Ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp: Hướng dẫn theo Án lệ 87/2026/AL

Luật Long Phan PMT nhận thấy ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp là vấn đề gây tranh cãi khi tài sản vừa bảo đảm khoản nợ vừa phát sinh chi phí sửa chữa, nâng cấp từ bên thứ ba — như trường hợp ngân hàng nhận thế chấp tàu, đồng ý cho bên thứ ba sửa chữa nhưng khi phát mại lại tranh chấp ai được nhận tiền trước. Án lệ số 87/2026/AL của Tòa án nhân dân tối cao đã giải quyết dứt điểm tình huống này liên quan đến hợp đồng dân sự về bảo đảm nghĩa vụ. Bài viết phân tích nội dung án lệ và hướng xử lý cho tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, bên thứ ba liên quan.

Ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp theo Án lệ số 87/2026/AL và thứ tự xử lý tiền.
Án lệ số 87/2026/AL làm rõ thứ tự thanh toán khi tài sản thế chấp phát sinh chi phí sửa chữa, nâng cấp và trông giữ.

Lưu ý pháp lý quan trọng:

  • Khi xử lý tài sản cầm cố, thế chấp, chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản được ưu tiên thanh toán trước nghĩa vụ nợ gốc, lãi, theo khoản 1 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Án lệ số 87/2026/AL xác định chi phí sửa chữa, nâng cấp, trông giữ tài sản thế chấp mà bên nhận thế chấp biết và thống nhất cũng được xếp vào nhóm chi phí ưu tiên thanh toán trước, dù bên bỏ chi phí không phải là bên nhận thế chấp.
  • Thứ tự ưu tiên thanh toán giữa các bên cùng nhận bảo đảm trên cùng một tài sản được xác định theo thời điểm phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba, theo Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015.
  • Kể từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền giải quyết tranh chấp liên quan đến xử lý tài sản thế chấp thuộc Tòa án nhân dân khu vực (sơ thẩm), theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 được sửa đổi, bổ sung 2025.

Nội Dung Bài Viết

Ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp là gì?

Ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp là thứ tự pháp luật ấn định để phân chia số tiền thu được từ việc xử lý tài sản thế chấp cho các chủ thể có quyền lợi liên quan, khi số tiền đó không đủ để thanh toán đồng thời tất cả nghĩa vụ. Vấn đề này trở nên phức tạp khi có nhiều hơn một bên cùng có quyền được thanh toán trên cùng một tài sản.

Khái niệm thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản thế chấp

Theo khoản 1 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015, số tiền có được từ việc xử lý tài sản cầm cố, thế chấp phải thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản trước, phần còn lại mới thanh toán theo thứ tự ưu tiên quy định tại Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015. Đây là nguyên tắc nền tảng chi phối toàn bộ quá trình phân chia tiền thu được từ phát mại tài sản bảo đảm.

Bên nhận thế chấp — thường là tổ chức tín dụng — không mặc nhiên được nhận toàn bộ số tiền xử lý tài sản bảo đảm. Đáng chú ý, Án lệ số 87/2026/AL làm rõ trường hợp bên thứ ba phát sinh chi phí sửa chữa, nâng cấp và trông giữ tài sản bảo đảm. Theo án lệ, khi xử lý tài sản bảo đảm, cần ưu tiên thanh toán cho bên thứ ba các khoản tiền lương người lao động, tiền thuế và tiền trông giữ tài sản liên quan đến việc sửa chữa, nâng cấp, trông giữ tài sản bảo đảm.

Tình huống điển hình phát sinh tranh chấp theo Án lệ số 87/2026/AL

Một ngân hàng thương mại ký hợp đồng tín dụng và nhận thế chấp một tàu biển hình thành từ vốn vay. Ngân hàng và khách hàng vay thỏa thuận để một doanh nghiệp đóng tàu khác sửa chữa, nâng cấp, trông giữ con tàu nhằm tăng giá trị tài sản bảo đảm; sau đó hai bên còn ký hợp đồng thế chấp sửa đổi ghi nhận tài sản đã được nâng cấp. Khi khách hàng vay vi phạm nghĩa vụ trả nợ, ngân hàng khởi kiện yêu cầu xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ, còn doanh nghiệp đã sửa chữa, trông giữ tàu có yêu cầu độc lập đòi thanh toán toàn bộ chi phí phát sinh trước khi tài sản được phát mại.

Theo thực tiễn giải quyết các vụ việc tương tự, đây không phải tình huống hiếm gặp trong lĩnh vực tín dụng có tài sản bảo đảm giá trị lớn, đặc biệt là tàu biển, máy móc thiết bị công nghiệp hoặc bất động sản đang thi công dở dang. Vấn đề pháp lý cốt lõi là xác định thứ tự ưu tiên khi số tiền phát mại tài sản không đủ thanh toán cả nợ gốc, lãi cho ngân hàng lẫn chi phí sửa chữa, trông giữ cho bên thứ ba.

Nguồn án lệ: Quyết định giám đốc thẩm số 30/2023/KDTM-GĐT ngày 29/12/2023 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua thành Án lệ số 87/2026/AL theo Quyết định công bố số 162/QĐ-CA ngày 29/5/2026 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao. Vụ việc phát sinh và được giải quyết sơ thẩm, phúc thẩm trước thời điểm cải cách tổ chức hệ thống Tòa án nhân dân theo Luật số 85/2025/QH15.

Căn cứ pháp lý xác định thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp

Để xác định đúng thứ tự ưu tiên thanh toán, cần phân biệt rõ ba nhóm văn bản: quy định gốc tại Bộ luật Dân sự 2015, văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành và giá trị áp dụng của án lệ trong xét xử.

Nguyên tắc chung tại Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015

Khoản 1 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015 quy định số tiền thu được từ xử lý tài sản cầm cố, thế chấp trước hết được thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản, phần còn lại được thanh toán theo thứ tự ưu tiên tại Điều 308.

Khoản 2 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015 quy định trường hợp số tiền có được lớn hơn giá trị nghĩa vụ được bảo đảm thì số tiền chênh lệch phải trả cho bên bảo đảm. Khoản 3 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015 quy định trường hợp số tiền có được từ việc xử lý tài sản cầm cố, thế chấp nhỏ hơn giá trị nghĩa vụ được bảo đảm thì phần nghĩa vụ chưa được thanh toán trở thành nghĩa vụ không có bảo đảm, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận bổ sung tài sản bảo đảm.

Thứ tự ưu tiên giữa các bên cùng nhận bảo đảm theo Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015

Khi một tài sản được dùng để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa vụ, thứ tự thanh toán giữa các bên nhận bảo đảm được xác định theo Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015.

Cụ thể:

  • Nếu tất cả các biện pháp bảo đảm đều phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba, bên có hiệu lực đối kháng được xác lập trước được ưu tiên thanh toán trước.
  • Nếu chỉ một số biện pháp bảo đảm phát sinh hiệu lực đối kháng, bên có biện pháp bảo đảm phát sinh hiệu lực đối kháng được ưu tiên thanh toán trước.
  • Nếu không biện pháp bảo đảm nào phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba, thứ tự thanh toán được xác định theo thứ tự xác lập biện pháp bảo đảm.

Quy định này chỉ điều chỉnh thứ tự ưu tiên giữa các bên cùng nhận bảo đảm trên một tài sản. Cần phân biệt với chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản, vì các khoản chi phí này được thanh toán trước theo khoản 1 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015.

Nghị định 21/2021/NĐ-CP — văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành

Nghị định 21/2021/NĐ-CP quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, có hiệu lực từ ngày 15/5/2021, là văn bản hướng dẫn hiện hành thay thế Nghị định 163/2006/NĐ-CP và Nghị định 11/2012/NĐ-CP — đây chính là hai văn bản mà Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm trong vụ án gốc của Án lệ số 87/2026/AL đã viện dẫn nhưng nay đã hết hiệu lực thi hành.

Nghị định 21/2021/NĐ-CP không trực tiếp quy định lại thứ tự ưu tiên thanh toán giữa các bên nhận bảo đảm mà hướng dẫn các căn cứ để xác định hiệu lực đối kháng, phạm vi và việc xử lý tài sản bảo đảm. Trên cơ sở đó, thứ tự ưu tiên thanh toán được xác định theo Điều 307 và Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015. Đáng chú ý, Điều 20 quy định về đầu tư vào tài sản thế chấp, trong đó trường hợp bên thứ ba đầu tư vào tài sản thế chấp phải có sự đồng ý của bên nhận thế chấp. Điều 23 Nghị định 21/2021/NĐ-CP quy định về thời điểm phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba, còn Điều 56 quy định cách xử lý tài sản thế chấp được đầu tư, là những quy định có liên quan trực tiếp đến việc xác định quyền ưu tiên trong một số trường hợp đặc thù.

Giá trị áp dụng của Án lệ số 87/2026/AL trong xét xử

Án lệ số 87/2026/AL được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 21/5/2026 và công bố theo Quyết định số 162/QĐ-CA ngày 29/5/2026, áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Án lệ giải quyết tình huống bên thứ ba thực hiện sửa chữa, nâng cấp và trông giữ tài sản thế chấp với sự biết và thống nhất của bên nhận thế chấp. Khi xử lý tài sản, Tòa án xác định cần ưu tiên thanh toán cho bên thứ ba các khoản tiền lương người lao động, tiền thuế và tiền trông giữ tài sản liên quan đến việc sửa chữa, nâng cấp, trông giữ tài sản.

Án lệ có ý nghĩa làm rõ việc xác định thứ tự thanh toán trong trường hợp phát sinh chi phí của bên thứ ba liên quan trực tiếp đến việc bảo quản, duy trì và làm tăng giá trị tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, không nên mở rộng án lệ thành nguyên tắc mọi khoản chi phí của bên thứ ba đều được ưu tiên thanh toán trước nghĩa vụ của bên nhận thế chấp; việc áp dụng phải căn cứ vào tình huống pháp lý tương tự và các điều kiện cụ thể của vụ việc.

Thứ tự ưu tiên thanh toán cụ thể khi xử lý tài sản thế chấp

Khi phát mại tài sản thế chấp, số tiền thu được phải được phân chia theo trình tự bắt buộc gồm ba bước, không được đảo lộn thứ tự dù các bên có thỏa thuận khác trái với quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người lao động và nghĩa vụ thuế.

Trình tự thanh toán số tiền thu được từ xử lý tài sản thế chấp gồm các bước sau:

  1. Thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản thế chấp, bao gồm cả chi phí sửa chữa, nâng cấp, trông giữ mà bên nhận thế chấp biết và thống nhất, theo khoản 1 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015 và tinh thần Án lệ số 87/2026/AL. Theo đoạn [6] phần Nhận định của Tòa án trong Án lệ số 87/2026/AL, nhóm chi phí này bao gồm tiền lương công nhân sửa chữa, tiền thuế giá trị gia tăng phát sinh và tiền trông giữ tài sản.
  2. Thanh toán nghĩa vụ được bảo đảm cho bên nhận thế chấp, tức nợ gốc, lãi trong hạn và lãi quá hạn theo hợp đồng tín dụng, theo khoản 1 Điều 307 và Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015.
  3. Xử lý phần chênh lệch: nếu số tiền còn thừa sau hai bước trên thì hoàn trả cho bên thế chấp theo khoản 2 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015; nếu số tiền thu được không đủ thanh toán hết các nghĩa vụ thì phần còn thiếu trở thành nghĩa vụ không có bảo đảm theo khoản 3 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015, bên có nghĩa vụ vẫn phải tiếp tục thanh toán bằng tài sản khác.
Thứ tự thanh toán khi xử lý tài sản thế chấp được thể hiện theo ba bước chính.
Tiền thu được từ xử lý tài sản được phân chia theo trình tự từ chi phí xử lý đến nghĩa vụ được bảo đảm và phần chênh lệch.

Quyền của bên thứ ba có chi phí sửa chữa, trông giữ tài sản thế chấp

Không phải mọi chi phí bên thứ ba bỏ ra để sửa chữa, nâng cấp tài sản thế chấp đều đương nhiên được xếp vào nhóm ưu tiên thanh toán trước nghĩa vụ trả nợ. Án lệ số 87/2026/AL đặt ra điều kiện cụ thể để chi phí này được công nhận quyền ưu tiên.

Điều kiện để chi phí sửa chữa, nâng cấp, trông giữ được công nhận ưu tiên thanh toán

Theo đoạn [6] phần Nhận định của Tòa án trong Án lệ số 87/2026/AL, trong tình huống của án lệ, bên nhận thế chấp biết và thống nhất việc bên thứ ba sửa chữa, nâng cấp và trông giữ tài sản thế chấp. Trên cơ sở đó, Tòa án xác định các khoản tiền lương người lao động, tiền thuế và tiền trông giữ tài sản liên quan đến quá trình này được ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản.

Do đó, khi giải quyết vụ việc tương tự, cần chứng minh mối liên hệ giữa khoản chi phí phát sinh với việc sửa chữa, nâng cấp, bảo quản hoặc trông giữ tài sản và sự biết, thống nhất của bên nhận thế chấp. Các tài liệu có thể được sử dụng để chứng minh gồm hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng thế chấp có ghi nhận việc đầu tư, sửa chữa tài sản; biên bản làm việc giữa các bên; văn bản trao đổi, xác nhận của bên nhận thế chấp hoặc các tài liệu khác thể hiện sự biết và thống nhất này.

Việc bên thứ ba chỉ có hợp đồng sửa chữa, nâng cấp với bên thế chấp nhưng không chứng minh được sự biết và thống nhất của bên nhận thế chấp có thể làm cho việc áp dụng Án lệ số 87/2026/AL không có đủ cơ sở.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn giải quyết tranh chấp hợp đồng gửi giữ tài sản hiệu quả

Trường hợp bên nhận thế chấp không biết hoặc không đồng ý việc đầu tư vào tài sản thế chấp

Đây là trường hợp ngoại lệ nằm ngoài phạm vi áp dụng của Án lệ số 87/2026/AL. Khi bên nhận thế chấp không biết hoặc không đồng ý việc bên thế chấp hoặc bên thứ ba đầu tư, sửa chữa vào tài sản thế chấp, phần giá trị tăng thêm được xử lý theo cơ chế tách bạch tài sản mới phát sinh quy định tại Điều 20 và Điều 56 Nghị định 21/2021/NĐ-CP, không đương nhiên được ưu tiên thanh toán như chi phí bảo quản, xử lý tài sản.

Vì vậy, bên thứ ba dự kiến bỏ chi phí sửa chữa, nâng cấp hoặc trông giữ tài sản đang được thế chấp nên chủ động xác lập bằng văn bản việc bên nhận thế chấp biết và thống nhất với hoạt động này, đồng thời lưu giữ đầy đủ chứng từ chứng minh chi phí thực tế phát sinh. Đây là cơ sở quan trọng để xem xét quyền và thứ tự thanh toán khi tài sản được xử lý.

Điều kiện xem xét chi phí sửa chữa tài sản thế chấp của bên thứ ba theo án lệ.
Bên thứ ba cần chứng minh chi phí phát sinh và sự biết, thống nhất của bên nhận thế chấp để xem xét quyền ưu tiên.

Kinh nghiệm thực tế xử lý tranh chấp thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp

Qua các hồ sơ tranh chấp tín dụng có tài sản bảo đảm đã tiếp nhận, có hai nhóm vướng mắc lặp lại nhiều lần khiến quá trình xử lý tài sản kéo dài hoặc phát sinh khiếu kiện không cần thiết.

Sai lầm phổ biến khi tổ chức tín dụng xác định thứ tự thanh toán

Một sai lầm phổ biến mà tổ chức tín dụng thường gặp là nhầm lẫn giữa chi phí bảo quản, xử lý tài sản (được ưu tiên thanh toán trước theo Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015) với nghĩa vụ nợ gốc, lãi của bên vay, dẫn đến việc lập phương án phân chia tiền phát mại tài sản không đúng thứ tự pháp luật quy định. Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, tình huống này thường xảy ra khi hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp không quy định rõ cơ chế xử lý chi phí phát sinh từ bên thứ ba, khiến bộ phận xử lý nợ của ngân hàng áp dụng mặc định thứ tự ưu tiên tuyệt đối cho khoản vay mà bỏ qua nghĩa vụ thanh toán chi phí bảo quản, sửa chữa đã phát sinh trước đó.

Vướng mắc thường gặp khi bên thứ ba đòi bồi hoàn chi phí sửa chữa, trông giữ tài sản thế chấp

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận, bên thứ ba có chi phí sửa chữa, trông giữ tài sản thế chấp thường gặp khó khăn ở khâu chứng minh: chứng từ chi phí không tách bạch rõ ràng giữa chi phí sửa chữa (được ưu tiên) và chi phí đầu tư nâng cấp làm tăng giá trị tài sản (áp dụng cơ chế khác theo Điều 20 Nghị định 21/2021/NĐ-CP), dẫn đến yêu cầu độc lập bị Tòa án xem xét lại một phần hoặc yêu cầu bổ sung tài liệu, kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

Thủ tục giải quyết tranh chấp về thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp tại Tòa án

Tranh chấp về thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp thường phát sinh trong khuôn khổ vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng, được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự với thẩm quyền đã có thay đổi đáng kể kể từ ngày 01/7/2025.

Thẩm quyền giải quyết theo hệ thống Tòa án nhân dân hiện hành

Kể từ ngày 01/7/2025, hệ thống Tòa án nhân dân vận hành theo hai cấp xét xử là Tòa án nhân dân khu vực (sơ thẩm) và Tòa án nhân dân cấp tỉnh (phúc thẩm), thay cho mô hình cấp huyện — cấp tỉnh — cấp cao trước đây. Tranh chấp hợp đồng tín dụng có yêu cầu xử lý tài sản thế chấp thuộc loại tranh chấp kinh doanh, thương mại quy định tại Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về kinh doanh, thương mại quy định tại Điều 30 của Bộ luật này. Theo Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ việc mà bản án, quyết định kinh doanh, thương mại chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực bị kháng cáo, kháng nghị.

>>> Xem thêm: Thứ tự được thanh toán tiền theo bản án có hiệu lực của tòa

Quyền yêu cầu độc lập của bên thứ ba trong vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng, thế chấp

Bên thứ ba có quyền, lợi ích liên quan trực tiếp đến việc xử lý tài sản thế chấp, chẳng hạn bên thực hiện sửa chữa, nâng cấp hoặc trông giữ tài sản, có thể tham gia vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và đưa ra yêu cầu độc lập nếu đáp ứng các điều kiện luật định.

Theo khoản 1 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền yêu cầu độc lập khi:

  • Việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền, nghĩa vụ của mình;
  • Yêu cầu độc lập có liên quan đến vụ án đang được giải quyết; và
  • Nếu giải quyết yêu cầu trong cùng vụ án thì việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn.

Về tố tụng, người có yêu cầu độc lập thực hiện các quyền, nghĩa vụ tố tụng tương ứng với nguyên đơn đối với phần yêu cầu của mình. Do đó, bên thứ ba cần trình bày rõ yêu cầu, cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền yêu cầu thanh toán và thực hiện nghĩa vụ về án phí, tạm ứng án phí theo quy định. Việc yêu cầu độc lập cần được thực hiện trong thời hạn tố tụng để Tòa án có cơ sở xem xét và giải quyết cùng vụ án.

Đối với tranh chấp liên quan đến chi phí sửa chữa, nâng cấp và trông giữ tài sản thế chấp, bên thứ ba cần đặc biệt chứng minh khoản chi phí thực tế phát sinh, mối liên hệ giữa chi phí với tài sản bảo đảm và căn cứ để yêu cầu ưu tiên thanh toán

Dịch vụ luật sư tranh chấp hợp đồng tại Luật Long Phan PMT

Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp tài sản thế chấp hỗ trợ tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và bên thứ ba trong các tranh chấp về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm. Luật sư rà soát hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp và các tài liệu liên quan, đánh giá điều kiện áp dụng Án lệ số 87/2026/AL, xác định quyền được ưu tiên thanh toán và hỗ trợ khách hàng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp tại Tòa án.

Các công việc luật sư thực hiện gồm:

  • Rà soát hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp và các phụ lục, thỏa thuận liên quan.
  • Xác định phạm vi tài sản được dùng để bảo đảm nghĩa vụ.
  • Kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản thế chấp và quá trình quản lý, sử dụng tài sản.
  • Rà soát các khoản chi phí phát sinh liên quan đến bảo quản, thu giữ, sửa chữa, nâng cấp và trông giữ tài sản.
  • Xác định căn cứ phát sinh quyền yêu cầu thanh toán.
  • Đánh giá thứ tự ưu tiên thanh toán khi tài sản thế chấp được xử lý.
  • Đánh giá điều kiện áp dụng Án lệ số 87/2026/AL đối với vụ việc cụ thể.
  • Xác định bên nhận thế chấp có biết và thống nhất việc sửa chữa, nâng cấp hoặc trông giữ tài sản hay không.
  • Rà soát hợp đồng thế chấp sửa đổi, biên bản làm việc và văn bản trao đổi giữa ngân hàng, bên vay và bên thứ ba.
  • Soạn thảo hồ sơ khởi kiện, hồ sơ yêu cầu độc lập trong vụ án tranh chấp tài sản thế chấp;
  • Đại diện theo uỷ quyền làm việc với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp.
  • Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ án tranh chấp hợp đồng thế thế chấp.

Quý khách có nhu cầu đánh giá sơ bộ vụ việc vui lòng gửi hồ sơ qua email pmt@luatlongphan.vn hoặc Zalo 0939846973.

Câu hỏi thường gặp về ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp khi phát sinh chi phí sửa chữa, nâng cấp từ bên thứ ba.

1. Chi phí sửa chữa tài sản thế chấp có luôn được ưu tiên thanh toán trước nợ ngân hàng không?

Không phải mọi trường hợp. Theo Án lệ số 87/2026/AL, chi phí sửa chữa, nâng cấp, trông giữ chỉ được ưu tiên thanh toán trước nghĩa vụ nợ gốc, lãi khi bên nhận thế chấp biết và thống nhất việc thực hiện các công việc này. Nếu bên nhận thế chấp không biết hoặc không đồng ý, chi phí đầu tư vào tài sản thế chấp được xử lý theo cơ chế riêng tại Điều 20 Nghị định 21/2021/NĐ-CP.

2. Thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản thế chấp gồm mấy bước?

Có thể khái quát thành ba giai đoạn: trước hết thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản theo khoản 1 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015; tiếp theo thanh toán các nghĩa vụ được bảo đảm theo thứ tự ưu tiên áp dụng, trong đó Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thứ tự giữa các biện pháp bảo đảm; cuối cùng xử lý phần tiền còn thừa hoặc nghĩa vụ chưa được thanh toán theo khoản 2 và khoản 3 Điều 307 Bộ luật Dân sự 2015.

3. Bên thứ ba có chi phí sửa chữa tài sản thế chấp tham gia vụ án tranh chấp tín dụng bằng cách nào?

Bên thứ ba có quyền, lợi ích liên quan đến việc xử lý tài sản thế chấp có thể tham gia vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và đưa ra yêu cầu độc lập nếu đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Theo Điều 202 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thủ tục giải quyết yêu cầu độc lập được thực hiện theo quy định về thủ tục khởi kiện của nguyên đơn. Bên thứ ba cần trình bày rõ yêu cầu, cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh chi phí sửa chữa, nâng cấp, trông giữ tài sản và căn cứ yêu cầu thanh toán; đồng thời thực hiện nghĩa vụ về tạm ứng án phí theo quy định.

4. Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp?

Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15, tranh chấp hợp đồng tín dụng có yêu cầu xử lý tài sản thế chấp thuộc thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực. Nếu có kháng cáo, kháng nghị, vụ án được giải quyết phúc thẩm tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 sửa đổi.

5. Án lệ số 87/2026/AL có bắt buộc áp dụng đối với mọi vụ án tương tự không?

Có, nếu vụ việc có tình huống pháp lý tương tự và án lệ đang có hiệu lực áp dụng. Theo khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP, Thẩm phán, Hội thẩm phải nghiên cứu, áp dụng án lệ và bảo đảm những vụ việc có tình huống pháp lý tương tự được giải quyết như nhau. Trường hợp không áp dụng án lệ thì phải nêu rõ lý do trong bản án, quyết định.

Kết luận

Ưu tiên thanh toán tài sản thế chấp là vấn đề pháp lý có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hồi nợ của tổ chức tín dụng và quyền lợi của bên thứ ba đã bỏ chi phí sửa chữa, nâng cấp tài sản bảo đảm. Án lệ số 87/2026/AL đã bổ sung một tiêu chí quan trọng để xác định thứ tự ưu tiên trong trường hợp có bên thứ ba tham gia đầu tư vào tài sản thế chấp với sự biết và thống nhất của bên nhận thế chấp. Luật Long Phan PMT sẵn sàng hỗ trợ tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và bên thứ ba rà soát hồ sơ, đánh giá khả năng áp dụng án lệ và bảo vệ quyền lợi trong quá trình xử lý tài sản thế chấp. Quý khách cần tư vấn cụ thể có thể liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.

📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:

  • Bộ luật Dân sự 2015
  • Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
  • Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP
  • Nghị quyết số 02/2025/NQ-HĐTP
  • Án lệ số 87/2026/AL
  • Quyết định giám đốc thẩm số 30/2023/KDTM-GĐT
  • Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.

Tags: , , , , , , , , ,

Vũ Viết Năng

Luật sư Vũ Viết Năng nguyên là Chánh án, Thẩm phán TAND huyện Hải Hậu, Nam Định. Hiện là Luật sư Cộng sự của Công ty Luật Long Phan PMT. Luật sư có 35 năm kinh nghiệm trong công tác xét xử, chuyên môn trong các lĩnh vực Hành chính, dân sự, hợp đồng. Luật sư luôn sẵn sàng tư vấn pháp lí miễn phí cho các đối tượng khó khăn và là điểm tựa để thân chủ đặt niềm tin khi đang gặp khó khăn trong các vấn đề pháp lý.

Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

  Miễn Phí: 1900.63.63.87