Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế trong trường hợp nào?

Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế không phải quyền đương nhiên, vì con riêng và cha dượng, mẹ kế không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của nhau, nhưng vẫn nhận được di sản trong ba trường hợp: có di chúc hợp pháp, có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, hoặc đã được nhận làm con nuôi. Nếu không thuộc trường hợp nào trong ba trường hợp này, con riêng không có tên trong danh sách người thừa kế và các con chung hoàn toàn có thể phản đối. Bài viết của Luật Long Phan PMT phân tích điều kiện của từng trường hợp, cách chứng minh quan hệ nuôi dưỡng, quyền thừa kế theo chiều ngược lại của cha dượng, mẹ kế và hướng xử lý tranh chấp thuộc nhóm vấn đề Thừa kế theo pháp luật. Nếu có người đang phủ nhận quyền của con riêng, Quý khách nên chuẩn bị chứng cứ nuôi dưỡng ngay từ bây giờ để được rà soát trước khi các bên khai nhận hoặc khởi kiện.

Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế khi có di chúc, quan hệ nuôi dưỡng hoặc làm con nuôi
Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế khi có di chúc hợp pháp, quan hệ nuôi dưỡng hoặc đã được nhận làm con nuôi.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Con riêng và cha dượng, mẹ kế không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của nhau, vì hàng thừa kế thứ nhất chỉ gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con, hai bên được thừa kế di sản của nhau theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản không được quyền hưởng di sản theo điểm b khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, còn thời hiệu yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình là 10 năm theo khoản 1, khoản 2 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015.

Nội Dung Bài Viết

Con riêng có thuộc hàng thừa kế của cha dượng, mẹ kế không?

Không. Con riêng và cha dượng, mẹ kế không có quan hệ huyết thống, hôn nhân hay nuôi con nuôi với nhau, nên không nằm trong ba hàng thừa kế theo pháp luật. Pháp luật vẫn mở ba con đường để con riêng nhận di sản, được phân tích ở các phần sau.

Hàng thừa kế theo pháp luật không có con riêng

Điểm a, b, c khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 liệt kê ba hàng thừa kế, từ vợ, chồng, cha mẹ, con đến ông bà, anh chị em ruột, cô, dì, chú, bác và chắt ruột. Danh sách này không có con riêng, cha dượng hay mẹ kế.

Vì vậy, câu hỏi con dâu có được thừa kế của bố mẹ chồng cũng có cùng câu trả lời ban đầu: người con dâu không nằm trong hàng thừa kế, và quyền nhận di sản chỉ phát sinh qua di chúc hoặc một căn cứ riêng do luật quy định.

Con riêng vẫn thừa kế từ cha mẹ ruột

Con riêng vẫn là con đẻ, nên thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha mẹ ruột theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, kể cả khi cha hoặc mẹ đã tái hôn. Quan hệ nuôi dưỡng chỉ mở thêm nguồn thừa kế thứ hai, tồn tại song song.

Trường hợp con riêng sinh ngoài hôn nhân và chưa được cha đẻ thừa nhận, quyền đối với cha đẻ là một vấn đề khác, gắn với câu hỏi con ngoài giá thú có được hưởng thừa kế không và việc xác định cha cho con.

Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế khi có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con

Đây là trường hợp phổ biến nhất: cha dượng, mẹ kế và con riêng trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha mẹ với con ruột. Bộ luật Dân sự 2015 không đặt thời gian tối thiểu hay mẫu giấy tờ cố định, nên việc chứng minh dựa vào chứng cứ về đời sống chung.

Quy định về quan hệ thừa kế giữa con riêng và bố dượng, mẹ kế

Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 quy định con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 652 và Điều 653 của Bộ luật này.

Theo thực tiễn áp dụng, dẫn chiếu này cho phép áp dụng thế vị cho con của con riêng và đặt quan hệ nuôi dưỡng ngang với quan hệ cha mẹ nuôi, con nuôi. Vì vậy con riêng đủ điều kiện thường được xếp cùng hàng thừa kế thứ nhất với các con chung.

Nghĩa vụ giữa cha dượng, mẹ kế và con riêng cùng sống chung

Khoản 1 Điều 79 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định cha dượng, mẹ kế có quyền và nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con riêng của bên kia cùng sống chung với mình.

Khoản 2 Điều 79 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định con riêng có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha dượng, mẹ kế cùng sống chung. Việc thực hiện các nghĩa vụ này trên thực tế là chứng cứ quan trọng của quan hệ nuôi dưỡng.

Nếu con riêng còn chưa thành niên khi cha dượng mất, việc nhận và quản lý phần di sản của con có quy tắc riêng, liên quan trực tiếp đến cách chia di sản thừa kế cho con chưa thành niên và vai trò của người giám hộ.

Chứng cứ thường dùng để chứng minh quan hệ nuôi dưỡng

Chứng cứ càng đa dạng, càng gần thời điểm người để lại di sản còn sống thì càng thuyết phục, thường gồm:

  • Giấy xác nhận của chính quyền địa phương về việc hai bên cùng sinh sống trong một hộ gia đình.
  • Học bạ, biên lai học phí, hồ sơ khám chữa bệnh có người ký thay mặt gia đình.
  • Sao kê chuyển khoản, hóa đơn chi phí sinh hoạt, thuốc men do một bên chi trả cho bên kia.
  • Lời khai của hàng xóm, người thân về cách hai bên đối xử với nhau.
Luật sư tư vấn gia đình chứng minh quan hệ nuôi dưỡng con riêng bằng giấy xác nhận, học bạ, sao kê
Chứng cứ thường dùng để chứng minh quan hệ nuôi dưỡng gồm giấy xác nhận cùng sinh sống, học bạ, biên lai, sao kê chuyển khoản và lời khai người thân.

Trường hợp con riêng không sống chung với cha dượng, mẹ kế

Đây là ngoại lệ so với mô hình cùng sống chung tại Điều 79 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Con riêng sống riêng vẫn có thể được công nhận quan hệ nuôi dưỡng nếu chứng minh được việc chăm sóc thường xuyên, nhưng khó hơn nhiều.

Quý khách ở trường hợp này nên lưu giữ chứng cứ chăm sóc theo từng giai đoạn, nhất là khi cha dượng, mẹ kế già yếu hoặc nằm viện.

Ba trường hợp con riêng nhận di sản: di chúc, quan hệ nuôi dưỡng, nhận làm con nuôi

Con riêng có thể nhận di sản của cha dượng, mẹ kế bằng di chúc, bằng quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, hoặc bằng việc được nhận làm con nuôi. Mỗi cách có điều kiện và rủi ro tranh chấp khác nhau, nên cần chọn đúng hướng ngay từ đầu.

Bảng so sánh ba trường hợp

Tiêu chí Theo di chúc Theo quan hệ nuôi dưỡng Nhận làm con nuôi
Điều kiện chính Di chúc hợp pháp, người nhận còn sống khi mở thừa kế Chứng minh quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con Đăng ký nuôi con nuôi khi còn trong độ tuổi cho phép
Căn cứ Khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015, Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010
Mức độ chắc chắn Cao nếu di chúc đúng hình thức Phụ thuộc chứng cứ Cao khi có giấy chứng nhận nuôi con nuôi
Rủi ro Di chúc bị cho là không hợp pháp Các con chung phản đối, kiện ra Tòa án Không thực hiện được nếu quá độ tuổi nhận nuôi

Trường hợp 1: nhận di sản theo di chúc

Người có tài sản có quyền để lại di sản cho bất kỳ ai. Di chúc phải hợp pháp theo khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015: người lập minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép; nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức không trái quy định.

Nếu di chúc không hợp pháp, di sản chia theo pháp luật theo điểm b khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015. Người lập di chúc nên ghi rõ tài sản, người nhận và lý do để lại cho con riêng để hạn chế tranh chấp về sau.

Trường hợp 2: nhận di sản theo pháp luật nhờ quan hệ nuôi dưỡng

Thừa kế theo pháp luật áp dụng khi không có di chúc theo điểm a khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015. Con riêng có quan hệ nuôi dưỡng chia di sản cùng các đồng thừa kế, và những người cùng hàng được hưởng phần bằng nhau theo khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

Trình tự khai nhận và phân chia chung không khác các trường hợp thừa kế theo pháp luật khi không có di chúc. Điểm khác biệt của con riêng là phải chứng minh tư cách người thừa kế trước khi khai nhận hoặc khởi kiện.

Con riêng cũng có quyền từ chối nhận di sản, nhưng việc từ chối phải lập thành văn bản và thể hiện trước thời điểm phân chia di sản theo khoản 2, khoản 3 Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015. Quý khách không nên ký giấy tờ do các đồng thừa kế soạn sẵn khi chưa hiểu rõ đó có phải văn bản từ chối hay không.

Ví dụ giả định, cha dượng mất không có di chúc, di sản 1,2 tỷ đồng, người thừa kế gồm vợ, một con chung và một con riêng có quan hệ nuôi dưỡng. Nếu không ai mất quyền, mỗi người được 400 triệu đồng.

Trường hợp 3: nhận làm con nuôi để trở thành hàng thừa kế thứ nhất

Đây là cách chắc chắn nhất về mặt pháp lý. Điểm a khoản 2 Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010 cho phép người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi được cha dượng, mẹ kế nhận làm con nuôi, còn trẻ em dưới 16 tuổi được nhận nuôi theo khoản 1 Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010.

Theo khoản 3 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010, khi cha dượng, mẹ kế nhận con riêng của vợ hoặc chồng làm con nuôi thì không đòi hỏi điều kiện hơn con nuôi 20 tuổi và điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở.

Việc nuôi con nuôi trong nước được đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã theo khoản 1 Điều 9 Luật Nuôi con nuôi 2010. Từ ngày giao nhận con nuôi, hai bên có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con theo khoản 1 Điều 24 Luật Nuôi con nuôi 2010, và được thừa kế di sản của nhau theo Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015.

Nếu việc nhận nuôi chỉ dựa trên thỏa thuận miệng mà chưa đăng ký, tình huống này gần với câu hỏi con nuôi không đăng ký có được hưởng thừa kế, và hồ sơ cần chứng minh thêm quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng trên thực tế.

Con riêng đã đủ 18 tuổi còn nhận làm con nuôi được không?

Đây là ngoại lệ mà nhiều gia đình bỏ sót. Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010 chỉ cho phép nhận nuôi trẻ em dưới 16 tuổi và người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi trong một số trường hợp, nên con riêng đã thành niên không thể trở thành con nuôi theo quy định này.

Quý khách nên làm thủ tục nhận nuôi khi con riêng còn trong độ tuổi cho phép. Nếu đã quá tuổi, hãy cân nhắc lập di chúc hoặc chuẩn bị bộ chứng cứ nuôi dưỡng theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.

Cha dượng, mẹ kế có được hưởng di sản của con riêng không?

Có thể, nhưng chỉ trong các trường hợp luật cho phép. Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 có tính hai chiều: hai bên được thừa kế di sản của nhau. Ngoài ra, cha dượng, mẹ kế còn nhận di sản nếu con riêng lập di chúc cho mình hoặc đã được mình nhận làm con nuôi.

Chiều thừa kế ngược lại từ con riêng sang cha dượng, mẹ kế

Cụm từ “thừa kế di sản của nhau” trong Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 cho thấy quyền thừa kế không chỉ thuộc về con riêng. Khi con riêng mất trước, cha dượng hoặc mẹ kế có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con với người đó có quyền nhận di sản.

Nếu cha dượng nhận con riêng làm con nuôi hợp pháp, cha dượng thuộc hàng thừa kế thứ nhất của con nuôi theo điểm a khoản 1 Điều 651 và Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015, không cần chứng minh quan hệ nuôi dưỡng. Con riêng cũng có thể lập di chúc hợp pháp để lại tài sản cho cha dượng, mẹ kế theo khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015.

Chia di sản của con riêng khi còn cha mẹ ruột, vợ hoặc chồng và con

Cha dượng, mẹ kế không nhận toàn bộ di sản khi con riêng mất, vì cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng và con của người chết vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

Theo thực tiễn áp dụng, cha dượng, mẹ kế đủ điều kiện sẽ chia di sản cùng hàng và hưởng phần bằng nhau theo khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Di sản chỉ gồm tài sản riêng của người chết và phần của người chết trong tài sản chung theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, nên phần của vợ hoặc chồng còn sống không nằm trong khối di sản.

Con của con riêng có được thừa kế thế vị không?

Có, nếu con riêng đã có quan hệ thừa kế với cha dượng, mẹ kế nhưng chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản. Khi đó con của con riêng được hưởng phần mà cha hoặc mẹ mình lẽ ra được hưởng, theo dẫn chiếu từ Điều 654 đến Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015.

Điều kiện áp dụng thừa kế thế vị

Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 quy định con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng thời điểm thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống. Nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng thời điểm thì chắt được hưởng phần của cha hoặc mẹ chắt.

Cần phân biệt: thế vị là quyền của con, cháu của người đã chết, không phải tên gọi của quan hệ nuôi dưỡng. Quan hệ nuôi dưỡng là căn cứ để con riêng có tư cách thừa kế, còn thế vị chuyển quyền đó cho thế hệ sau, theo cùng nguyên tắc thừa kế thế vị khi cha mất trước ông bà.

Cách tính phần thế vị của con người con riêng

Giả sử di sản 900 triệu đồng của cha dượng chia cho vợ, một con chung và một con riêng, mỗi người 300 triệu đồng. Nếu con riêng đã mất trước và có hai con, hai cháu cùng chia phần 300 triệu đồng đó (số liệu giả định).

Tuy nhiên, các cháu phải chứng minh cha hoặc mẹ mình có quan hệ nuôi dưỡng với cha dượng, mẹ kế khi còn sống, nên cần chuẩn bị hồ sơ trước khi nhân chứng lớn tuổi hoặc không còn.

Giải quyết tranh chấp giữa con riêng và các con chung khi chia di sản

Tranh chấp thường phát sinh khi các con chung không công nhận con riêng là người thừa kế. Có ba hướng xử lý: thỏa thuận chia di sản, khởi kiện ra Tòa án, hoặc nhờ luật sư đại diện bảo vệ quyền lợi. Hướng nào cũng cần bộ chứng cứ về quan hệ nuôi dưỡng.

Ba hướng xử lý khi phát sinh tranh chấp

Thỏa thuận chia di sản bằng văn bản có công chứng là phương án ít tốn kém nhất. Nếu không dung hòa được, các bên khởi kiện yêu cầu Tòa án xác nhận quyền thừa kế và chia di sản, có thể nhờ luật sư thương lượng hoặc đại diện tham gia tố tụng.

Khi di sản là nhà đất và cha dượng mất trước trong lúc mẹ vẫn còn sống, cần tách phần tài sản chung của vợ chồng trước, rồi mới chia phần di sản cho các con theo cách chia đất cho con khi vợ hoặc chồng chết trước không có di chúc. Con riêng đủ điều kiện được tính như một người con trong phần chia này.

Luật sư tư vấn gia đình giải quyết tranh chấp thừa kế của con riêng bằng thỏa thuận hoặc khởi kiện
Tranh chấp giữa con riêng và các con chung có thể giải quyết bằng thỏa thuận chia di sản có công chứng, khởi kiện tại Tòa án hoặc nhờ luật sư đại diện.

Trường hợp nhà đất có nguồn gốc từ đời ông bà của cha dượng và chưa từng được chia, các bên thường phải giải quyết trước phần di sản ở thế hệ trên, theo hướng xử lý tranh chấp đất ông bà để lại không có di chúc.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp thừa kế

Khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025) xác định tranh chấp về thừa kế tài sản thuộc thẩm quyền của Tòa án. Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm loại tranh chấp này.

Theo điểm a và điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án có thẩm quyền là nơi bị đơn cư trú, làm việc, hoặc nơi nguyên đơn cư trú, làm việc nếu các bên thỏa thuận bằng văn bản. Mục 42 Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn quy tắc này áp dụng cả khi di sản là bất động sản.

Thời hiệu và trường hợp hết thời hiệu

Khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản.

Đây là ngoại lệ bất lợi cho con riêng sống xa gia đình hoặc im lặng nhiều năm. Quý khách nên tính ngay mốc mở thừa kế và yêu cầu xác nhận quyền thừa kế sớm, vì thời hiệu 10 năm theo khoản 2 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 ngắn hơn nhiều.

Quy trình khi con riêng bị phủ nhận quyền thừa kế

  1. Xác định thời điểm mở thừa kế, danh mục di sản, danh sách người thừa kế và việc có di chúc hay không.
  2. Thu thập, sắp xếp theo thời gian các chứng cứ về quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng.
  3. Gửi văn bản đề nghị các đồng thừa kế thỏa thuận chia di sản và lưu bằng chứng đã gửi.
  4. Nếu không đạt thỏa thuận, nộp đơn khởi kiện yêu cầu xác nhận quyền thừa kế và chia di sản tại Tòa án có thẩm quyền.

Khi bên đối lập cho rằng con riêng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng

Các con chung thường viện dẫn điểm b khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 để loại con riêng. Quý khách nên chuẩn bị song song chứng cứ đã chăm sóc và chứng cứ người để lại di sản vẫn đối xử như con, vì khoản 2 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 vẫn cho hưởng di sản nếu người chết đã biết mà vẫn cho hưởng theo di chúc.

Kinh nghiệm thực tế khi chứng minh con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế

Điểm khó nhất của hồ sơ không nằm ở điều luật mà ở việc biến một quan hệ gia đình thành chứng cứ trước Tòa án. Phần này tổng hợp những sai lầm khách hàng hay mắc khi tranh chấp xoay quanh Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.

Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, sai lầm phổ biến nhất là cho rằng chỉ cần cùng sống chung một nhà là đủ. Tòa án thường quan tâm ai trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, chi trả và có được gia đình thừa nhận như con hay không.

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, nhiều khách hàng chỉ thu thập chứng cứ sau khi cha dượng hoặc mẹ kế đã mất, khi người làm chứng đã chuyển đi hoặc qua đời. Hồ sơ bệnh viện, chứng từ chuyển tiền, thông báo của trường học chỉ còn nếu được giữ từ sớm.

Một tình huống khác thường gặp là con riêng sống cùng cha dượng từ nhỏ nhưng sau khi trưởng thành đi làm ăn xa, ít trở về. Các con chung lập luận người này bỏ bê nghĩa vụ phụng dưỡng, và đây là điểm bị khai thác theo điểm b khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.

Về hướng xử lý, nên lập bảng thời gian chăm sóc theo từng giai đoạn, gắn mỗi mốc với một chứng cứ độc lập như giấy xác nhận, chứng từ, lời khai.

Câu hỏi thường gặp về việc con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế

Các câu hỏi dưới đây là thắc mắc khách hàng thường nêu về quyền của con riêng và của cha dượng, mẹ kế. Mỗi câu trả lời dựa trên quy định hiện hành của Bộ luật Dân sự 2015 và văn bản liên quan.

1. Quan hệ chăm sóc nuôi dưỡng có được hưởng thừa kế không?

Có. Theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng và bố dượng, mẹ kế có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau. Quan hệ này không cần đăng ký, nhưng phải chứng minh bằng chứng cứ về việc cùng sinh sống, chăm sóc và nuôi dưỡng khi có tranh chấp.

2. Con riêng có được hưởng thừa kế từ cha dượng, mẹ kế khi không có di chúc không?

Được, nếu chứng minh được quan hệ nuôi dưỡng. Khi không có di chúc, di sản chia theo pháp luật theo điểm a khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015. Con riêng không thuộc hàng thừa kế theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, nhưng được thừa kế riêng theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như con.

3. Con riêng của vợ được hưởng di sản thừa kế từ cha dượng khi nào?

Có ba trường hợp. Cha dượng lập di chúc hợp pháp cho con riêng theo khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015. Hai bên có quan hệ nuôi dưỡng theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, hoặc cha dượng đã nhận con riêng làm con nuôi theo điểm a khoản 2 Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010. Con riêng không được thuộc diện mất quyền theo Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.

4. Cha dượng có được hưởng di sản từ con riêng của vợ không?

Có thể, trong ba trường hợp. Con riêng lập di chúc cho cha dượng, hoặc hai bên có quan hệ nuôi dưỡng theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015. Ngoài ra, cha dượng đã nhận con riêng làm con nuôi thì thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo điểm a khoản 1 Điều 651 và Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu không thuộc trường hợp nào, cha dượng không được hưởng di sản.

5. Con riêng đã làm con nuôi của cha dượng có còn được thừa kế từ cha mẹ ruột không?

Có. Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015 quy định con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo Điều 651 và Điều 652 của Bộ luật này. Theo thực tiễn áp dụng, người con nuôi vẫn là con đẻ nên vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha mẹ ruột theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

6. Con riêng ít chăm sóc cha dượng có bị mất quyền thừa kế không?

Có thể. Điểm b khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản không được quyền hưởng di sản. Mức độ vi phạm do Tòa án đánh giá theo từng vụ việc. Nếu người để lại di sản biết mà vẫn cho hưởng theo di chúc thì vẫn được hưởng theo khoản 2 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.

Kết luận

Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế khi có di chúc hợp pháp, có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, hoặc đã được nhận làm con nuôi. Chiều ngược lại cũng tương tự, nhưng mọi quyền đều phụ thuộc vào chứng cứ.

Nếu Quý khách cần đánh giá hồ sơ chứng minh quan hệ nuôi dưỡng, lập di chúc hoặc xử lý tranh chấp với các đồng thừa kế, hãy gửi thông tin vụ việc cho Luật Long Phan PMT qua hotline 1900636387 để luật sư tư vấn tranh chấp thừa kế rà soát chứng cứ và đề xuất phương án trước khi các bên khai nhận hoặc khởi kiện.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13
  • Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 (sửa đổi, bổ sung năm 2025)
  • Luật Nuôi con nuôi số 52/2010/QH12
  • Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung các năm 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025)
  • Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , , , ,

Nguyễn Trần Phương

Luật sư Nguyễn Trần Phương, thành viên Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, hiện đang là luật sư thành viên tại công ty Luật Long Phan PMT. Với nhiều năm kinh nghiệm tư vấn giải quyết hầu như tất cả các vấn đề liên quan đến Dân sự, hôn nhân gia đình, thừa kế, lao động. Đồng thời trực tiếp tham gia tố tụng bảo vệ quyền lợi khách hàng trong các tranh chấp dân sự . Luôn lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm lên hàng đầu.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

(5) bình luận “Con riêng được thừa kế của cha dượng, mẹ kế trong trường hợp nào?”

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  1. Khách says:

    Tôi là 1 người cháu con của chú ruột sự việc là trong 1 gì 2 bác cực khổ và sinh ra có 2 người con gái nhưng 1 chị dạ có chồng và ở riêng còn 1 chị thì tàn tật vào nằm 1004 ông bác bị dấu dạ dày và dạ mất và ông mệ nói cho tôi dắt ở nên tôi dạ chi tiền dễ mai táng và sau den năm 2007 mệ lại dấu nên dạ họp gì và có chính quyền thôn và 1 ông làm trưởng ban nông nhân ở xã dạ làm văn bản dễ phân chia dắt cho chị con của ông mệ một nửa còn một nửa cho tôi và tôi dạ bỏ tiền làm lại nhà cho mê và Chi tàn tật ở nhưng văn bản không dòng dấu xã và năm 2008 mệ lại mất còn người tàn tật thì vẫn ở do vì tôi chủ quan nói có văn bản 2 gì và thôn ký nên tôi chưa làm sổ do dền bây giờ thì con tôi có vợ và tôi nói làm lại nhà thì chỉ ấy nói dắt của bố mẹ chị chỉ không cho ai làm thì tôi nói trả tiền tôi bỏ ra thời trước dễ mai táng ông mệ và tiền làm nhà cho mê và chị tàn tật ở thì chị ấy nói không biết nên tôi muốn tư vấn xem trong luật có cách nào giải quyết dược không

    • Luật Sư Vũ Viết Năng says:

      Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách có những nội dung cần cụ thể, chi tiết hơn. Quý khách vui lòng liên hệ qua email info@luatlongphan.vn hoặc kết bạn qua số zalo: 0819700748 để trình bày chi tiết và gửi hồ sơ, tài liệu. Luật sư chuyên môn sẽ nghiên cứu, phản hồi. Trân trọng./.

    • Luật Sư Vũ Viết Năng says:

      Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách có những nội dung cần cụ thể, chi tiết hơn. Quý khách vui lòng kết bạn qua số zalo: 0819700748 để trình bày chi tiết và gửi hồ sơ, tài liệu để luật sư chuyên môn nghiên cứu, phản hồi bằng thư tư vấn. Trân trọng./.

  2. Nguyễn my says:

    Dạ.cho e hỏi là hiện tại bà nội của e chỉ có duy nhất một mình cha e là con,và cha e thì có e và chị e là con,và cha e đã mất rồi,hiện tại bây giờ bà nội e không còn mình mẫn nữa thì người cô là cháu không phải chị e ruột với cha e lại giành quyền nuôi dưỡng bà nội e và những giấy tờ liên quan gì đến bà e thì không cho chị e e biết,cho e hỏi như vậy thì bà e hằng tháng có khoảng một nghìn mấy lương từ Mỹ chuyển về thì e phải làm thế nào ạ.và tài sản của bà e khi mất sẽ như thế nào ạ.

  Miễn Phí: 1900.63.63.87