Chia di sản thừa kế khi đất đang tranh chấp hoặc vướng vụ án khác

Chia di sản thừa kế khi đất đang tranh chấp vẫn thực hiện được, nhưng không thể công chứng văn bản phân chia ngay mà phải chờ tranh chấp được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực hoặc đưa yêu cầu chia ra Tòa án giải quyết cùng tranh chấp. Quyền của người thừa kế phát sinh từ thời điểm mở thừa kế, còn điều kiện đất không có tranh chấp chỉ chặn việc công chứng và đăng ký sang tên, nên chờ đợi thụ động dễ khiến di sản bị chuyển dịch hoặc thời hiệu trôi qua. Thuộc chuyên mục Thừa kế theo pháp luật, bài viết phân tích khi nào công chứng viên từ chối, khi nào Tòa án thụ lý, cách tham gia vụ án khác đang tranh chấp chính thửa đất và các biện pháp giữ nguyên hiện trạng di sản. Từ thực tiễn tham gia nhiều vụ thừa kế nhà đất, Luật Long Phan PMT chỉ ra các bước nên làm ngay để bảo vệ phần di sản của bạn trong thời gian chờ kết quả tranh chấp.

Chia di sản thừa kế khi đất đang tranh chấp: cột mốc ranh giới, sổ đỏ, búa gỗ và cán cân công lý
Đất đang tranh chấp vẫn có thể chia di sản thừa kế nếu đi đúng hướng: chờ giải quyết tranh chấp hoặc yêu cầu Tòa án.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Kể từ thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại, theo Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Đất phải không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật mới đủ điều kiện thực hiện quyền thừa kế, theo điểm b khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 (sửa đổi, bổ sung 2024).
  • Người thừa kế không phải nguyên đơn, bị đơn có quyền đưa ra yêu cầu độc lập trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, theo khoản 2 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025).
  • Tòa án có thể áp dụng biện pháp cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp, theo khoản 7 Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Nội Dung Bài Viết

Đất đang tranh chấp có đủ điều kiện công chứng phân chia di sản không?

Không. Khi thửa đất là di sản đang có tranh chấp chưa được giải quyết, tổ chức hành nghề công chứng không công chứng văn bản phân chia di sản và cơ quan đăng ký đất đai không sang tên. Tuy vậy, quyền thừa kế của bạn không mất, chỉ việc định đoạt di sản bị tạm chặn.

Nhiều gia đình hiểu nhầm rằng đất đang tranh chấp thì không được thừa kế. Cách hiểu này khiến hồ sơ bị bỏ mặc nhiều năm, trong khi thời hiệu chia di sản vẫn tiếp tục chạy. Cần tách bạch hai vấn đề: quyền hưởng di sản và điều kiện để làm thủ tục sang tên.

Quyền thừa kế phát sinh từ thời điểm mở thừa kế

Theo khoản 1 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015 quy định kể từ thời điểm này, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Việc đất đang tranh chấp không làm thay đổi thời điểm mở thừa kế hay danh sách người thừa kế.

Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là bất động sản là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế. Bạn nên ghi nhận ngày mở thừa kế bằng trích lục khai tử và lưu giữ chứng cứ về người đang quản lý thửa đất.

Điều kiện về đất tại Điều 45 Luật Đất đai 2024

Theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất được thực hiện quyền thừa kế khi đáp ứng các điều kiện về giấy chứng nhận, tranh chấp, kê biên, thời hạn và biện pháp khẩn cấp tạm thời. Bảng dưới đây tóm tắt từng điều kiện và tác động khi chia di sản.

Điều kiện Nội dung Tác động khi chia di sản
Điểm a Có giấy chứng nhận, trừ trường hợp thừa kế quyền sử dụng đất Đất chưa có sổ vẫn có thể là di sản nếu chứng minh được quyền sử dụng
Điểm b Không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực Đang tranh chấp thì chưa công chứng, chưa đăng ký được
Điểm c Không bị kê biên, áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành án Phải xử lý nghĩa vụ thi hành án trước khi chia
Điểm d Trong thời hạn sử dụng đất Đất hết thời hạn cần làm thủ tục gia hạn
Điểm đ Không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời Lệnh cấm chuyển dịch của Tòa án chặn mọi giao dịch

Khác với điểm a, điều kiện không có tranh chấp tại điểm b khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 không có ngoại lệ cho thừa kế, nên đây là rào cản chính khi gia đình muốn tự thỏa thuận phân chia.

Thế nào là đất đang tranh chấp trên thực tế

Theo thực tiễn áp dụng, thửa đất thường bị xem là đang tranh chấp khi đã có đơn yêu cầu hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã, đơn khởi kiện được Tòa án thụ lý hoặc khiếu nại gửi cơ quan có thẩm quyền.

Với các vụ tranh chấp đất ông bà để lại không có di chúc, tranh chấp có thể nằm trong nội bộ gia đình hoặc phát sinh với hàng xóm, và hai trường hợp này được xử lý khác nhau.

Tòa án có thụ lý yêu cầu chia thừa kế đối với đất đang tranh chấp không?

Có. Tòa án không từ chối thụ lý chỉ vì di sản đang có tranh chấp, bởi tranh chấp về thừa kế tài sản thuộc thẩm quyền của Tòa án. Cần xác định tranh chấp xảy ra giữa các đồng thừa kế hay với người ngoài, vì cách khởi kiện và Tòa án có thẩm quyền khác nhau.

Theo khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tranh chấp về thừa kế tài sản là tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Cách khởi kiện phụ thuộc vào việc ai đang tranh chấp với gia đình. Ba nội dung dưới đây là những tình huống thường gặp nhất.

Tranh chấp giữa các đồng thừa kế với nhau

Đây là trường hợp phổ biến: một người con giữ sổ đỏ, không chịu ký văn bản phân chia hoặc cho rằng đất là tài sản riêng của mình. Khi đó, tranh chấp chính là tranh chấp thừa kế, nên người thừa kế khởi kiện chia di sản và đề nghị Tòa án xác định thửa đất là di sản trong cùng vụ án.

Trình tự từ chuẩn bị đơn đến xét xử được trình bày tại nội dung khởi kiện chia thừa kế có người không đồng ý. Trước khi nộp đơn, bạn nên rà soát đủ hồ sơ khởi kiện chia di sản thừa kế, nhất là giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất.

Tranh chấp quyền sử dụng đất với người ngoài gia đình

Khi người ngoài, như hàng xóm hoặc người nhận chuyển nhượng, cho rằng thửa đất hoặc một phần thửa đất thuộc về họ, đó là tranh chấp đất đai. Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, trước khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết, các bên phải hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.

Theo khoản 1 Điều 236 Luật Đất đai 2024, tranh chấp mà một trong các bên có giấy chứng nhận hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất theo luật định thì do Tòa án giải quyết.

Đây là trường hợp ngoại lệ so với vụ chia thừa kế thuần túy giữa anh chị em, vì theo thực tiễn áp dụng, thiếu kết quả hòa giải tại cấp xã thì đơn khởi kiện tranh chấp đất với người ngoài có thể bị trả lại. Lời khuyên dành cho bạn là nộp đơn hòa giải sớm và thống nhất bằng văn bản giữa các đồng thừa kế về người đại diện đi hòa giải.

Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết

Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm các tranh chấp dân sự, trong đó có tranh chấp thừa kế. Thẩm quyền theo lãnh thổ lại phụ thuộc đối tượng tranh chấp:

Tình huống Tòa án có thẩm quyền theo khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
Chia di sản thừa kế là nhà đất Nơi bị đơn cư trú, làm việc (điểm a)
Các bên thỏa thuận bằng văn bản Nơi nguyên đơn cư trú, làm việc (điểm b)
Tranh chấp chính thửa đất như ranh giới, quyền sử dụng Chỉ Tòa án nơi có bất động sản (điểm c)

Mục 42 Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao xác định tranh chấp thừa kế tài sản là bất động sản được xác định thẩm quyền theo điểm a, điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Vì vậy, vụ chia thừa kế và vụ tranh chấp ranh giới với người ngoài có thể thuộc hai Tòa án khác nhau.

Di sản là tài sản tranh chấp trong vụ án khác: tham gia tố tụng hay nộp yêu cầu độc lập

Nếu thửa đất là di sản đang bị tranh chấp trong một vụ án mà bạn không phải nguyên đơn hay bị đơn, bạn có quyền đề nghị Tòa án đưa mình vào vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và khi cần thì đưa ra yêu cầu độc lập về phần di sản.

Tình huống điển hình là người khác kiện người anh đang đứng tên đất, trong khi thửa đất thực chất là di sản chưa chia của cha mẹ. Nếu đứng ngoài, bản án có thể xác định quyền sử dụng đất theo hướng bất lợi cho các đồng thừa kế. Hai công cụ tố tụng dưới đây giúp bạn tham gia kịp thời.

Tham gia vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan

Theo khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ. Họ được tự mình đề nghị hoặc được đương sự khác đề nghị và Tòa án chấp nhận đưa vào tham gia tố tụng.

Cũng theo khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu không ai đề nghị, Tòa án phải đưa họ vào tham gia tố tụng. Theo điểm b khoản 1 Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có thể có yêu cầu độc lập hoặc tham gia tố tụng với bên nguyên đơn hay bên bị đơn.

Điều kiện và thời điểm nộp yêu cầu độc lập

Khoản 1 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 đặt ra ba điều kiện để người thừa kế có yêu cầu độc lập:

  • Việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của người thừa kế.
  • Yêu cầu độc lập có liên quan đến vụ án đang được giải quyết.
  • Giải quyết yêu cầu trong cùng một vụ án làm cho việc giải quyết được chính xác và nhanh hơn.

Theo khoản 2 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, yêu cầu độc lập phải được đưa ra trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Điều 202 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định thủ tục yêu cầu độc lập thực hiện theo thủ tục khởi kiện của nguyên đơn, nên cần đơn, chứng cứ và tạm ứng án phí.

Trường hợp yêu cầu độc lập không được Tòa án chấp nhận giải quyết trong cùng vụ án, khoản 2 Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cho phép người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khởi kiện vụ án khác. Lời khuyên dành cho bạn là vẫn nộp yêu cầu đúng hạn để được ghi nhận, đồng thời chuẩn bị sẵn hồ sơ khởi kiện riêng nếu yêu cầu bị từ chối.

So sánh hai cách tham gia vụ án

Tiêu chí theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 Tham gia cùng nguyên đơn hoặc bị đơn Có yêu cầu độc lập
Vai trò Ủng hộ yêu cầu của một bên Đưa ra yêu cầu riêng về phần di sản
Quyền, nghĩa vụ Như bên mà mình tham gia cùng Như nguyên đơn
Thời điểm Theo quyết định đưa vào tham gia tố tụng của Tòa án Trước phiên họp kiểm tra chứng cứ và hòa giải
Phù hợp khi Lợi ích của bạn trùng với một bên Muốn Tòa án xác định hoặc chia phần di sản ngay

Nếu bạn là bị đơn trong vụ chia thừa kế và muốn đưa ra yêu cầu ngược lại với nguyên đơn, công cụ phù hợp là đơn phản tố yêu cầu chia di sản theo Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, không phải yêu cầu độc lập.

Phòng xử án, búa gỗ và tập hồ sơ minh họa tham gia vụ án khác khi di sản là đất tranh chấp
Người thừa kế có thể tham gia vụ án khác với tư cách người có quyền lợi liên quan hoặc nộp yêu cầu độc lập về di sản.

Tạm đình chỉ, nhập vụ án và ngăn chặn tẩu tán di sản trong thời gian chờ

Khi vụ chia thừa kế phụ thuộc kết quả của vụ tranh chấp đất khác, Tòa án có thể tạm đình chỉ hoặc nhập vụ án. Trong thời gian chờ, rủi ro lớn nhất là di sản bị bán, thế chấp hoặc thay đổi hiện trạng, nên cần chủ động đề nghị biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Thời gian chờ có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí qua cả cấp phúc thẩm. Người thừa kế không nên chỉ ngồi chờ. Ba công cụ dưới đây giúp kiểm soát rủi ro trong giai đoạn này.

Tạm đình chỉ giải quyết vụ án chia thừa kế

Theo điểm d khoản 1 Điều 214 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án ra quyết định tạm đình chỉ khi cần đợi kết quả giải quyết vụ án khác có liên quan mới giải quyết được vụ án. Ví dụ, vụ chia thừa kế phải chờ bản án xác định thửa đất có thuộc quyền sử dụng của người chết hay không.

Tạm đình chỉ không làm mất quyền yêu cầu chia di sản. Bạn nên theo dõi vụ án liên quan và nộp ngay bản án đã có hiệu lực cho Tòa án đang tạm đình chỉ để vụ chia thừa kế sớm được tiếp tục.

Nhập vụ án khi cùng một Tòa án đã thụ lý

Theo khoản 1 Điều 42 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhập hai hoặc nhiều vụ án mà Tòa án đó đã thụ lý riêng biệt thành một vụ án nếu việc nhập và giải quyết trong cùng vụ án bảo đảm đúng pháp luật. Cách này giúp tránh hai bản án mâu thuẫn về cùng một thửa đất.

Ngoại lệ cần lưu ý là việc nhập chỉ áp dụng cho các vụ án do cùng một Tòa án thụ lý. Nếu vụ chia thừa kế ở Tòa án nơi bị đơn cư trú còn vụ tranh chấp ranh giới ở Tòa án nơi có đất, lời khuyên dành cho bạn là đề nghị Tòa án đang giải quyết vụ chia thừa kế tạm đình chỉ thay vì đề nghị nhập vụ án.

Biện pháp khẩn cấp tạm thời và nghĩa vụ của người quản lý di sản

Trong các biện pháp khẩn cấp tạm thời tại Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, ba biện pháp phù hợp để giữ di sản là đất gồm:

  • Kê biên tài sản đang tranh chấp (khoản 6).
  • Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp (khoản 7).
  • Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp (khoản 8).

Khi Tòa án đã áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, quyền sử dụng đất không đáp ứng điểm đ khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, nên không thể chuyển nhượng hay thế chấp hợp pháp. Theo điểm b khoản 1 Điều 617 Bộ luật Dân sự 2015, người quản lý di sản không được bán, tặng cho, thế chấp di sản nếu không được những người thừa kế đồng ý bằng văn bản.

Nếu giao dịch đã diễn ra trước khi có lệnh cấm, hướng xử lý chuyển sang vụ việc đất thừa kế bị đồng thừa kế bán. Trường hợp người ngoài đang chiếm giữ, sử dụng thửa đất, bạn có thể kết hợp thủ tục kiện đòi di sản thừa kế bị chiếm hữu trong cùng hồ sơ.

Thủ tục phân chia di sản tại tổ chức hành nghề công chứng sau khi hết tranh chấp

Khi tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực, những người thừa kế có thể lập văn bản phân chia di sản và yêu cầu công chứng theo Điều 59 Luật Công chứng 2024. Văn bản đã công chứng là căn cứ đăng ký sang tên cho người được hưởng di sản.

Thủ tục tại tổ chức hành nghề công chứng hiện áp dụng Luật Công chứng 2024 và Nghị định 104/2025/NĐ-CP. Điểm khác biệt so với giao dịch thông thường là bắt buộc niêm yết công khai trước khi công chứng. Hồ sơ và trình tự như sau.

Hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản

Ngoài giấy tờ chung theo khoản 1 Điều 42 hoặc khoản 1 Điều 43 Luật Công chứng 2024, khoản 2 Điều 59 Luật Công chứng 2024 yêu cầu hồ sơ có thêm:

  • Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết.
  • Di chúc nếu thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế nếu thừa kế theo pháp luật.
  • Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản.
  • Nên nộp kèm bản án, quyết định đã có hiệu lực giải quyết tranh chấp trước đó về thửa đất.

Trình tự công chứng và niêm yết

  1. Nộp phiếu yêu cầu và hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng.
  2. Công chứng viên kiểm tra người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất và người yêu cầu đúng là người được hưởng di sản, theo khoản 3 Điều 59 Luật Công chứng 2024.
  3. Tổ chức hành nghề công chứng niêm yết việc tiếp nhận công chứng trong thời hạn 15 ngày, theo khoản 1 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP.
  4. Sau khi hoàn thành niêm yết mà không có khiếu nại, tố cáo, công chứng viên công chứng văn bản phân chia di sản, theo khoản 4 Điều 59 Luật Công chứng 2024.
  5. Nộp văn bản đã công chứng để đăng ký biến động, theo khoản 6 Điều 59 Luật Công chứng 2024.

Theo khoản 2, khoản 3 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, việc niêm yết thực hiện tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản. Nếu di sản có bất động sản, việc niêm yết còn thực hiện tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản.

Nếu trong thời gian niêm yết có khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc phân chia, công chứng viên chưa được công chứng theo khoản 4 Điều 59 Luật Công chứng 2024. Đây là trường hợp ngoại lệ khiến hồ sơ quay lại trạng thái tranh chấp, nên lời khuyên dành cho bạn là trao đổi trước với mọi đồng thừa kế, kể cả người ở xa, để thống nhất nội dung trước khi nộp.

Khi văn bản đã được công chứng nhưng bỏ sót người thừa kế hoặc được lập trong lúc đất còn tranh chấp, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu tuyên bố văn bản phân chia di sản vô hiệu tại Tòa án.

Bàn công chứng với văn bản phân chia di sản, con dấu, bút ký và mô hình ngôi nhà
Sau khi hết tranh chấp, người thừa kế lập văn bản phân chia di sản, niêm yết, công chứng rồi đăng ký sang tên.

Kinh nghiệm thực tế khi luật sư xử lý di sản đang vướng tranh chấp

Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, thiệt hại lớn nhất thường không đến từ bản án mà từ giai đoạn gia đình chờ đợi. Di sản bị chuyển nhượng, hiện trạng bị thay đổi hoặc người thừa kế không được đưa vào vụ án tranh chấp chính thửa đất là ba hệ quả hay gặp.

Các tình huống dưới đây được khái quát từ hồ sơ đã tiếp nhận và đã lược bỏ thông tin nhận diện khách hàng. Mỗi tình huống đều có dấu hiệu nhận biết sớm để gia đình hành động kịp thời. Bạn có thể đối chiếu với hoàn cảnh của mình.

Khi người đứng tên đất bị người khác khởi kiện

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, dạng việc thường gặp là cha mẹ mất, một người con được cấp giấy chứng nhận, sau đó bị người nhận chuyển nhượng hoặc chủ nợ khởi kiện. Các anh chị em khác chỉ biết khi Tòa án đã chuẩn bị xét xử, lúc đó thời điểm nộp yêu cầu độc lập có thể đã qua.

Một sai lầm phổ biến mà khách hàng thường gặp là cho rằng đất của cha mẹ thì Tòa án sẽ tự bảo vệ. Thực tế, Tòa án chỉ đưa người có quyền lợi liên quan vào vụ án khi biết họ tồn tại, nên bạn cần chủ động nộp đơn kèm giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế.

Những điểm Tòa án và công chứng viên thường kiểm tra kỹ

  • Nguồn gốc thửa đất: cấp cho cá nhân, cho hộ gia đình hay nhận chuyển nhượng trong thời kỳ hôn nhân.
  • Biên bản hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã khi có tranh chấp với người ngoài.
  • Hiện trạng sử dụng: ai đang ở, ai xây dựng thêm, ai nộp thuế sử dụng đất.
  • Văn bản thỏa thuận cũ của gia đình, kể cả giấy viết tay chưa công chứng.

Khi di sản vừa có tranh chấp nội bộ vừa có tranh chấp với người ngoài, việc có luật sư tham gia vụ án tranh chấp thừa kế từ đầu giúp xác định đúng thứ tự giải quyết, đúng Tòa án và không bỏ lỡ thời điểm nộp yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp về chia thừa kế đất đang tranh chấp

Các câu hỏi dưới đây tổng hợp từ thắc mắc thực tế của khách hàng có di sản là đất đang vướng tranh chấp. Mỗi câu trả lời nêu ngắn gọn hướng xử lý và căn cứ pháp lý. Với hồ sơ cụ thể, cần đối chiếu thêm giấy tờ của gia đình.

1. Đất đang tranh chấp thì có làm thủ tục khai nhận di sản được không?

Chưa làm được tại tổ chức hành nghề công chứng. Theo điểm b khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, đất phải không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực. Bạn vẫn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp thừa kế theo khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

2. Chờ giải quyết tranh chấp đất có làm mất thời hiệu chia di sản không?

Thời hiệu yêu cầu chia di sản là bất động sản là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015. Việc chờ đợi không tự động làm dừng thời hiệu này. Nếu thời hiệu sắp hết, bạn nên nộp đơn khởi kiện hoặc yêu cầu độc lập ngay để xác lập thời điểm yêu cầu.

3. Một người thừa kế có đề nghị Tòa án cấm bán đất đang tranh chấp được không?

Được, khi người đó là đương sự trong vụ án. Khoản 7 Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định biện pháp cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp. Đơn đề nghị cần chứng minh thửa đất là di sản và có nguy cơ bị chuyển nhượng.

4. Tòa án đã xử xong vụ tranh chấp đất thì có phải khởi kiện lại để chia không?

Không bắt buộc. Các đồng thừa kế có thể tự thỏa thuận và công chứng văn bản phân chia theo Điều 59 Luật Công chứng 2024; không thống nhất mới khởi kiện chia di sản. Khi không đồng ý bản án sơ thẩm vụ chia di sản, bạn có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm tranh chấp thừa kế trong 15 ngày theo khoản 1 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

5. Đất chưa có sổ đỏ và đang tranh chấp với hàng xóm thì xử lý thế nào?

Điểm a khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 không bắt buộc có giấy chứng nhận đối với trường hợp thừa kế quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, tranh chấp với hàng xóm vẫn phải hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024. Bạn nên chuẩn bị giấy tờ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất trước buổi hòa giải.

Kết luận

Chia di sản thừa kế khi đất đang tranh chấp không bị cấm, nhưng phải đi đúng con đường: chờ tranh chấp được giải quyết rồi công chứng, hoặc đưa yêu cầu ra Tòa án kèm biện pháp giữ nguyên hiện trạng di sản. Nếu thửa đất cha mẹ để lại đang bị người khác khởi kiện, đang hòa giải tại cấp xã hoặc có dấu hiệu bị chuyển nhượng, hãy gửi bản sao giấy tờ để Luật Long Phan PMT đánh giá hướng tham gia tố tụng và soạn đơn phù hợp. Gọi hotline 1900636387 để đặt lịch làm việc với luật sư phụ trách tranh chấp thừa kế. Khi cần đại diện tham gia tố tụng, Quý khách có thể sử dụng Dịch vụ luật sư tư vấn, giải quyết tranh chấp thừa kế của chúng tôi.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Bộ luật Dân sự 2015
  • Bộ luật Tố tụng dân sự  2015 (sửa đổi, bổ sung 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025)
  • Luật Đất đai 2024
  • Luật Công chứng 2024
  • Nghị định 104/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công chứng
  • Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , , , , ,

Luật sư Cộng sự Nguyễn Thu Hương

Luật sư Nguyễn Thu Hương thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội - hiện đang là Luật sư Cộng sự tại Luật Long Phan PMT. Với hơn 10 năm hoạt động, Luật sư Hương đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực luật khác nhau như Dân sự, Doanh nghiệp, Đất đai, Thương mại, Lao động, hôn nhân gia đình, v.v.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  Miễn Phí: 1900.63.63.87