Kiện đòi di sản thừa kế bị chiếm hữu là việc người thừa kế khởi kiện tại Tòa án để buộc người đang giữ nhà đất, tiền, tài sản của người chết mà không có căn cứ pháp luật phải trả lại theo khoản 1 Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015. Kết quả vụ kiện phụ thuộc vào việc người giữ tài sản là đồng thừa kế hay người ngoài, chiếm hữu ngay tình hay không ngay tình, vì mỗi trường hợp có hướng khởi kiện, thời hiệu và khả năng đòi lại hiện vật khác nhau. Từ thực tiễn tham gia nhiều vụ đòi lại nhà đất cha mẹ để lại, Luật Long Phan PMT chỉ ra những sai lầm khiến người thừa kế mất quyền đòi lại hiện vật và cách ngăn tài sản bị tẩu tán ngay từ đầu trong chuyên mục Thừa kế theo pháp luật.

Lưu ý pháp lý quan trọng:
- Chủ sở hữu có quyền đòi lại tài sản từ người chiếm hữu, sử dụng không có căn cứ pháp luật, theo khoản 1 Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015.
- Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu không bị giới hạn bởi thời hiệu khởi kiện, trừ trường hợp luật có quy định khác, theo khoản 2 Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015.
- Bất động sản đòi được từ người chiếm hữu ngay tình, trừ trường hợp người thứ ba ngay tình xác lập giao dịch dựa trên việc đăng ký, theo Điều 168 và khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015.
- Người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí trong 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo của Tòa án, theo khoản 2 Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025).
Người đang giữ di sản là đồng thừa kế hay người ngoài: hai hướng khởi kiện khác nhau
Nếu người đang giữ di sản là một người thừa kế, bạn khởi kiện xác định di sản thừa kế, chia di sản theo quy định pháp luật. Nếu là người ngoài không có quyền gì với tài sản, bạn khởi kiện đòi lại di sản thừa kế chưa chia và yêu cầu chia di sản thừa kế. Xác định sai tư cách người giữ di sản dễ dẫn đến yêu cầu sai.
Trong thực tế, tài sản của người chết thường bị chiếm giữ theo ba dạng: một người con ở trên đất rồi không cho anh chị em vào; người thuê, người mượn nhà không trả sau khi chủ nhà mất; người ngoài tự ý rào đất, làm giấy tờ. Mỗi dạng cần một hướng yêu cầu riêng, như bảng dưới đây.
| Người đang giữ di sản | Yêu cầu nên khởi kiện | Loại tranh chấp |
|---|---|---|
| Đồng thừa kế đang quản lý, sử dụng | Chia di sản, giao phần hiện vật hoặc thanh toán giá trị | Tranh chấp về thừa kế tài sản (khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) |
| Người ngoài chiếm giữ không có căn cứ | Buộc trả lại tài sản, chấm dứt hành vi cản trở, bồi thường và yêu cầu chia di sản thừa kế nếu có tranh chấp | Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản (khoản 2 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) |
| Cả đồng thừa kế và người ngoài | Kết hợp yêu cầu chia di sản và yêu cầu người ngoài trả lại | Giải quyết trong cùng một vụ án |
Khi người giữ di sản là đồng thừa kế
Đồng thừa kế cũng có quyền đối với di sản, nên việc họ ở trên nhà đất chưa phải là chiếm hữu không có căn cứ. Điều bạn cần yêu cầu là Tòa án xác định di sản thừa kế, chia di sản, xác định phần của từng người và buộc người đang quản lý giao phần thuộc về bạn (hiện vật hoặc giá trị). Với các vụ tranh chấp đất ông bà để lại không có di chúc, đây là hướng phổ biến nhất.
Lời khuyên dành cho bạn là đừng khởi kiện “đòi lại nhà” đối với anh chị em ruột khi di sản chưa chia. Tòa án sẽ xem xét quan hệ thừa kế trước, nên đơn cần thể hiện đủ người thừa kế, di sản và yêu cầu chia cụ thể.
Khi người giữ di sản là người ngoài gia đình
Người ngoài như người thuê, người mượn, hàng xóm lấn chiếm hoặc người tự xưng được tặng cho mà không có giấy tờ là người chiếm hữu không có căn cứ pháp luật. Những người thừa kế có quyền đòi lại tài sản để thực hiện chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Người thừa kế có quyền đòi lại di sản từ người chiếm hữu không có căn cứ pháp luật
Có. Theo khoản 1 Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu được đòi lại tài sản từ người chiếm hữu, sử dụng, được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật. Người thừa kế thực hiện quyền này đối với di sản kể từ thời điểm mở thừa kế.
Ngoài quyền đòi lại tài sản, người thừa kế còn có thêm các công cụ bảo vệ khác. Kết hợp đúng các yêu cầu giúp vụ kiện giải quyết triệt để, tránh phải khởi kiện nhiều lần.
Bốn phương thức bảo vệ di sản bị chiếm giữ
Tùy mức độ xâm phạm, người thừa kế có thể sử dụng một hoặc nhiều phương thức sau:
- Yêu cầu trực tiếp người chiếm giữ trả lại tài sản, nên lập thành văn bản có người làm chứng.
- Khởi kiện đòi lại tài sản theo khoản 1 Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015.
- Yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền thừa kế
- Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại theo Điều 170, chương XX Bộ luật Dân sự 2015.
Nghĩa vụ hoàn trả của người chiếm hữu không có căn cứ
Theo khoản 1 Điều 579 Bộ luật Dân sự 2015, người chiếm hữu, người sử dụng tài sản của người khác mà không có căn cứ pháp luật phải hoàn trả cho chủ sở hữu. Khoản 2 Điều 579 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật làm người khác bị thiệt hại phải hoàn trả khoản lợi đó.
Vì vậy, ngoài việc đòi nhà đất, bạn có thể yêu cầu hoàn trả tiền cho thuê mà người chiếm giữ đã thu, kèm chứng cứ như hợp đồng cho thuê hoặc xác nhận của người thuê.
Ngoại lệ: người đang có quyền khác đối với tài sản
Theo khoản 2 Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu không có quyền đòi lại tài sản từ sự chiếm hữu của chủ thể đang có quyền khác đối với tài sản đó. Ví dụ, người thuê nhà còn thời hạn hợp đồng do cha mẹ ký trước khi mất vẫn có quyền tiếp tục sử dụng.
Lời khuyên dành cho bạn là kiểm tra kỹ các hợp đồng thuê, mượn, cho ở nhờ mà người để lại di sản đã ký trước khi khởi kiện. Nếu hợp đồng còn hiệu lực, nên thương lượng chấm dứt hoặc chờ hết hạn hoặc thực hiện các phương án hợp pháp khác, đồng thời yêu cầu người thuê trả tiền thuê cho những người thừa kế.
Chiếm hữu ngay tình và không ngay tình: khi nào đòi lại được hiện vật
Quý khách có quyền đòi lại được hiện vật từ người chiếm hữu không ngay tình. Với người chiếm hữu ngay tình, bất động sản và động sản phải đăng ký vẫn đòi lại được, trừ trường hợp người thứ ba ngay tình đã xác lập giao dịch dựa trên việc đăng ký tại cơ quan nhà nước.
Ranh giới ngay tình hay không ngay tình quyết định bạn nhận lại nhà đất hay chỉ nhận tiền bồi thường. Vì vậy, chứng cứ về việc người chiếm giữ biết tài sản là di sản là phần quan trọng nhất của hồ sơ.
Thế nào là chiếm hữu ngay tình, không ngay tình
Theo Điều 180 Bộ luật Dân sự 2015, chiếm hữu ngay tình là việc người chiếm hữu có căn cứ để tin rằng mình có quyền đối với tài sản đang chiếm hữu. Theo Điều 181 Bộ luật Dân sự 2015, chiếm hữu không ngay tình là khi người chiếm hữu biết hoặc phải biết mình không có quyền đối với tài sản đó.
Người hàng xóm tự rào đất của người đã mất là chiếm hữu không ngay tình. Người mua nhà từ người đứng tên trên giấy chứng nhận, không biết đó là di sản chưa chia, có thể được xem là ngay tình.
Động sản không phải đăng ký quyền sở hữu
Theo Điều 167 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu đòi lại được động sản không phải đăng ký từ người chiếm hữu ngay tình khi người này có được tài sản qua hợp đồng không có đền bù với người không có quyền định đoạt. Nếu là hợp đồng có đền bù, chỉ đòi lại được khi tài sản bị lấy cắp, bị mất hoặc bị chiếm hữu ngoài ý chí của chủ sở hữu.
Với tiền mặt, vàng, đồ cổ của người chết bị một người mang đi bán, khả năng đòi lại hiện vật từ người mua thường thấp. Lời khuyên dành cho bạn là lập ngay danh mục, chụp ảnh tài sản giá trị khi mới mở thừa kế để có căn cứ yêu cầu người có lỗi bồi thường.
Động sản phải đăng ký hoặc bất động sản
Theo Điều 168 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu được đòi lại động sản phải đăng ký hoặc bất động sản từ người chiếm hữu ngay tình, trừ trường hợp tại khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015. Ô tô, xe máy, nhà đất của người chết thuộc nhóm này.
Khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ người thứ ba ngay tình khi tài sản đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, sau đó chuyển giao bằng giao dịch khác và người này căn cứ vào việc đăng ký để giao dịch. Khi đó, giao dịch với người thứ ba không bị vô hiệu.
Lời khuyên dành cho Quý khách là khởi kiện và yêu cầu ngăn chặn càng sớm càng tốt khi nhà đất còn đứng tên người chết hoặc người chiếm giữ. Khi tài sản đã sang tên qua nhiều người, hướng xử lý chuyển sang vụ việc đất thừa kế bị đồng thừa kế bán, thường chỉ đòi được giá trị.

Thời hiệu khởi kiện: kiện chia di sản khác kiện đòi tài sản thế nào?
Yêu cầu chia di sản có thời hiệu 30 năm với bất động sản, 10 năm với động sản kể từ thời điểm mở thừa kế. Yêu cầu đòi lại tài sản để bảo vệ quyền sở hữu thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện, trừ trường hợp luật có quy định khác.
Bị đơn thường viện dẫn hết thời hiệu để đề nghị đình chỉ vụ án, nên cần chọn đúng loại yêu cầu. Bảng dưới đây giúp bạn đối chiếu nhanh.
| Loại yêu cầu | Thời hiệu | Căn cứ |
|---|---|---|
| Chia di sản là bất động sản | 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế | Khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 |
| Chia di sản là động sản | 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế | Khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 |
| Xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế | 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế | Khoản 2 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 |
| Đòi lại tài sản để bảo vệ quyền sở hữu | Không áp dụng thời hiệu | Khoản 2 Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015 |
Hết thời hiệu chia di sản thì di sản thuộc về ai
Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, hết thời hiệu thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản. Không có người thừa kế quản lý thì di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo Điều 236 Bộ luật Dân sự 2015, hoặc thuộc về Nhà nước nếu không có người chiếm hữu.
Nếu cha mẹ đã mất quá lâu, việc chia di sản khi bố mẹ mất hơn 30 năm cần đánh giá riêng, vì hướng khởi kiện có thể chuyển sang chia tài sản chung hoặc chứng minh mình đang cùng quản lý di sản.
Ngoại lệ: người chiếm hữu ngay tình xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu
Theo Điều 236 Bộ luật Dân sự 2015, người chiếm hữu không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản thì trở thành chủ sở hữu, trừ trường hợp luật có quy định khác. Đây là giới hạn thực tế của việc “không áp dụng thời hiệu”.
Lời khuyên dành cho bạn là không chờ đợi khi phát hiện người ngoài ở trên đất của gia đình. Gửi văn bản yêu cầu trả lại, đề nghị chính quyền địa phương lập biên bản ghi nhận hiện trạng sẽ giúp chứng minh việc chiếm hữu không còn ngay tình hoặc không còn công khai, liên tục.
Tòa án chỉ áp dụng thời hiệu khi có yêu cầu
Theo khoản 2 Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án chỉ áp dụng thời hiệu khi có yêu cầu của đương sự trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định. Vì vậy, kể cả khi thời hiệu sắp hết, bạn vẫn nên nộp đơn ngay.
Hồ sơ, Tòa án có thẩm quyền và chi phí khi kiện đòi di sản
Hồ sơ gồm đơn khởi kiện, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế, giấy tờ về di sản và chứng cứ về việc chiếm giữ. Đơn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc; người khởi kiện nộp tạm ứng án phí trong 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo.
Nhiều hồ sơ bị chuyển hoặc trả lại vì nộp sai Tòa án theo cách phân cấp cũ trước ngày 01/7/2025. Các phần dưới đây trình bày lần lượt hồ sơ, thẩm quyền, trình tự và chi phí.
Hồ sơ khởi kiện đòi lại di sản
Cách chuẩn bị giấy tờ cơ bản tương tự hồ sơ khởi kiện chia di sản thừa kế, nhưng cần bổ sung nhóm chứng cứ về hành vi chiếm giữ:
- Đơn khởi kiện theo mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao , nêu rõ tài sản yêu cầu trả lại và khoản lợi yêu cầu hoàn trả.
- Giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế của người khởi kiện.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe hoặc giấy tờ chứng minh tài sản là di sản.
- Biên bản xác minh hiện trạng, hình ảnh, văn bản yêu cầu trả lại tài sản đã gửi.
- Lời khai người làm chứng, hợp đồng thuê, mượn liên quan đến tài sản.
Tòa án có thẩm quyền giải quyết
Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm tranh chấp về thừa kế tài sản và tranh chấp về quyền sở hữu tài sản. Bản án sơ thẩm bị kháng cáo sẽ do Tòa án nhân dân cấp tỉnh xét xử phúc thẩm theo khoản 1 Điều 38 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
| Tình huống | Tòa án có thẩm quyền theo lãnh thổ |
|---|---|
| Chia di sản thừa kế, kể cả di sản là nhà đất | Nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc nơi nguyên đơn cư trú nếu các bên thỏa thuận bằng văn bản (điểm a, b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) |
| Đòi lại chính nhà đất từ người ngoài chiếm giữ | Tòa án nơi có bất động sản (điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) tranh chấp quyền sử dụng đất (cần hòa giải tại UBND xã nơi có đất trước khi khởi kiện) |
Mục 42 Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao xác định tranh chấp thừa kế tài sản là bất động sản không áp dụng điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Khi đối tượng tranh chấp là chính bất động sản bị người ngoài chiếm giữ, điểm c vẫn áp dụng.
Trình tự khởi kiện và thời hạn giải quyết
- Nộp đơn và hồ sơ tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền, trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.
- Thẩm phán xem xét đơn; nếu đơn thiếu nội dung, người khởi kiện sửa đổi, bổ sung theo yêu cầu.
- Nộp tạm ứng án phí trong 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo, theo khoản 2 Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
- Tòa án thụ lý và chuẩn bị xét xử trong 04 tháng, theo điểm a khoản 1 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; vụ án phức tạp được gia hạn không quá 02 tháng.
- Tòa án mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải; không hòa giải được thì đưa vụ án ra xét xử.
Án phí và chi phí khác
Kiện đòi di sản là tranh chấp có giá ngạch, án phí sơ thẩm tính theo giá trị tài sản tranh chấp theo Danh mục án phí, lệ phí Tòa án ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14:
| Giá trị tài sản tranh chấp | Án phí sơ thẩm |
|---|---|
| Đến 6 triệu đồng | 300.000 đồng |
| Trên 6 triệu đến 400 triệu đồng | 5% giá trị |
| Trên 400 triệu đến 800 triệu đồng | 20 triệu đồng + 4% phần vượt 400 triệu |
| Trên 800 triệu đến 2 tỷ đồng | 36 triệu đồng + 3% phần vượt 800 triệu |
| Trên 2 tỷ đến 4 tỷ đồng | 72 triệu đồng + 2% phần vượt 2 tỷ |
| Trên 4 tỷ đồng | 112 triệu đồng + 0,1% phần vượt 4 tỷ |
Theo khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, tạm ứng án phí bằng 50% mức án phí Tòa án dự tính. Theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, người cao tuổi, người khuyết tật, cá nhân thuộc hộ nghèo, cận nghèo được miễn. Ngoài án phí, nên dự trù chi phí định giá, xem xét thẩm định tại chỗ.
Ngăn tẩu tán di sản bằng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Theo khoản 1 Điều 111 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có quyền yêu cầu Tòa án đang giải quyết vụ án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Với di sản bị chiếm giữ, các biện pháp phù hợp tại Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 gồm:
- Kê biên tài sản đang tranh chấp (khoản 6).
- Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp (khoản 7).
- Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp (khoản 8).
Nếu nhà đất vừa bị chiếm giữ vừa vướng tranh chấp với người khác trong vụ án riêng, cần đánh giá việc chia di sản thừa kế khi đất đang tranh chấp để chọn đúng thời điểm và cách tham gia tố tụng.

Kinh nghiệm thực tế khi luật sư đòi lại nhà đất thừa kế đang bị chiếm giữ
Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, vụ kiện đòi di sản thường kéo dài không phải vì thiếu căn cứ pháp luật, mà vì chọn sai yêu cầu, thiếu người thừa kế trong đơn hoặc để tài sản bị chuyển nhượng trước khi nộp đơn.
Các tình huống dưới đây được khái quát để bảo mật thông tin khách hàng. Mỗi tình huống đều có dấu hiệu nhận biết sớm nếu rà soát hồ sơ đúng trình tự.
Người chiếm giữ làm được giấy tờ đứng tên mình
Tình huống điển hình là người ở nhờ hoặc một người cháu tự kê khai, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi chủ đất mất. Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, Tòa án thường xem xét nguồn gốc đất, ai nộp thuế, ai đăng ký kê khai ban đầu. Hồ sơ địa chính lưu tại cơ quan quản lý đất đai là chứng cứ then chốt.
Khi giấy chứng nhận đã cấp cho người khác, ngoài yêu cầu trả lại tài sản, cần xem xét yêu cầu Tòa án xem xét quyết định cá biệt liên quan trong cùng vụ án và hòa giải tại UBND xã trước kho khởi kiện vì là tranh chấp quyền sử dụng đất. Việc này đòi hỏi đưa cơ quan đã cấp giấy vào tham gia tố tụng, nên chuẩn bị chứng cứ về quá trình cấp giấy từ sớm.
Những sai lầm phổ biến của người thừa kế
Một sai lầm phổ biến mà khách hàng thường gặp là hành động theo cảm xúc thay vì theo chứng cứ:
- Tự phá khóa, dọn đồ của người đang ở, dẫn đến bị phản kiện về hành vi xâm phạm chỗ ở, tài sản.
- Chỉ một người đứng đơn mà không ghi các đồng thừa kế khác là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
- Chậm yêu cầu cấm chuyển dịch, để người chiếm giữ kịp thế chấp hoặc chuyển nhượng.
- Không có văn bản nào chứng minh đã yêu cầu trả lại, khiến khó chứng minh tính không ngay tình.
Khi người chiếm giữ có giấy tờ đứng tên, tài sản đã qua nhiều giao dịch hoặc có đồng thừa kế ở nước ngoài, có luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế từ khâu thu thập chứng cứ giúp xác định đúng yêu cầu và hạn chế rủi ro mất hiện vật.
Câu hỏi thường gặp về kiện đòi di sản thừa kế bị chiếm hữu
Các câu hỏi dưới đây tổng hợp từ thắc mắc thực tế của khách hàng khi tài sản cha mẹ, ông bà để lại bị người khác giữ. Mỗi câu trả lời nêu hướng xử lý và căn cứ pháp lý trực tiếp. Với tình huống cụ thể, cần đối chiếu thêm giấy tờ của gia đình.
1. Một người thừa kế có tự khởi kiện được khi các đồng thừa kế khác không đồng ý?
Được. Theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, cá nhân có quyền tự mình khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Đồng thừa kế không đồng ý vẫn được ghi trong đơn là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Bị trả đơn vì lý do này, bạn có thể khiếu nại quyết định trả lại đơn.
2. Người ngoài chiếm đất của cha mẹ đã 20 năm thì còn đòi được không?
Vẫn có thể đòi. Theo khoản 2 Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015, yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu không áp dụng thời hiệu khởi kiện. Tuy nhiên, theo Điều 236 Bộ luật Dân sự 2015, người chiếm hữu ngay tình, liên tục, công khai 30 năm với bất động sản có thể trở thành chủ sở hữu. Vì vậy, nên khởi kiện sớm và giữ chứng cứ họ biết đất không phải của mình.
3. Có thể yêu cầu người chiếm giữ trả tiền thuê đã thu không?
Có thể. Theo khoản 2 Điều 579 Bộ luật Dân sự 2015, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật làm người khác bị thiệt hại phải hoàn trả khoản lợi đó. Bạn nên nêu yêu cầu này ngay trong đơn kèm hợp đồng cho thuê, lời khai người thuê. Khoản tiền được chấp nhận sẽ thuộc khối di sản hoặc chia cho những người thừa kế.
4. Làm sao ngăn người chiếm giữ bán nhà đất trong lúc kiện?
Bạn nộp đơn yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp cấm chuyển dịch quyền về tài sản đang tranh chấp theo khoản 7 Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Yêu cầu này có thể nộp cùng đơn khởi kiện theo khoản 1 Điều 111 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nộp càng sớm, khả năng giữ được hiện vật càng cao.
5. Cần giấy tờ gì để chứng minh mình là người thừa kế?
Bạn cần giấy chứng tử của người để lại di sản và giấy tờ hộ tịch chứng minh quan hệ, như giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, quyết định nhận nuôi con nuôi. Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời điểm mở thừa kế ghi trên giấy chứng tử là mốc tính thời hiệu chia di sản. Mất bản chính thì xin trích lục tại cơ quan đăng ký hộ tịch.
6. Khởi kiện đòi lại di sản mất bao lâu?
Thời hạn chuẩn bị xét xử là 04 tháng kể từ ngày thụ lý theo điểm a khoản 1 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, có thể gia hạn không quá 02 tháng với vụ án phức tạp. Thực tế, vụ việc cần định giá, đưa cơ quan cấp giấy chứng nhận vào tố tụng hoặc có kháng cáo thường kéo dài hơn. Chuẩn bị đủ chứng cứ từ đầu giúp rút ngắn đáng kể thời gian.
Kết luận
Kiện đòi di sản thừa kế bị chiếm hữu chỉ hiệu quả khi xác định đúng người đang giữ tài sản, đúng yêu cầu chia di sản hay đòi tài sản, và hành động trước khi tài sản bị chuyển nhượng hoặc người chiếm hữu xác lập quyền theo thời hiệu. Nếu nhà đất, tài sản của cha mẹ đang bị người khác chiếm giữ, hãy gửi bản sao giấy tờ để Luật Long Phan PMT đánh giá tư cách người chiếm giữ, soạn đơn khởi kiện và yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời. Gọi hotline 1900636387 để đặt lịch làm việc với luật sư phụ trách tranh chấp thừa kế. Khi cần đại diện tham gia tố tụng, Quý khách có thể sử dụng Dịch vụ luật sư tư vấn, giải quyết tranh chấp thừa kế của chúng tôi.
📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:
- Bộ luật Dân sự 2015
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025)
- Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án
- Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP ban hành biểu mẫu trong tố tụng dân sự
- Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao
- Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.
Tags: Biện pháp khẩn cấp tạm thời, chiếm hữu ngay tình, đòi lại tài sản bị chiếm hữu, đòi lại tài sản thừa kế, Khởi kiện thừa kế, thời hiệu chia di sản thừa kế, tranh chấp thừa kế nhà đất

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.