợ khi lập Bản tự bảo vệ

Bị đơn cũng phải kê khai nếu đã có thỏa thuận tài trợ tại thời điểm chuẩn bị Bản tự bảo vệ. Nghĩa vụ này không phụ thuộc vào việc Bị đơn có đưa ra yêu cầu kiện lại hay không.

Thông tin về thỏa thuận tài trợ là một nội dung của Bản tự bảo vệ theo điểm e khoản 2 Điều 9 Quy tắc VIAC 2026.

Bị đơn cần đặc biệt kiểm soát việc kê khai trong thời hạn lập Bản tự bảo vệ. Trừ khi các bên có thỏa thuận khác, Bị đơn phải gửi Bản tự bảo vệ cho Trung tâm trong 30 ngày kể từ ngày nhận được Thông báo, Đơn khởi kiện, thỏa thuận trọng tài và các tài liệu liên quan, theo khoản 1 Điều 9 Quy tắc VIAC 2026.

Thỏa thuận tài trợ phát sinh sau khi tố tụng đã bắt đầu

Nếu thỏa thuận tài trợ chỉ được xác lập sau khi tố tụng đã bắt đầu, bên được tài trợ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ công khai. Trong trường hợp này, Quy tắc không ấn định một thời hạn cố định bằng số ngày.

Bên được tài trợ phải công khai cho Trung tâm và Hội đồng Trọng tài “trong thời gian sớm nhất có thể” ngay sau khi có thỏa thuận tài trợ tố tụng, theo khoản 7 Điều 16 Quy tắc VIAC 2026.

Bên được tài trợ phải công khai những thông tin nào?

Bên được tài trợ phải công khai việc có thỏa thuận tài trợ tố tụng và thông tin nhận diện bên tài trợ. Phạm vi tối thiểu theo Quy tắc VIAC 2026 gồm tên và địa chỉ liên lạc của bên tài trợ tố tụng. Quy định không mặc nhiên yêu cầu bên được tài trợ phải nộp toàn bộ thỏa thuận ngay từ đầu.

Thông tin tối thiểu cần công khai

Để thực hiện đúng nghĩa vụ công khai, bên được tài trợ cần chuẩn bị các nội dung sau:

• Thông tin về việc có thỏa thuận tài trợ tố tụng.
• Tên của bên tài trợ tố tụng.
• Địa chỉ liên lạc của bên tài trợ tố tụng.

Quy tắc xác định rõ thông tin công khai bao gồm tên và địa chỉ liên lạc của bên tài trợ tố tụng, đồng thời yêu cầu bên được tài trợ thông báo về sự việc có thỏa thuận tài trợ theo khoản 7 Điều 16 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam.

Doanh nghiệp không nên tự xem giá trị tài trợ, tỷ lệ lợi ích, cơ chế thanh toán hoặc các điều khoản tài chính khác là thông tin bắt buộc phải công khai ngay từ đầu nếu chưa có yêu cầu bổ sung của Hội đồng Trọng tài.

Có phải nộp toàn bộ thỏa thuận tài trợ không?

Không. Quy tắc VIAC 2026 không quy định việc mặc nhiên phải nộp toàn bộ thỏa thuận tài trợ tố tụng cùng với công khai ban đầu. Nghĩa vụ ban đầu tập trung vào việc công khai sự tồn tại của thỏa thuận và thông tin nhận diện bên tài trợ.

Tuy nhiên, phạm vi công khai có thể được mở rộng trong quá trình tố tụng. Sau khi cân nhắc ý kiến của các bên, Hội đồng Trọng tài có thẩm quyền yêu cầu công khai bổ sung các thông tin trong thỏa thuận tài trợ tố tụng, theo khoản 7 Điều 16 Quy tắc VIAC 2026.

Vì vậy, khi nhận yêu cầu bổ sung, doanh nghiệp nên xác định chính xác nội dung Hội đồng Trọng tài yêu cầu và cung cấp đúng phạm vi. Không nên mặc định toàn bộ hợp đồng phải được nộp, nhưng cũng không nên từ chối cung cấp thông tin đã được Hội đồng Trọng tài yêu cầu theo thẩm quyền.

Quy trình công khai tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 đúng yêu cầu

Quy trình công khai tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 nên được kiểm soát theo 6 bước, từ xác định quan hệ tài trợ đến xử lý yêu cầu công khai bổ sung. Trọng tâm là đúng chủ thể, đúng thời điểm, đúng phạm vi thông tin và có chứng cứ về việc đã gửi công khai.

Bước 1. Xác định thỏa thuận tài trợ và bên được tài trợ

Doanh nghiệp trước hết cần xác định có tồn tại thỏa thuận tài trợ tố tụng liên quan đến vụ tranh chấp hay không. Sau đó, cần xác định doanh nghiệp có phải bên được tài trợ theo thỏa thuận đó hay không.

Nghĩa vụ công khai được kích hoạt khi một bên tham gia vào thỏa thuận tài trợ tố tụng và bên đó là bên được tài trợ.

Bước 2. Xác định đúng thời điểm phải công khai

Sau khi xác định có nghĩa vụ, doanh nghiệp cần phân loại thời điểm disclosure theo giai đoạn tố tụng. Ba tình huống cần kiểm soát gồm:

• Nguyên đơn đã có thỏa thuận tài trợ khi lập Đơn khởi kiện.
• Bị đơn đã có thỏa thuận tài trợ khi lập Bản tự bảo vệ.
• Thỏa thuận tài trợ phát sinh sau khi tố tụng đã bắt đầu.

Đối với trường hợp thứ ba, Quy tắc không ấn định số ngày cụ thể. Bên được tài trợ phải công khai “trong thời gian sớm nhất có thể” ngay sau khi có thỏa thuận tài trợ, theo khoản 7 Điều 16 Quy tắc VIAC 2026.

Bước 3. Chuẩn bị nội dung công khai

Nội dung công khai ban đầu cần đủ để xác định sự tồn tại của quan hệ tài trợ và nhận diện bên thứ ba tài trợ. Doanh nghiệp không nên tự mở rộng phạm vi thông tin nếu Quy tắc chưa yêu cầu.

Thông tin công khai phải bao gồm:

• sự việc có thỏa thuận tài trợ tố tụng;
• tên bên tài trợ tố tụng;
• địa chỉ liên lạc của bên tài trợ tố tụng.

Các dữ liệu như giá trị tài trợ, tỷ lệ lợi ích hoặc cơ chế thanh toán không nên được mặc định là nội dung phải công khai ngay từ đầu nếu chưa có yêu cầu bổ sung.

Bước 4. Gửi thông tin cho đúng chủ thể

Doanh nghiệp cần gửi thông tin công khai cho đúng chủ thể trong tố tụng. Quy tắc xác định bên được tài trợ phải công khai thông tin cho Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam và Hội đồng Trọng tài.

Trường hợp Hội đồng Trọng tài chưa được thành lập, doanh nghiệp nên gửi thông tin cho Trung tâm cùng hồ sơ tố tụng theo giai đoạn tương ứng. Khi Hội đồng đã được thành lập, việc công khai cần đồng thời bảo đảm Hội đồng nhận được thông tin theo cơ chế tố tụng áp dụng.

Điểm cần tránh là chỉ lưu thông tin trong hồ sơ nội bộ mà không thực hiện việc công khai tới các chủ thể tố tụng theo Quy tắc.

Bước 5. Chọn phương thức gửi và lưu chứng cứ giao nhận

Doanh nghiệp nên lựa chọn phương thức gửi có khả năng ghi nhận được việc chuyển giao thông tin. Đây là cơ sở để chứng minh thời điểm disclosure nếu sau đó phát sinh tranh luận thủ tục.

Thông báo, tài liệu có thể được gửi bằng:

• giao trực tiếp;
• thư bảo đảm;
• fax;
• thư điện tử;
• trao đổi trên nền tảng VIAC.eCase;
• phương thức khác có ghi nhận việc gửi.

Các phương thức này được quy định tại khoản 4 Điều 3 Quy tắc VIAC 2026.

Sau khi gửi, doanh nghiệp nên lưu biên nhận, xác nhận điện tử, chứng từ chuyển phát hoặc bằng chứng tương ứng. Quy tắc cũng sử dụng chứng từ chuyển phát, bằng chứng giao nhận trực tiếp và các bằng chứng khác có ghi nhận việc gửi nhận để xác định việc nhận thông báo, tài liệu.

Bước 6. Xử lý yêu cầu công khai bổ sung của Hội đồng Trọng tài

Công khai ban đầu không loại trừ khả năng doanh nghiệp phải cung cấp thêm thông tin trong quá trình giải quyết tranh chấp. Phạm vi bổ sung phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của Hội đồng Trọng tài.

Sau khi cân nhắc ý kiến của các bên, Hội đồng Trọng tài có thẩm quyền yêu cầu công khai bổ sung các thông tin trong thỏa thuận tài trợ tố tụng, theo khoản 7 Điều 16 Quy tắc VIAC 2026.

Khi nhận yêu cầu, doanh nghiệp nên:

1. Xác định chính xác phạm vi thông tin được yêu cầu.
2. Rà soát yếu tố bảo mật và thông tin thương mại liên quan.
3. Chuẩn bị phản hồi đúng phạm vi.
4. Lưu chứng cứ về nội dung và thời điểm đã cung cấp.

Công khai tài trợ liên quan thế nào đến tính độc lập của Trọng tài viên?

Công khai thông tin về bên tài trợ giúp các bên và VIAC nhận diện sớm khả năng phát sinh xung đột lợi ích liên quan đến Trọng tài viên. Đây là cơ sở thực tế để đánh giá tính độc lập, vô tư và khách quan trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.

Quy tắc VIAC 2026 yêu cầu Trọng tài viên phải luôn độc lập, vô tư và khách quan trong toàn bộ quá trình tố tụng. Khi chấp nhận làm Trọng tài viên, người được chọn hoặc chỉ định phải công khai và thông báo kịp thời cho Trung tâm về những tình tiết có thể ảnh hưởng đến các yêu cầu này, theo khoản 1 và khoản 2 Điều 12 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Nghĩa vụ công khai của Trọng tài viên còn tiếp tục trong toàn bộ quá trình tố tụng. Trung tâm sẽ thông báo cho các bên về thông tin được Trọng tài viên công khai và ấn định thời hạn để các bên có ý kiến.

Việc nhận diện bên tài trợ vì vậy có ý nghĩa trực tiếp đối với conflict check. Khi biết tên bên tài trợ, doanh nghiệp có thêm dữ liệu để rà soát xem Trọng tài viên có quan hệ, lợi ích hoặc tình tiết nào có khả năng ảnh hưởng đến tính độc lập, vô tư và khách quan hay không.

Tuy nhiên, không phải mọi mối liên hệ với bên tài trợ đều đương nhiên dẫn đến việc thay đổi Trọng tài viên. Quy tắc yêu cầu Trọng tài viên phải từ chối giải quyết khi thuộc các trường hợp cụ thể, trong đó có trường hợp có lợi ích liên quan trong vụ tranh chấp hoặc có căn cứ rõ ràng cho thấy Trọng tài viên không vô tư, không độc lập hoặc không khách quan, theo điểm đ và điểm e khoản 3 Điều 12 Quy tắc VIAC 2026.

Vì vậy, bộ phận quản trị tranh chấp nên đối chiếu danh tính bên tài trợ với thông tin công khai của Trọng tài viên ngay khi nhận được disclosure. Mục tiêu là phát hiện sớm vấn đề cần làm rõ, thay vì suy luận rằng cứ tồn tại quan hệ là đương nhiên có xung đột lợi ích.

Công khai tài trợ tố tụng có ảnh hưởng đến tính bảo mật của vụ tranh chấp không?

Không. Nghĩa vụ công khai tài trợ tố tụng không đồng nghĩa với việc thông tin về vụ tranh chấp hoặc thỏa thuận tài trợ được công bố ra công chúng. Việc công khai diễn ra trong khuôn khổ tố tụng trọng tài và vẫn chịu cơ chế bảo mật của Quy tắc VIAC 2026.

Khi có thỏa thuận tài trợ, bên được tài trợ phải công khai cho Trung tâm và Hội đồng Trọng tài về sự việc này, bao gồm tên và địa chỉ liên lạc của bên tài trợ. Hội đồng Trọng tài cũng có thể yêu cầu công khai bổ sung thông tin sau khi cân nhắc ý kiến của các bên.

Việc cung cấp thông tin cho các chủ thể tố tụng nêu trên không tự làm mất tính bảo mật của vụ tranh chấp. Trừ khi các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác, phiên họp giải quyết tranh chấp, tố tụng trọng tài và hồ sơ, tài liệu liên quan đều được bảo mật và không công khai, theo khoản 1 Điều 42 Quy tắc VIAC 2026.

Phạm vi bảo mật còn bao gồm các trao đổi nội bộ của Trung tâm, trao đổi giữa Trung tâm và Hội đồng Trọng tài, cũng như trao đổi giữa các thành viên Hội đồng Trọng tài liên quan đến vụ tranh chấp, theo khoản 2 Điều 42 Quy tắc VIAC 2026.

Đồng thời, Trọng tài viên, nhân sự VIAC, các bên, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cùng các chủ thể liên quan không được tiết lộ hoặc cung cấp thông tin, tài liệu về vụ tranh chấp cho bên thứ ba. Ngoại lệ là trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác, theo khoản 3 Điều 42 Quy tắc VIAC 2026.

Vì vậy, doanh nghiệp không nên hiểu bảo mật theo nghĩa có thể từ chối nghĩa vụ disclosure. Cách kiểm soát phù hợp là công khai đúng thông tin bắt buộc hoặc đúng phạm vi Hội đồng Trọng tài yêu cầu, đồng thời quản lý chặt việc lưu hành các tài liệu chứa thông tin thương mại nhạy cảm.

Không công khai hoặc công khai không đầy đủ có thể phát sinh hậu quả gì?

Việc không công khai hoặc công khai thiếu thông tin tài trợ có thể dẫn đến yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ và làm phát sinh rủi ro thủ tục. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thời điểm nghĩa vụ bị bỏ sót và văn bản tố tụng liên quan.

Thiếu thông tin tài trợ trong Đơn khởi kiện

Thông tin về thỏa thuận tài trợ, nếu có, là một nội dung của Đơn khởi kiện. Nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu này, Trung tâm có quyền yêu cầu Nguyên đơn sửa đổi, bổ sung bằng văn bản. Căn cứ trực tiếp là điểm h khoản 2 Điều 7 và khoản 5 Điều 7 Quy tắc VIAC 2026.

Nếu Nguyên đơn thực hiện yêu cầu trong thời hạn do Trung tâm ấn định, ngày bắt đầu tố tụng vẫn được tính từ ngày Trung tâm nhận Đơn khởi kiện đầu tiên. Ngược lại, nếu không thực hiện đúng thời hạn, Đơn khởi kiện được coi là rút, nhưng không làm mất quyền nộp lại Đơn khởi kiện, theo điểm a và điểm b khoản 5 Điều 7 Quy tắc VIAC 2026.

Vì vậy, rủi ro cần kiểm soát không chỉ là việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung, mà còn là khả năng Đơn khởi kiện bị coi là rút nếu Nguyên đơn bỏ qua thời hạn Trung tâm đã ấn định.

Không công khai tài trợ phát sinh trong quá trình tố tụng

Nếu thỏa thuận tài trợ phát sinh sau khi tố tụng đã bắt đầu, bên được tài trợ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ công khai. Theo cấu trúc pháp lý đã được phê duyệt, việc này phải được thực hiện trong thời gian sớm nhất có thể và Hội đồng Trọng tài có thể yêu cầu công khai thêm thông tin sau khi cân nhắc ý kiến của các bên. Căn cứ áp dụng là khoản 7 Điều 16 Quy tắc VIAC 2026.

Trong trường hợp phát hiện công khai thiếu hoặc chưa được thực hiện, doanh nghiệp nên khắc phục bằng cách công khai ngay, giải trình bối cảnh phát sinh nghĩa vụ và lưu chứng cứ về nội dung, thời điểm gửi. Không nên tự gắn thêm các hậu quả như phạt tiền, bác yêu cầu hoặc suy đoán bất lợi nếu Quy tắc không quy định trực tiếp.

Bên còn lại nên xử lý thế nào khi phát hiện tài trợ chưa được công khai?

Khi có căn cứ cho rằng đối phương chưa công khai tài trợ tố tụng theo Quy tắc VIAC 2026, bên còn lại nên phản ứng bằng văn bản và đề nghị Hội đồng Trọng tài xem xét. Không nên chờ đến giai đoạn cuối của vụ tranh chấp vì việc phản đối quá muộn có thể dẫn đến mất quyền phản đối.

Quy tắc cho phép một bên, khi phát hiện pháp luật trọng tài, quy tắc tố tụng hoặc thỏa thuận trọng tài không được tuân thủ, kiến nghị Hội đồng Trọng tài thực hiện biện pháp cần thiết để xem xét và quyết định. Cơ chế này được quy định tại khoản 1 Điều 43 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Gửi ý kiến và đề nghị Hội đồng Trọng tài xem xét

Khi phát hiện dấu hiệu đối phương chưa thực hiện nghĩa vụ disclosure, doanh nghiệp nên gửi ý kiến tập trung vào căn cứ cụ thể thay vì chỉ nêu nghi vấn chung. Nội dung nên làm rõ:

• tài liệu hoặc tình tiết cho thấy có thỏa thuận tài trợ tố tụng;
• thông tin nào có dấu hiệu chưa được công khai;
• thời điểm doanh nghiệp phát hiện vấn đề;
• yêu cầu Hội đồng Trọng tài xem xét nghĩa vụ công khai hoặc phạm vi thông tin cần bổ sung.

Vì vậy, bên phản đối không nên tự kết luận đối phương vi phạm hoặc tự yêu cầu cung cấp toàn bộ hợp đồng tài trợ. Cách phù hợp là trình bày chứng cứ, xác định vấn đề cần làm rõ và đề nghị Hội đồng Trọng tài xem xét trong phạm vi thẩm quyền.

Kiểm soát nguy cơ mất quyền phản đối

Doanh nghiệp cần phản đối kịp thời ngay khi phát hiện vấn đề. Nếu Quy tắc có quy định thời hạn cụ thể thì phải tuân thủ thời hạn đó. Trường hợp không có thời hạn phản đối riêng, Quy tắc đặt ra mốc chậm nhất trước thời điểm Hội đồng Trọng tài tuyên bố phiên họp giải quyết vụ tranh chấp là phiên họp cuối cùng.

Khi thực hiện quyền phản đối, các bên phải lập phản đối bằng văn bản và cung cấp tài liệu, chứng cứ cho phản đối. Nếu không đưa ra phản đối trong thời hạn áp dụng, bên đó mất quyền phản đối tại Trọng tài hoặc tại Tòa án, theo khoản 2 Điều 43 Quy tắc VIAC 2026.

Do đó, bộ phận pháp chế nên ghi nhận ngày phát hiện vấn đề, chuẩn bị chứng cứ và gửi phản đối ngay khi có đủ căn cứ. Không nên trì hoãn với giả định rằng vấn đề công khai có thể được nêu lại bất kỳ lúc nào trong hoặc sau tố tụng.

Luật sư hỗ trợ công khai tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 của Luật Long Phan PMT

Luật Long Phan PMT hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ quy trình công khai tài trợ tố tụng, từ xác định nghĩa vụ ban đầu đến xử lý yêu cầu bổ sung và phản đối vi phạm thủ tục. Mục tiêu là giảm rủi ro công khai thiếu, sai thời điểm hoặc vượt quá phạm vi cần thiết cũng như bảo vệ cho đương sự tại giai đoạn tố tụng trọng tài

Phạm vi luật sư có thể hỗ trợ gồm:

• Rà soát thỏa thuận để xác định có phát sinh nghĩa vụ công khai tài trợ tố tụng hay không.
• Kiểm tra thời điểm công khai phù hợp với Đơn khởi kiện, Bản tự bảo vệ hoặc thỏa thuận phát sinh trong quá trình tố tụng.
• Rà soát Đơn khởi kiện và Bản tự bảo vệ để bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho khách hàng.
• Soạn nội dung thông báo công khai tên, địa chỉ liên lạc của bên tài trợ và các thông tin liên quan theo phạm vi áp dụng cũng như các văn bản tố tụng khác tại trọng tài
• Kiểm tra nguy cơ xung đột lợi ích giữa bên tài trợ và Trọng tài viên, đồng thời rà soát vấn đề độc lập, vô tư và khách quan của Trọng tài viên.
• Tư vấn, hỗ trợ, soạn thảo và trực tiếp tham gia bảo vệ khách hàng từ trước và trong quá trình tố tụng trọng tài.

Việc sử dụng luật sư từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ giúp doanh nghiệp đồng thời kiểm soát nghĩa vụ công khai, bảo mật, xung đột lợi ích và chiến lược cho suốt quá trình giải quyết tranh chấp trong tố tụng trọng tài thương mại.

Để được giải đáp chi tiết, và đánh giá sơ bộ vụ việc, Quý khách có thể gửi tài liệu qua Email info@longphanpmt.com hoặc Zalo 0906.735.386 để được đánh giá sơ bộ

Câu hỏi thường gặp về quy trình công khai tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 đúng yêu cầu

Phần trên đã làm rõ nghĩa vụ công khai, thời điểm, phạm vi thông tin và rủi ro khi thực hiện không đúng quy trình. Một số vấn đề vận hành vẫn cần kiểm soát, nhất là thủ tục rút gọn, cách tính thời hạn và việc nộp tài liệu điện tử. Các câu hỏi dưới đây bổ sung những điểm thực tiễn chưa được phân tích đầy đủ trong bài.

1. Thủ tục rút gọn tại VIAC có loại trừ nghĩa vụ công khai tài trợ tố tụng không?

Không có căn cứ để coi thủ tục rút gọn là trường hợp loại trừ nghĩa vụ công khai. Đối với vấn đề không được quy định riêng trong Phụ lục II, Trung tâm hoặc Hội đồng Trọng tài tiếp tục áp dụng Quy tắc VIAC và các quy định liên quan. Vì vậy, quy định về tài trợ tố tụng vẫn cần được kiểm tra khi vụ tranh chấp tiến hành theo thủ tục rút gọn tại khoản 1 Điều 1 Phụ lục II Quy tắc VIAC 2026.

2. Có thể gửi thông tin công khai tài trợ bằng email hoặc VIAC.eCase không?

Có. Quy tắc cho phép gửi thông báo, tài liệu bằng giao trực tiếp, thư bảo đảm, fax, thư điện tử, trao đổi trên VIAC.eCase hoặc phương thức khác có ghi nhận việc gửi. Doanh nghiệp nên lựa chọn phương thức tạo được bằng chứng về thời điểm gửi để thuận lợi khi cần chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ quy định tại khoản 4 Điều 3 Quy tắc VIAC 2026.

3. Nếu ngày cuối của một thời hạn tố tụng rơi vào ngày nghỉ thì xử lý thế nào?

Căn cứ là khoản 7 Điều 3 Quy tắc VIAC 2026, ngày cuối không phải ngày làm việc thì thời hạn kết thúc vào cuối ngày làm việc đầu tiên tiếp theo. Các ngày không phải ngày làm việc nằm giữa thời hạn vẫn được tính vào thời hạn. Quy tắc này cần được lưu ý khi doanh nghiệp kiểm soát các mốc nộp Đơn khởi kiện, Bản tự bảo vệ hoặc tài liệu liên quan.

4. Các thời hạn tố tụng tại VIAC có thể được gia hạn không?

Theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Quy tắc VIAC 2026 có thể, nhưng không phải trong mọi trường hợp. Trừ thời hạn bắt buộc theo pháp luật hoặc Quy tắc VIAC, Trung tâm hoặc Hội đồng Trọng tài có thể tự mình hoặc theo yêu cầu của một bên quyết định gia hạn, căn cứ tình tiết cụ thể của vụ tranh chấp. Vì vậy, không nên mặc nhiên cho rằng mọi deadline đều có thể kéo dài

5. Nếu Bị đơn không nộp Bản tự bảo vệ thì tố tụng trọng tài có dừng lại không?

Không. Việc Bị đơn không gửi Bản tự bảo vệ không làm tố tụng trọng tài tự động dừng lại. Đây là điểm cần lưu ý vì thông tin về thỏa thuận tài trợ, nếu có, cũng là một nội dung của Bản tự bảo vệ. Quy tắc xác định tố tụng vẫn được tiến hành khi Bị đơn không gửi văn bản này, theo khoản 7 Điều 9 Quy tắc VIAC 2026.

6. Nếu Quy tắc VIAC 2026 mâu thuẫn với quy định bắt buộc của pháp luật trọng tài thì áp dụng văn bản nào?

Quy định bắt buộc của pháp luật trọng tài được ưu tiên nếu các bên không thể thỏa thuận khác. Vì vậy, việc tuân thủ Quy tắc VIAC không loại trừ yêu cầu kiểm tra các quy định bắt buộc của pháp luật áp dụng cho vụ tranh chấp. Cơ chế ưu tiên này được quy định tại khoản 4 Điều 1 Quy tắc VIAC 2026.

Kết luận

Tài trợ tố tụng tại VIAC 2026 đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát đồng thời thời điểm công khai, phạm vi thông tin, chủ thể nhận thông báo, bảo mật và xung đột lợi ích theo Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC 2026. Sai sót trong disclosure có thể dẫn đến yêu cầu bổ sung hồ sơ, Đơn khởi kiện bị coi là rút hoặc mất quyền phản đối trong trường hợp áp dụng. Vì vậy, doanh nghiệp nên rà soát thỏa thuận tài trợ và hồ sơ tố tụng ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Luật Long Phan PMT hỗ trợ đánh giá nghĩa vụ, soạn nội dung công khai và xử lý rủi ro thủ tục, liên hệ Hotline 1900.63.63.87 để được tư vấn. 

Tags: Án phí khi doanh nghiệp có yêu cầu phản tố, chọn trọng tài viên, Công khai tài trợ tố tụng, Dự toán chi phí tố tụng tranh chấp lao động, Luật sư tính án phí và giải quyết tranh chấp lao động, Nghĩa vụ công khai, Rút đơn khởi kiện có được hoàn tạm ứng án phí không, Tài trợ tố tụng, Tư vấn giải quyết xung đột lợi ích nội bộ