Thi hành phán quyết trọng tài trong bối cảnh doanh nghiệp tái cấu trúc là quy trình pháp lý đầy thách thức về thủ tục trọng tài thương mại khi nghĩa vụ trả nợ bị phân tách hoặc chuyển giao giữa các thực thể mới. Việc xác định chủ thể kế thừa nghĩa vụ thi hành án đóng vai trò tiên quyết để bảo toàn quyền lợi của bên thắng kiện. Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, tài sản của doanh nghiệp bị thi hành án rất dễ bị tẩu tán thông qua các hoạt động chia, tách hoặc hợp nhất. Để hỗ trợ Quý khách xây dựng chiến lược thu hồi nợ hiệu quả, Luật Long Phan PMT xin chia sẻ nội dung chi tiết ngay dưới đây.

Nguyên tắc thi hành phán quyết trọng tài
Căn cứ khoản 5 Điều 4 và Điều 66 Luật Trọng tài thương mại 2010, phán quyết có hiệu lực kể từ ngày ban hành và các bên có nghĩa vụ tự nguyện tuân thủ. Khi doanh nghiệp đang thực hiện tái cấu trúc (chia, tách, hợp nhất, sáp nhập), nguyên tắc này còn gắn liền với chế định kế thừa nghĩa vụ dân sự theo Luật Doanh nghiệp 2020, đảm bảo rằng sự thay đổi về mô hình tổ chức không làm chấm dứt hay đình trệ nghĩa vụ thi hành phán quyết đã có hiệu lực pháp luật.
Khác với hệ thống Tòa án xét xử theo hai cấp (sơ thẩm và phúc thẩm), tố tụng trọng tài theo cơ chế một cấp duy nhất nhằm tối ưu hóa thời gian và tính bảo mật cho doanh nghiệp.
- Hiệu lực thi hành không phụ thuộc vào kháng cáo: Căn cứ khoản 5 Điều 61 và Điều 66 Luật Trọng tài thương mại 2010, phán quyết trọng tài là chung thẩm và có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các bên không có quyền kháng cáo phán quyết trọng tài tại Tòa án hay bất kỳ cơ quan tài phán nào khác để xem xét lại nội dung tranh chấp.
- Thời hạn tự nguyện thi hành: Căn cứ Điều 67 Luật Trọng tài thương mại 2010, sau khi phán quyết có hiệu lực, các bên có nghĩa vụ thi hành phán quyết trong thời hạn quy định trong phán quyết.
Việc thi hành phán quyết trọng tài được thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự. Căn cứ điểm e khoản 1 Điều 2 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014), phán quyết trọng tài thương mại là một trong những loại bản án, quyết định được đưa ra thi hành. Do đó, các biện pháp cưỡng chế như phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản đều có thể được áp dụng đối với doanh nghiệp (bao gồm cả doanh nghiệp đang trong quá trình tái cấu trúc) để bảo đảm quyền lợi cho bên được thi hành án.
Trong trường hợp hết thời hạn tự nguyện thi hành mà bên thua kiện không chấp hành phán quyết, bên thắng kiện có quyền làm đơn yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền tổ chức thi hành phán quyết đó. Căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 7 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014), người được thi hành án có quyền yêu cầu thi hành án, yêu cầu áp dụng các biện pháp bảo đảm hoặc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với phán quyết trọng tài. Đây là công cụ pháp lý mạnh mẽ để bên thắng kiện buộc bên thua kiện (bao gồm cả pháp nhân kế thừa nghĩa vụ sau khi tái cấu trúc) phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài sản, bất kể thái độ thiếu hợp tác của đối phương.
>>> Xem thêm: Phán quyết trọng tài có bị kháng cáo không
Các hình thức tái cấu trúc doanh nghiệp thường gặp
Tái cấu trúc doanh nghiệp là quá trình thay đổi cấu trúc pháp lý hoặc phương thức vận hành, nhưng không đồng nghĩa với việc chấm dứt nghĩa vụ thi hành phán quyết trọng tài. Các hình thức tổ chức lại như chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hay chuyển đổi loại hình đều dựa trên nguyên tắc kế thừa nghĩa vụ. Căn cứ Điều 88 đến Điều 92 Bộ luật Dân sự và các điều từ 198 đến 205 của Luật Doanh nghiệp 2020, Pháp nhân mới được hình thành hoặc pháp nhân nhận sáp nhập mặc nhiên kế thừa toàn bộ các nghĩa vụ tài sản, bao gồm cả các khoản nợ được ghi nhận trong phán quyết trọng tài có hiệu lực pháp luật .
Sáp nhập hoặc hợp nhất doanh nghiệp
Đây là hình thức tái cấu trúc làm chấm dứt tồn tại của ít nhất một pháp nhân để hình thành hoặc tiếp tục một pháp nhân khác, các doanh nghiệp bị hợp nhất, bị sáp nhập chấm dứt sự tồn tại.
Căn cứ Điều 200 (Hợp nhất doanh nghiệp) và Điều 201 (Sáp nhập doanh nghiệp) Luật Doanh nghiệp 2020, công ty hợp nhất hoặc công ty nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của các công ty bị hợp nhất/sáp nhập.
Khi một doanh nghiệp bị sáp nhập/bị hợp nhất đang là bên phải thi hành phán quyết trọng tài, nghĩa vụ này không mất đi mà chuyển giao toàn bộ sang công ty nhận sáp nhập/công ty hợp nhất. Phán quyết trọng tài vẫn giữ nguyên giá trị chung thẩm và tính bắt buộc. Bên được thi hành án có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự xác định chủ thể thi hành mới là pháp nhân nhận sáp nhập để tiếp tục quy trình thu hồi tài sản theo Luật Thi hành án dân sự.
Chia, tách doanh nghiệp
Khác với sáp nhập, chia và tách doanh nghiệp làm phân rã cấu trúc hiện tại, dễ dẫn đến rủi ro phân tán tài sản nhằm né tránh thi hành án.
Căn cứ khoản 4 Điều 198 (Chia doanh nghiệp) và khoản 4 Điều 199 (Tách doanh nghiệp) Luật Doanh nghiệp 2020, các công ty mới được hình thành từ quá trình chia, tách phải liên đới chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị chia/tách, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Rủi ro thực tế phát sinh khi doanh nghiệp chủ động chuyển dịch các tài sản có giá trị sang một pháp nhân mới và để lại nghĩa vụ thi hành phán quyết trọng tài tại pháp nhân cũ hoặc một pháp nhân yếu kém về tài chính. Tuy nhiên, nguyên tắc liên đới trách nhiệm là công cụ bảo vệ bên thắng kiện. Nếu phán quyết trọng tài được ban hành trước khi chia, tách, bên được thi hành án có quyền yêu cầu tất cả các công ty mới phát sinh cùng liên đới thực hiện nghĩa vụ thanh toán, bất kể tài sản đang nằm ở đơn vị nào.
Chuyển nhượng tài sản hoặc dự án
Đây là hình thức tái cấu trúc về mặt tài sản hoặc danh mục đầu tư mà không làm thay đổi hình thức pháp lý của doanh nghiệp.
Chuyển nhượng tài sản hoặc dự án đầu tư là một hình thức tái cấu trúc danh mục đầu tư đặc thù, giúp doanh nghiệp thay đổi chiến lược kinh doanh mà không làm biến đổi hình thức pháp lý của pháp nhân. Hoạt động này được thực hiện căn cứ vào các quy định về điều kiện, trình tự chuyển nhượng dự án tại Điều 34 Luật Đầu tư 2025 và các nguyên tắc về chuyển giao nghĩa vụ dân sự theo Điều 370 Bộ luật Dân sự 2015.
Việc bán các tài sản, chuyển nhượng dự án hoặc chuyển nhượng cổ phần chi phối thường được thực hiện nhằm thay đổi chiến lược kinh doanh nhưng cũng có thể bị lợi dụng để tẩu tán tài sản trước khi cơ quan thi hành án kịp kê biên. Đối với phán quyết trọng tài, việc chuyển nhượng tài sản không làm thay đổi bên phải thi hành án (vẫn là pháp nhân cũ), nhưng làm giảm khả năng thanh khoản của pháp nhân đó. Trong trường hợp có căn cứ cho thấy việc chuyển nhượng nhằm mục đích né tránh thi hành phán quyết, bên được thi hành án có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo hoặc nhằm trốn tránh nghĩa vụ theo Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015.
Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp
Đây là hình thức tái cấu trúc phổ biến khi doanh nghiệp muốn thay đổi phương thức huy động vốn hoặc quy mô quản lý (ví dụ: Công ty TNHH chuyển đổi thành Công ty cổ phần).
Căn cứ Điều 202 đến Điều 205 Luật Doanh nghiệp 2020, công ty chuyển đổi đương nhiên kế thừa toàn bộ các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác của công ty được chuyển đổi.
Do mã số doanh nghiệp thường được giữ nguyên và chỉ thay đổi loại hình pháp lý, việc thi hành phán quyết trọng tài diễn ra thuận lợi nhất trong hình thức này. Pháp nhân mới không thể từ chối thi hành phán quyết với lý do thay đổi chủ sở hữu hay thay đổi cơ cấu vốn. Tính liên tục của pháp nhân đảm bảo rằng mọi quyết định tố tụng từ giai đoạn trọng tài đến giai đoạn thi hành án đều có hiệu lực cưỡng chế bình thường.
Rủi ro thi hành phán quyết trọng tài khi doanh nghiệp tái cấu trúc
Rủi ro lớn nhất trong việc thi hành phán quyết trọng tài khi đối phương tái cấu trúc là sự suy giảm khả năng thanh toán thực tế thông qua các thủ thuật pháp lý nhằm phân tán tài sản hoặc làm phức tạp hóa chủ thể chịu trách nhiệm.
Tẩu tán tài sản trước khi thi hành
Đây là hành vi phổ biến nhất nhằm rút ruột tài sản của doanh nghiệp trước khi cơ quan thi hành án ban hành quyết định cưỡng chế.
Việc doanh nghiệp chủ động chuyển nhượng các tài sản giá trị lớn như bất động sản, máy móc hay dự án cho bên thứ ba thường nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ thi hành phán quyết. Để bảo vệ bên thắng kiện, Điều 75 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014) quy định: khi có căn cứ xác định giao dịch liên quan đến tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ, Chấp hành viên sẽ thông báo để người được thi hành án yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu hoặc yêu cầu cơ quan thẩm quyền hủy giấy tờ liên quan. Đặc biệt, nếu hết thời hạn 15 ngày kể từ ngày thông báo mà người được thi hành án không thực hiện, Chấp hành viên có quyền trực tiếp yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan chức năng hủy bỏ các giao dịch, giấy tờ này.
Mặc dù căn cứ Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015, các giao dịch này có thể bị tuyên vô hiệu nếu nhằm mục đích tẩu tán tài sản để trốn tránh nghĩa vụ, nhưng gánh nặng chứng minh sự giả tạo thuộc về bên được thi hành án. Quá trình kiện tụng để tuyên vô hiệu giao dịch thường kéo dài, tạo điều kiện cho đối phương hoàn tất việc rút vốn ra khỏi doanh nghiệp.
Thay đổi pháp nhân liên tục
Việc thay đổi hình thức pháp lý liên tục được sử dụng như một hành vi dịch chuyển nghĩa vụ thi hành án để làm đứt quãng tiến trình cưỡng chế của cơ quan chức năng.
Doanh nghiệp có thể thực hiện chia tách theo Điều 198, 199 Luật Doanh nghiệp 2020, đổi tên thương mại hoặc chuyển trụ sở sang địa phương khác. Mỗi lần thay đổi, cơ quan Thi hành án dân sự phải tiến hành xác minh lại điều kiện thi hành án và cập nhật thông tin chủ thể theo đúng trình tự tố tụng.
Sự chậm trễ này tạo ra khoảng trống thời gian để doanh nghiệp xóa sổ dấu vết tài sản cũ. Theo Điều 48 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014), nếu không xác định được tài sản hoặc địa chỉ mới của pháp nhân kế thừa, vụ việc có thể bị xác định là chưa có điều kiện thi hành án, khiến cho bản án không thể thi hành được.
Tài sản bị chuyển sang công ty liên quan
Trong các mô hình tập đoàn hoặc nhóm công ty, tài sản thường được điều chuyển nội bộ để né tránh trách nhiệm độc lập của pháp nhân phải thi hành án.
Doanh nghiệp có thể chuyển dịch dòng tiền qua các hợp đồng vay mượn nội bộ hoặc chuyển nhượng cổ phần chi phối sang công ty mẹ, công ty con hoặc các đơn vị cùng hệ sinh thái. Căn cứ Điều 195 Luật Doanh nghiệp 2020, mặc dù có sự kiểm soát về sở hữu, nhưng về mặt pháp lý, các công ty này vẫn là các pháp nhân độc lập với tài sản riêng biệt.
Bên được thi hành án rất khó có thể yêu cầu kê biên tài sản của công ty mẹ để trả nợ cho công ty con nếu không chứng minh được sự nhập tài sản hoặc sai phạm trong quản lý gây thiệt hại. Việc chứng minh các giao dịch này là giả tạo nhằm tẩu tán tài sản đòi hỏi bên được thi hành án phải cung cấp các bằng chứng về sự bất thường trong giá chuyển nhượng, thời điểm ký kết hợp đồng hoặc sự thiếu hụt các chứng từ thanh toán thực tế.
Doanh nghiệp rơi vào phá sản
Rủi ro cuối cùng và nghiêm trọng nhất là khi doanh nghiệp chủ động hoặc bị buộc phải mở thủ tục phá sản sau khi có phán quyết trọng tài.
Căn cứ Điều 46 Luật Phục hồi, Phá sản 2025 (có hiệu lực từ 01/03/2026), khi Tòa án có quyết định tuyên bố phá sản, các khoản nợ không có bảo đảm (thường bao gồm cả nghĩa vụ thanh toán trong phán quyết trọng tài) chỉ được thanh toán sau khi đã trả xong chi phí phá sản, nợ lương, trợ cấp thôi việc và các khoản nợ thuế.
Theo khoản 1 Điều 27 Luật Phục hồi, Phá sản 2025, kể từ ngày Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, việc thi hành án dân sự đối với các nghĩa vụ tài sản mà doanh nghiệp là bên phải thi hành sẽ bị tạm đình chỉ. Lúc này, phán quyết trọng tài mất đi quyền ưu tiên cưỡng chế và trở thành một khoản nợ chờ phân chia theo tỷ lệ tài sản còn lại của doanh nghiệp.

Hệ thống công cụ pháp lý bảo vệ bên thắng kiện theo phán quyết trọng tài
Phán quyết của cơ quan tài phán sẽ bị suy giảm giá trị nếu bên thắng kiện không kịp thời áp dụng các biện pháp pháp lý khẩn cấp để phong tỏa rủi ro chuyển dịch tài sản trái phép. Việc chủ động vận hành hệ thống công cụ bảo vệ không chỉ đảm bảo hiệu lực thi hành của bản án mà còn trực tiếp truy xuất các nguồn tiền hợp pháp để thu hồi nợ. Nhằm bảo toàn trọn vẹn thành quả tố tụng, người được thi hành án cần lập tức triển khai hệ thống công cụ pháp lý bảo vệ theo Luật Trọng tài thương mại 2010, Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014) và Luật Doanh nghiệp 2020.
Yêu cầu thi hành án ngay sau khi có phán quyết
Căn cứ khoản 5 Điều 6 Luật Trọng tài thương mại 2010, phán quyết có hiệu lực từ ngày ban hành. Do đó, ngay khi hết thời hạn tự nguyện thi hành (10 ngày theo quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014)), bên thắng kiện phải làm đơn yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành. Việc yêu cầu thi hành sớm tránh rủi ro doanh nghiệp tẩu tán tài sản, bảo vệ lợi ích hợp pháp của bên được thi hành án.
Yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm trong quá trình thi hành phán quyết
Chấp hành viên có quyền tự mình hoặc theo yêu cầu bằng văn bản của đương sự áp dụng các biện pháp bảo đảm nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản. Bên thắng kiện cần yêu cầu thực hiện ngay các biện pháp:
- Phong tỏa tài khoản: Ngăn chặn việc chuyển dịch dòng tiền ra khỏi hệ thống ngân hàng.
- Tạm dừng việc đăng ký, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng tài sản: Đây là công cụ hữu hiệu nhất để “đóng băng” các bất động sản, cổ phần hoặc dự án mà doanh nghiệp đang dự định bán hoặc chuyển giao trong quá trình tái cấu trúc.
Cơ sở pháp lý: Điều 66, Điều 67, Điều 68 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014)
Kê biên tài sản
Kê biên tài sản theo khoản 3 Điều 71 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014) là công cụ cưỡng chế có hiệu lực đối kháng với bên thứ ba và các pháp nhân kế thừa. Bằng cách xác lập quyền ưu tiên thanh toán và ngăn chặn mọi hành vi chuyển dịch hiện trạng tài sản, kê biên giúp bảo toàn nguồn lực tài chính để thi hành phán quyết trọng tài, loại bỏ hoàn toàn các rủi ro từ việc doanh nghiệp thay đổi tên gọi, chủ sở hữu hay hình thức pháp lý trong quá trình tái cấu trúc.
Khởi kiện giao dịch tẩu tán tài sản
Trong trường hợp bên thua kiện nhanh chóng tẩu tán tài sản cho các công ty liên quan trước khi có quyết định thi hành án, bên thắng kiện cần chủ động thực hiện các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi. Cụ thể, bên được thi hành án có quyền căn cứ vào Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015 để yêu cầu Tòa án tuyên bố các giao dịch này vô hiệu do yếu tố giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Việc chứng minh được mục đích thực tế của các bên là không xác lập quyền và nghĩa vụ thật sự sẽ là cơ sở quan trọng để thu hồi tài sản về trạng thái ban đầu. Sau khi giao dịch bị tuyên vô hiệu, cơ quan thi hành án sẽ có căn cứ để kê biên, xử lý tài sản đó nhằm đảm bảo việc thi hành bản án đúng quy định pháp luật.
Yêu cầu trách nhiệm liên đới của pháp nhân kế thừa
Xác lập trách nhiệm liên đới và kế thừa: bên thắng kiện cần viện dẫn các quy định tại Chương IX Luật Doanh nghiệp 2020 để xác định chủ thể chịu trách nhiệm mới:
- Đối với sáp nhập/hợp nhất (Điều 200, 201): Yêu cầu công ty nhận sáp nhập/hợp nhất phải kế thừa nguyên trạng nghĩa vụ thi hành phán quyết.
- Đối với chia/tách (Điều 198, 199): Yêu cầu tất cả các công ty mới được thành lập phải liên đới chịu trách nhiệm về khoản nợ theo phán quyết.
Một số khuyến nghị của Luật sư trong thực tiễn giải quyết tranh chấp bằng trọng tài
Trong quá trình giải quyết tranh chấp tại trọng tài, các bên cần thực hiện trước các công việc này để chủ động trong vấn đề thi hành án:
Theo dõi cấu trúc doanh nghiệp bị kiện
Hoạt động giám sát cấu trúc doanh nghiệp bị kiện không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra thông tin hành chính mà phải đi sâu vào phân tích sự biến động của vốn và tài sản. Theo quy định tại Điều 30 và Điều 31 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp có nghĩa vụ đăng ký và thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp khi có sự biến đổi về vốn điều lệ, người đại diện theo pháp luật hoặc thành viên/cổ đông. Việc khai thác dữ liệu từ Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp giúp bên thắng kiện nhận diện sớm các dấu hiệu tẩu tán tài sản thông qua việc giảm vốn điều lệ hoặc thay đổi chủ sở hữu nhằm mục đích rút ruột doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện chia, tách, sáp nhập để né tránh nghĩa vụ, cần căn cứ vào khoản 4 Điều 194, khoản 4 Điều 195 và Điều 197 Luật Doanh nghiệp 2020 để xác lập trách nhiệm liên đới của các pháp nhân kế thừa. Cụ thể, các công ty mới được hình thành từ quá trình chia, tách vẫn phải liên đới chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ nợ, nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán của doanh nghiệp tiền thân, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với chủ nợ.
Truy tìm tài sản trong hệ sinh thái doanh nghiệp
Chiến thuật phân tán tài sản sang các công ty liên quan thường được sử dụng để làm rỗng pháp nhân phải thi hành án.
- Phân tích mối quan hệ công ty mẹ – con: Căn cứ Điều 195 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp có thể hoạt động dưới mô hình tập đoàn với sự đan xen về sở hữu vốn. Việc truy tìm tài sản không được giới hạn ở pháp nhân trực tiếp bị kiện mà phải mở rộng sang các công ty con, công ty liên kết hoặc các cổ đông kiểm soát nếu có dấu hiệu hòa nhập tài sản hoặc chuyển dịch lợi nhuận bất thường.
- Quyền xác minh điều kiện thi hành án: Căn cứ khoản 5 Điều 44 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014), người được thi hành án có quyền tự mình hoặc ủy quyền cho người khác xác minh điều kiện thi hành án, cung cấp thông tin về tài sản, thu nhập, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án cho cơ quan thi hành án dân sự. của đối phương. Việc xác định các khoản phải thu, các dự án đang triển khai tại các công ty cùng nhóm sẽ giúp bên thắng kiện cung cấp căn cứ chính xác cho Chấp hành viên tiến hành kê biên, ngăn chặn việc chuyển dịch nghĩa vụ sang các pháp nhân yếu hơn trong cùng hệ sinh thái.
Thi hành án tại nhiều quốc gia
Khi doanh nghiệp bị kiện thực hiện các hoạt động chuyển vốn hoặc đầu tư tài sản ra nước ngoài để né tránh sự cưỡng chế của cơ quan thi hành án trong nước, việc vận dụng các công cụ tư pháp quốc tế là giải pháp tối ưu. Công ước New York 1958 về công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài, mà Việt Nam là thành viên, cung cấp một hành lang pháp lý thống nhất để phán quyết trọng tài được thực thi tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ. Căn cứ vào Điều 424 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, phán quyết trọng tài nước ngoài hoặc phán quyết của trọng tài Việt Nam có thể được yêu cầu công nhận và cho thi hành tại quốc gia nơi doanh nghiệp có tài sản hoặc trụ sở chính.
Câu hỏi liên quan (FAQs) về Thi hành phán quyết trọng tài trong bối cảnh doanh nghiệp tái cấu trúc
Việc thi hành phán quyết trọng tài khi đối phương đang trong quá trình chia, tách, sáp nhập hay hợp nhất là một bài toán pháp lý hóc búa. Để bảo vệ quyền lợi, Quý khác cần hiểu rõ cơ chế kế thừa nghĩa vụ nhằm ngăn chặn mọi ý đồ né tránh trách nhiệm thông qua việc thay đổi pháp nhân. Dưới đây là các giải đáp cho những tình huống thường gặp nhất:
1. Doanh nghiệp bị sáp nhập vào công ty khác thì ai phải trả nợ theo phán quyết trọng tài?
Công ty nhận sáp nhập có nghĩa vụ kế thừa toàn bộ nghĩa vụ tài sản và nợ nần của công ty bị sáp nhập, bao gồm cả nghĩa vụ thi hành phán quyết trọng tài. Căn cứ theo Điều 201 Luật Doanh nghiệp 2020, thực thể mới không thể từ chối thi hành với lý do thay đổi chủ sở hữu.
2. Doanh nghiệp thay đổi từ Công ty TNHH sang Công ty Cổ phần có làm mất hiệu lực phán quyết không?
Không. Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp không làm thay đổi pháp nhân đối với các nghĩa vụ nợ; công ty mới đương nhiên kế thừa toàn bộ nghĩa vụ của công ty trước khi chuyển đổi theo quy định từ Điều 202 đến 205 Luật Doanh nghiệp 2020.
3. Tôi phải làm gì nếu đối phương tẩu tán tài sản sang công ty con trong quá trình tái cấu trúc?
Quý khách cần yêu cầu cơ quan thi hành án áp dụng ngay các biện pháp bảo đảm như phong tỏa tài khoản hoặc tạm dừng việc chuyển dịch tài sản theo Điều 66, 67, 69 Luật Thi hành án dân sự. Nếu tài sản đã bị chuyển dịch trái luật, bạn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu do giả tạo.
4. Phán quyết trọng tài có được ưu tiên thanh toán khi doanh nghiệp bị phá sản không?
Không. Theo Điều 46 Luật Phục hồi, Phá sản 2025, khi mở thủ tục phá sản, phán quyết trọng tài (nếu là nợ không bảo đảm) sẽ được thanh toán theo thứ tự ưu tiên sau chi phí phá sản và nợ lương. Bạn cần nhanh chóng gửi đơn đòi nợ đến Quản tài viên để được đưa vào danh sách chủ nợ.
5. Thời hạn yêu cầu thi hành phán quyết trọng tài là bao lâu nếu doanh nghiệp đang tái cấu trúc?
Thời hạn là 05 năm kể từ ngày phán quyết có hiệu lực pháp luật theo Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. Việc tái cấu trúc không làm gián đoạn thời hạn này, nhưng bạn nên nộp đơn yêu cầu ngay khi hết 10 ngày tự nguyện thi hành để kịp thời ngăn chặn các biến động tài sản.
Luật sư tư vấn, tham gia giải quyết tranh chấp tại trọng tài
Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về các quy tắc tố tụng chuyên biệt và khả năng xây dựng chiến lược tranh tụng linh hoạt để bảo vệ lợi ích doanh nghiệp. Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ luật sư đại diện tại các trung tâm trọng tài, hỗ trợ khách hàng kiểm soát rủi ro và đạt được phán quyết công bằng thông qua các hạng mục công việc sau:
- Rà soát tính pháp lý và hiệu lực của điều khoản trọng tài trong hợp đồng để xác định chính xác thẩm quyền thụ lý của trung tâm trọng tài.
- Đánh giá toàn diện hồ sơ vụ việc, phân tích điểm mạnh, điểm yếu và lượng hóa các thiệt hại để xây dựng chiến lược khởi kiện hoặc bản tự bảo vệ tối ưu.
- Hướng dẫn thu thập, hệ thống hóa chứng cứ và thực hiện thủ tục lập vi bằng đối với các dữ liệu điện tử, email, tin nhắn nhằm đảm bảo giá trị chứng minh trước Hội đồng trọng tài.
- Soạn thảo đơn khởi kiện, bản tự bảo vệ, đơn phản tố và các văn bản đệ trình theo đúng quy tắc tố tụng nghiêm ngặt của từng trung tâm trọng tài.
- Đại diện khách hàng thực hiện quyền lựa chọn trọng tài viên phù hợp với tính chất chuyên môn của vụ tranh chấp.
- Tư vấn và thực hiện các thủ tục yêu cầu Tòa án hỗ trợ trong việc thu thập chứng cứ, triệu tập người làm chứng hoặc trưng cầu giám định kỹ thuật khi cần thiết.
- Hỗ trợ thủ tục công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài tại cơ quan thi hành án.
- Đại diện bảo vệ quyền lợi trong các vụ việc yêu cầu hủy phán quyết trọng tài tại Tòa án.

Kết luận
Việc thi hành phán quyết trọng tài khi doanh nghiệp đang tái cấu trúc đòi hỏi sự quyết đoán để ngăn chặn rủi ro tẩu tán tài sản. Quý khách cần chủ động phối hợp với cơ quan thi hành án nhằm đảm bảo quyền lợi tài chính không bị gián đoạn. Luật Long Phan PMT sẵn sàng đồng hành qua Dịch vụ luật sư tham gia giải quyết tranh chấp tại trọng tài chuyên nghiệp. Chúng tôi còn cung cấp Dịch vụ luật sư tư vấn liên quan đến hủy phán quyết trọng tài để bảo vệ doanh nghiệp toàn diện. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.
Tags: Cưỡng chế thi hành án, Giải quyết tranh chấp thương mại, Mua bán sáp nhập doanh nghiệp, Tái cấu trúc doanh nghiệp, tẩu tán tài sản, Thi hành án dân sự, Thi hành phán quyết trọng tài, Trách nhiệm liên đới

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.