Hướng dẫn mang điện thoại, laptop vào phiên tòa dân sự 2026

Mang điện thoại, laptop vào phiên tòa dân sự kể từ ngày 01/8/2026 không còn là quyền tự do của đương sự như trước đây. Luật Long Phan PMT nhận thấy nhiều đương sự, người tham dự vẫn giữ thói quen mang điện thoại vào phòng xử án theo nếp cũ và bị lực lượng bảo vệ giữ lại ngay tại cửa kiểm tra an ninh vì chưa xin phép Thẩm phán. Đây là hệ quả trực tiếp từ Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, văn bản mới nhất điều chỉnh thủ tục tố tụng dân sự liên quan đến nội quy phiên tòa. Bài viết dưới đây phân tích quy định mới, thủ tục xin phép và hậu quả pháp lý khi vi phạm.

Những Thiết Bị Điện Tử Nào Bị Cấm Mang Vào Phòng Xử Án

Danh mục thiết bị bị hạn chế bao gồm điện thoại di động, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh và bất kỳ thiết bị nào có chức năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử. Đây là nhóm thiết bị được liệt kê cụ thể tại Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.

Cụ thể, khoản 3 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định nhóm thiết bị điện tử thuộc phạm vi điều chỉnh gồm:

• Điện thoại di động, điện thoại thông minh;
• Máy tính bảng;
• Máy tính xách tay (laptop);
• Đồng hồ thông minh;
• Thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu, phát tín hiệu điện tử.

Luật sư lưu ý, đây là điểm khác biệt căn bản so với Thông tư 02/2017/TT-TANDTC trước đây — văn bản cũ chỉ quy định về nội quy phòng xử án và việc bảo vệ phiên tòa, không đặt ra cơ chế cấm mang thiết bị điện tử vào phòng xử án hay yêu cầu xin phép trước khi sử dụng. Đương sự cần lưu ý sự thay đổi này để tránh bị từ chối vào phiên tòa do thói quen cũ.

Thủ Tục Xin Phép Mang Và Sử Dụng Thiết Bị Điện Tử Tại Phiên Tòa Dân Sự

Công văn 529/TANDTC-PC ngày 19/8/2026 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn cụ thể quy trình đề nghị sử dụng thiết bị điện tử tại phiên tòa, phiên họp. Đương sự, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng khác có quyền đề nghị Thẩm phán chủ tọa xem xét cho phép mang và sử dụng thiết bị điện tử trước khi mở phiên tòa hoặc ngay tại phiên tòa. Tòa án cũng có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi để việc sử dụng thiết bị điện tử phục vụ đúng mục đích tố tụng.

Thời điểm và cách thức đề nghị

Theo mục 2 Công văn 529/TANDTC-PC ngày 19/8/2026, đương sự có thể đề nghị sử dụng thiết bị điện tử trước khi mở phiên tòa hoặc ngay tại phiên tòa. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa có trách nhiệm xem xét, quyết định theo quy định pháp luật và thông báo ngay cho người đề nghị.

Trên thực tế, Công văn 529/TANDTC-PC yêu cầu Tòa án thông báo trước cho đương sự về khả năng sử dụng thiết bị thông qua giấy triệu tập, giấy mời, thông báo hoặc tống đạt bằng phương tiện điện tử. Do đó, Luật sư khuyến nghị đương sự nên chủ động gửi văn bản đề nghị trước ngày mở phiên tòa để tránh bị động, đặc biệt trong các vụ việc cần trình chiếu chứng cứ điện tử tại phiên xét xử.

Căn cứ Thẩm phán xem xét chấp thuận hay từ chối

Theo mục 2 Công văn 529/TANDTC-PC ngày 19/8/2026, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa quyết định cho phép hay từ chối dựa trên tính chất, nội dung của vụ án, vụ việc; quy định của pháp luật liên quan; và yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh, trật tự, sự tôn nghiêm của Tòa án.

Việc trao quyền quyết định cho Thẩm phán chủ tọa có tính linh hoạt nhưng cũng đặt ra rủi ro không đồng đều giữa các vụ việc. Luật sư lưu ý, đương sự nên nêu rõ lý do cụ thể và cần thiết khi đề nghị (ví dụ: cần tra cứu hợp đồng điện tử, chứng cứ số hóa) để tăng khả năng được Thẩm phán chấp thuận, thay vì đề nghị chung chung.

Phạm vi được phép sử dụng sau khi được đồng ý

Ngay cả khi được Thẩm phán chủ tọa cho phép, việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa vẫn phải theo sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa trong suốt phiên tòa, theo khoản 3 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.

Điều này có nghĩa là sự cho phép ban đầu không đồng nghĩa với quyền sử dụng thiết bị tự do trong toàn bộ phiên tòa; Thẩm phán chủ tọa vẫn có thể yêu cầu tắt thiết bị hoặc giới hạn phạm vi sử dụng tại từng thời điểm cụ thể của phiên xét xử.

Đương Sự Được Ghi Âm, Ghi Hình Diễn Biến Phiên Tòa Dân Sự Trong Trường Hợp Nào?

Ghi âm lời nói và ghi hình ảnh tại phiên tòa dân sự chịu hai bộ điều kiện khác nhau theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC. Ghi âm có thể thực hiện xuyên suốt phiên tòa nếu được đồng ý, còn ghi hình chỉ được phép trong hai thời điểm nhất định.

Điều kiện ghi âm lời nói

Việc ghi âm lời nói được thực hiện trong suốt thời gian diễn ra phiên tòa nếu đáp ứng điều kiện về sự đồng ý. Cụ thể, nếu ghi âm lời nói của Hội đồng xét xử, Thẩm phán thì phải được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa đồng ý; nếu ghi âm lời nói của người tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa thì phải được cả người đó và Thẩm phán chủ tọa phiên tòa đồng ý theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.

Điều kiện ghi hình ảnh

Việc ghi hình ảnh chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa và thời gian tuyên án, công bố quyết định — không được ghi hình xuyên suốt phần xét hỏi, tranh luận theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.

Luật sư lưu ý, đây là ngoại lệ giới hạn về mặt thời gian mà đương sự thường bỏ qua: nhiều người xin phép ghi hình từ đầu đến cuối phiên xử, trong khi quy định chỉ cho phép ghi hình ở hai thời điểm mở đầu và kết thúc. Đương sự cần xác định rõ mục đích và thời điểm ghi hình khi đề nghị Thẩm phán để tránh vi phạm ngoài phạm vi được phép.

Giới hạn về truyền phát và bảo mật thông tin

Người tham gia, tham dự phiên tòa không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến diễn biến phiên tòa dưới bất kỳ hình thức nào, theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC. Việc ghi âm, ghi hình phục vụ mục đích nghiệp vụ của Tòa án (rút kinh nghiệm xét xử, tổng kết công tác) được thực hiện theo khoản 4 Điều 141 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024, tách biệt với việc ghi âm, ghi hình của đương sự và người tham gia tố tụng.

Hậu Quả Pháp Lý Khi Vi Phạm Quy Định Về Thiết Bị Điện Tử Tại Phiên Tòa

Mức độ xử lý vi phạm phụ thuộc vào thời điểm phát hiện hành vi và tính chất vi phạm cụ thể, dao động từ việc bị từ chối vào phòng xử án đến xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 5 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC và Điều 23 Pháp lệnh 02/2022/UBTVQH15.

Bị cấm vào phiên tòa ngay từ đầu

Theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, người vi phạm nội quy phiên tòa bị cấm vào phiên tòa, phiên họp khi có hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 5 và khoản 9 Điều 4 Thông tư này — trong đó khoản 3 chính là hành vi mang thiết bị điện tử trái phép vào phòng xử án. Trường hợp này áp dụng khi lực lượng bảo vệ phát hiện vi phạm ngay tại khâu kiểm tra an ninh, trước khi đương sự vào phòng xử án.

Bị buộc rời khỏi phiên tòa khi đang tham gia

Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 3, khoản 4 và một số khoản khác của Điều 4 Thông tư này, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm để xem xét, quyết định buộc người vi phạm rời khỏi phiên tòa. Trường hợp này thường xảy ra khi đương sự sử dụng thiết bị điện tử ngoài phạm vi được cho phép hoặc ghi âm, ghi hình trái quy định trong lúc phiên tòa đang diễn ra.

Bị xử phạt vi phạm hành chính

Theo Điều 23 Pháp lệnh 02/2022/UBTVQH15, hành vi sử dụng điện thoại gây mất trật tự tại phiên tòa bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng. Riêng hành vi ghi âm, ghi hình trái phép Hội đồng xét xử hoặc người tham gia tố tụng mà không được đồng ý có thể bị phạt tiền đến 15.000.000 đồng, đồng thời bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.

Lưu ý: mức phạt hành chính không loại trừ khả năng đương sự đồng thời bị buộc rời khỏi phiên tòa hoặc bị cấm vào phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC — hai loại chế tài này áp dụng song song, không thay thế cho nhau.

Tổng Hợp Trường Hợp Được Và Không Được Sử Dụng Thiết Bị Điện Tử Tại Phiên Tòa Dân Sự

Bảng dưới đây giúp đương sự tự tra cứu nhanh quy định áp dụng cho từng tình huống cụ thể trước khi đến phiên tòa.

Lưu Ý Thực Tiễn Dành Cho Đương Sự Khi Tham Gia Phiên Tòa Dân Sự

Bên cạnh việc tuân thủ đúng quy định về thiết bị điện tử, đương sự nên chuẩn bị một số phương án dự phòng để không bị động khi tham gia phiên tòa dân sự trong bối cảnh nội quy mới.

Chuẩn bị hồ sơ giấy song song với hồ sơ điện tử

Đương sự nên in sẵn các tài liệu, chứng cứ cần dùng tại phiên tòa để tránh phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị điện tử trong trường hợp không được Thẩm phán cho phép sử dụng. Đây là khuyến nghị mang tính thực tiễn, không phải quy định bắt buộc, nhưng giúp hạn chế rủi ro gián đoạn khi trình bày, đối chiếu tài liệu tại phiên xét xử.

Xuất trình giấy tờ đúng thời hạn quy định

Theo khoản 5 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, người tham gia phiên tòa, phiên họp phải xuất trình giấy triệu tập, giấy mời, căn cước công dân, giấy tờ tùy thân và giấy tờ liên quan khác cho Thư ký phiên tòa tại bàn thư ký chậm nhất là 15 phút trước giờ khai mạc; trường hợp đến muộn phải xuất trình giấy tờ thông qua lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa.

Phối hợp với luật sư khi cần tra cứu tài liệu điện tử tại tòa

Trường hợp cần trình chiếu chứng cứ điện tử hoặc tra cứu tài liệu số hóa tại phiên tòa, đương sự nên đề nghị thông qua luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp để xin phép Thẩm phán từ trước, theo hướng dẫn tại Công văn 529/TANDTC-PC ngày 19/8/2026. Việc chuẩn bị văn bản đề nghị có nội dung rõ ràng giúp tăng khả năng được chấp thuận và tránh bị động ngay tại phiên xử.

Dịch Vụ Luật Sư Hỗ Trợ Đương Sự Khi Tham Gia Phiên Tòa Dân Sự

Luật Long Phan PMT hỗ trợ đương sự chuẩn bị và tham gia phiên tòa dân sự đúng quy định về thiết bị điện tử với các công việc sau:

• Tư vấn quy định hiện hành về mang và sử dụng thiết bị điện tử tại từng loại phiên tòa, phiên họp dân sự.
• Soạn thảo văn bản đề nghị Thẩm phán chủ tọa cho phép mang, sử dụng thiết bị điện tử hoặc ghi âm, ghi hình tại phiên tòa.
• Rà soát và chuẩn bị hồ sơ, tài liệu, chứng cứ dạng giấy và điện tử phù hợp với nội quy phiên tòa.
• Đại diện hoặc tháp tùng đương sự làm việc với Tòa án trong quá trình xin phép và tham gia phiên tòa.
• Tư vấn phương án xử lý khi đương sự bị từ chối cho phép sử dụng thiết bị điện tử hoặc bị lập biên bản vi phạm nội quy phiên tòa.

Quý khách có nhu cầu tư vấn cụ thể vui lòng gửi hồ sơ qua email pmt@luatlongphan.vn hoặc Zalo 0939846973.

Cây hỏi thường gặp về quy định mang thiết bị điện tử vào phiên tòa dân sự

Dưới đây là một số câu hỏi đương sự thường đặt ra khi tìm hiểu quy định mới về thiết bị điện tử tại phiên tòa dân sự, bao gồm việc mang điện thoại, xin phép ghi âm ghi hình và mức xử phạt cụ thể khi vi phạm.

Kết luận

Quy định mới về mang điện thoại, laptop vào phiên tòa dân sự theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC đòi hỏi đương sự chủ động xin phép Thẩm phán chủ tọa trước khi mang và sử dụng thiết bị điện tử, đồng thời tuân thủ đúng phạm vi ghi âm, ghi hình được cho phép để tránh bị từ chối vào phiên tòa hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính. Luật Long Phan PMT sẵn sàng hỗ trợ đương sự chuẩn bị văn bản đề nghị và xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến nội quy phiên tòa. Quý khách cần tư vấn cụ thể có thể liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.

Tags: chứng cứ điện tử, ghi âm ghi hình phiên tòa dân sự, laptop tại phiên tòa dân sự, Mang điện thoại vào phiên tòa dân sự, nội quy phòng xử án, phiên tòa trực tuyến, quyền của đương sự tại phiên tòa, thiết bị điện tử trong phòng xử án, thủ tục xin phép sử dụng điện thoại, vi phạm nội quy phiên tòa, xử phạt ghi âm ghi hình trái phép