Thi hành án dở dang từ trước: Giải quyết tiếp thế nào?

Luật Long Phan PMT nhận thấy nhiều đương sự, doanh nghiệp đang lúng túng trước tình huống thi hành án dở dang từ trước ngày Luật Thi hành án dân sự 2025 có hiệu lực kể từ 01/7/2026, không rõ vụ việc của mình tiếp tục theo luật cũ hay chuyển sang quy định mới về thi hành án dân sự. Đây là băn khoăn chính đáng, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người được thi hành án và người phải thi hành án. Bài viết phân tích nguyên tắc áp dụng pháp luật theo Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 và hướng dẫn tại Nghị định 152/2026/NĐ-CP.

Nguyên tắc áp dụng pháp luật đối với thi hành án dở dang theo Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025

Nguyên tắc chuyển tiếp căn cứ vào tình trạng thực tế của vụ việc tại thời điểm 01/7/2026: đã kết thúc hay chưa, có khiếu nại hay không. Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 chia thành ba nhóm tình huống với hướng xử lý khác nhau, không áp dụng chung một quy tắc cho mọi hồ sơ đang xử lý dở dang.

Một doanh nghiệp có bản án buộc đối tác thanh toán công nợ, cơ quan thi hành án dân sự đã ra quyết định thi hành án nhưng chưa thu hồi được tài sản trước ngày 01/7/2026. Đây là ví dụ điển hình cho vụ việc cần xác định đúng nguyên tắc chuyển tiếp trước khi cơ quan thi hành án dân sự tiếp tục xử lý hồ sơ theo quy định mới.

Việc thi hành án chưa thi hành hoặc chưa kết thúc trước ngày 01/7/2026

Theo khoản 3 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, việc thi hành án chưa được thi hành hoặc chưa kết thúc trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì áp dụng các quy định của Luật Thi hành án dân sự 2025 để tiếp tục thi hành, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025. Đây là nhóm vụ việc chuyển tiếp phổ biến nhất trên thực tế, bao gồm các vụ việc đã có quyết định thi hành án nhưng chưa hoàn tất việc thu hồi tài sản, cưỡng chế hoặc chi trả cho người được thi hành án. Cơ quan thi hành án dân sự sẽ tiếp tục các bước còn lại theo trình tự, thủ tục của Luật Thi hành án dân sự 2025, kể cả khi quyết định thi hành án ban đầu được ban hành theo Luật Thi hành án dân sự 2008.

Thủ tục đã thực hiện xong theo Luật Thi hành án dân sự 2008 trước ngày luật mới có hiệu lực

Theo khoản 4 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, cơ quan, tổ chức, cá nhân đã thực hiện trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Thi hành án dân sự 2008 trước ngày Luật Thi hành án dân sự 2025 có hiệu lực thi hành thì không phải thực hiện lại trình tự, thủ tục đó theo Luật Thi hành án dân sự 2025. Quy định này bảo vệ giá trị pháp lý của các bước tố tụng thi hành án đã hoàn tất trước thời điểm chuyển giao, tránh việc đương sự phải lặp lại các thủ tục tốn kém thời gian và chi phí. Ví dụ, việc xác minh điều kiện thi hành án hoặc kê biên tài sản đã hoàn tất đúng trình tự theo Luật Thi hành án dân sự 2008 sẽ được công nhận, cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp tục các bước còn lại theo Luật Thi hành án dân sự 2025.

Việc thi hành án đã kết thúc trước ngày 01/7/2026 nhưng còn khiếu nại, tố cáo hoặc Viện kiểm sát còn kháng nghị, kiến nghị

Theo khoản 1 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, đối với việc thi hành án đã kết thúc trước ngày Luật Thi hành án dân sự 2025 có hiệu lực thi hành mà đương sự còn khiếu nại, tố cáo, Viện kiểm sát nhân dân còn kháng nghị, kiến nghị thì áp dụng quy định của Luật Thi hành án dân sự 2008 để giải quyết.

Riêng thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân đối với việc thi hành án đã kết thúc trước ngày 01/7/2026 thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án dân sự 2025, theo khoản 2 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025. Đây là trường hợp duy nhất trong ba nhóm nguyên tắc chuyển tiếp có sự phối hợp áp dụng đồng thời cả luật cũ và luật mới trong cùng một hồ sơ, nên đương sự cần xác định chính xác phần nội dung nào áp dụng luật nào trước khi nộp đơn khiếu nại hoặc theo dõi thời hạn kháng nghị.

Bảng so sánh ba nguyên tắc chuyển tiếp theo Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025:

Hướng dẫn áp dụng theo Nghị định 152/2026/NĐ-CP đối với hồ sơ thi hành án dở dang

Nghị định 152/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 13/5/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thi hành án dân sự 2025, chuyển các nguyên tắc chung tại Điều 116 thành hướng dẫn thủ tục cụ thể cho từng loại hồ sơ chuyển tiếp. Nghị định gồm 05 chương, 116 điều, trong đó Chương V quy định điều khoản thi hành (Điều 113 đến Điều 116) liên quan trực tiếp đến việc chuyển tiếp hồ sơ đang xử lý.

Công nhận kết quả đã thực hiện đúng thủ tục trước ngày 01/7/2026

Theo điều khoản chuyển tiếp tại Chương V Nghị định 152/2026/NĐ-CP, đối với các việc thi hành án đã được thực hiện đúng quy định trước ngày 01/7/2026, kết quả vẫn được công nhận; các thủ tục tiếp theo của hồ sơ thực hiện theo Nghị định 152/2026/NĐ-CP. Quy định này thống nhất với nguyên tắc tại khoản 4 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, đồng thời cụ thể hóa cách thức cơ quan thi hành án dân sự áp dụng quy trình môi trường số, thông báo qua ứng dụng VNeID theo Điều 5 Nghị định 152/2026/NĐ-CP cho phần thủ tục còn lại của hồ sơ.

Xử lý vật chứng cơ quan thi hành án dân sự đã tiếp nhận trước ngày luật mới có hiệu lực

Theo khoản 6 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, vật chứng đã được cơ quan thi hành án dân sự tiếp nhận trước ngày Luật Thi hành án dân sự 2025 có hiệu lực thi hành thì cơ quan thi hành án dân sự tiếp tục bảo quản và xử lý theo quy định của pháp luật, cho đến khi thực hiện việc chuyển giao kho vật chứng cùng vật chứng đang bảo quản về cơ quan Công an có thẩm quyền theo lộ trình do Chính phủ quy định. Nghị định 152/2026/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể trình tự bàn giao, chi phí bảo quản và trách nhiệm thanh toán chi phí thuê kho trong giai đoạn chuyển tiếp này. Vì vậy, doanh nghiệp, đương sự có vật chứng, tài sản liên quan nên chủ động liên hệ cơ quan thi hành án dân sự để nắm rõ tiến độ bàn giao, tránh phát sinh tranh chấp về trách nhiệm bảo quản trong thời gian chuyển tiếp.

Việc thi hành án chưa có điều kiện thi hành đang theo dõi từ trước

Theo Điều 22 Nghị định 152/2026/NĐ-CP, đối với việc thi hành án chưa có điều kiện thi hành, cơ quan thi hành án dân sự chuyển vụ việc sang sổ theo dõi riêng và tiếp tục xác minh định kỳ theo quy định. Đây cũng là dạng vụ việc chưa hoàn tất thường gặp trên thực tế, khi người phải thi hành án chưa có tài sản hoặc thu nhập để thi hành. Việc chuyển tiếp theo dõi từ hệ thống sổ sách cũ sang Nghị định 152/2026/NĐ-CP không làm mất quyền yêu cầu thi hành án của người được thi hành án, nhưng đòi hỏi người được thi hành án chủ động cung cấp thông tin mới về điều kiện thi hành án khi phát hiện được.

>>> Xem thêm: Yêu cầu thi hành án trở lại lại theo luật mới: Điều kiện, thủ tục

Các bước cần thực hiện khi hồ sơ thi hành án dở dang chuyển sang luật mới

Đương sự cần chủ động rà soát và đối chiếu tình trạng hồ sơ trước khi xác định luật áp dụng, thay vì chờ cơ quan thi hành án dân sự thông báo. Dưới đây là trình tự các bước xử lý hồ sơ được khuyến nghị.

1. Rà soát tình trạng thực tế của vụ việc: chưa kết thúc, đã kết thúc nhưng còn khiếu nại, hay đã hoàn tất thủ tục theo luật cũ.
2. Đối chiếu tình trạng đó với ba nguyên tắc chuyển tiếp tại Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 để xác định luật áp dụng cho từng phần của hồ sơ.
3. Cập nhật hồ sơ theo yêu cầu mới của Nghị định 152/2026/NĐ-CP, bao gồm việc tiếp nhận thông báo điện tử qua ứng dụng VNeID và các phương tiện trên môi trường số.
4. Theo dõi đúng thời hạn khiếu nại, kháng nghị tương ứng với luật áp dụng cho từng nội dung của vụ việc, tránh nhầm lẫn thời hạn giữa hai văn bản.

Rủi ro và lưu ý khi hồ sơ thi hành án dở dang chuyển tiếp sang luật mới

Việc chuyển tiếp giữa hai hệ thống pháp luật thi hành án luôn tiềm ẩn rủi ro áp dụng nhầm quy định, đặc biệt với những hồ sơ có tính chất phức tạp. Đương sự cần lưu ý các rủi ro dưới đây để chủ động phòng ngừa trước khi thời hạn luật định trôi qua.

Rủi ro áp dụng nhầm luật dẫn đến khiếu nại sai thời hạn hoặc sai trình tự

Một rủi ro thường gặp là đương sự nhầm lẫn giữa thời hạn khiếu nại theo Luật Thi hành án dân sự 2008 và thời hạn theo Luật Thi hành án dân sự 2025, do cùng một vụ việc chuyển tiếp có thể áp dụng đồng thời hai văn bản cho hai nội dung khác nhau theo khoản 1, khoản 2 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025. Việc nộp đơn khiếu nại sai trình tự hoặc quá thời hạn có thể khiến cơ quan có thẩm quyền từ chối thụ lý, làm mất quyền khiếu nại của đương sự đối với phần nội dung đó.

>>> Xem thêm: Toàn tập quy trình, hồ sơ và thủ tục khiếu nại thi hành án dân sự mới nhất

Lưu ý về Thừa phát lại, văn phòng thừa phát lại đang thi hành hồ sơ dở dang

Theo khoản 5 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, Thừa phát lại được bổ nhiệm trước ngày Luật Thi hành án dân sự 2025 có hiệu lực thi hành được tiếp tục hoạt động, không cần bổ nhiệm lại, nhưng phải đổi thẻ Thừa hành viên trước ngày 01/7/2027; văn phòng Thừa phát lại được thành lập trước ngày 01/7/2026 tiếp tục hoạt động nhưng phải thực hiện thủ tục đổi tên thành văn phòng thi hành án dân sự trước ngày 01/7/2027. Đây là trường hợp ngoại lệ so với nguyên tắc chuyển tiếp chung, vì Thừa phát lại không bị gián đoạn tư cách hành nghề trong giai đoạn chuyển tiếp dù danh xưng tổ chức đã thay đổi. Đối với khách hàng đang có hồ sơ dở dang do Thừa phát lại thụ lý, nên chủ động xác nhận với văn phòng đang xử lý về tình trạng đổi tên, đổi thẻ để tránh nhầm lẫn về thẩm quyền khi làm việc với các cơ quan liên quan trong giai đoạn chuyển tiếp.

Trường hợp hồ sơ vừa có phần chưa kết thúc, vừa có phần đang khiếu nại

Trên thực tế, một hồ sơ chuyển tiếp có thể vừa có phần nghĩa vụ đã thi hành xong và đang trong quá trình khiếu nại, vừa có phần nghĩa vụ khác chưa thi hành, dẫn đến việc áp dụng đồng thời khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 cho cùng một hồ sơ. Đây là tình huống phức tạp nhất trong các nguyên tắc chuyển tiếp, vì đương sự phải tách bạch từng phần nghĩa vụ để xác định đúng luật áp dụng, thay vì áp dụng một luật chung cho toàn bộ vụ việc. Với hồ sơ có tính chất hỗn hợp như vậy, đương sự nên yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự xác nhận bằng văn bản về căn cứ pháp lý áp dụng cho từng phần nghĩa vụ, làm cơ sở để theo dõi thời hạn và thực hiện quyền khiếu nại đúng quy định.

Kinh nghiệm thực tế xử lý hồ sơ thi hành án dở dang khi chuyển tiếp luật mới

Qua các hồ sơ đã tiếp nhận liên quan đến giai đoạn giao thời giữa hai luật thi hành án, một sai lầm phổ biến mà khách hàng thường gặp là tự suy đoán rằng toàn bộ hồ sơ sẽ mặc nhiên chuyển sang áp dụng luật mới, trong khi thực tế nguyên tắc chuyển tiếp tại Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 phân chia theo từng tình trạng cụ thể của vụ việc, không áp dụng đồng loạt.

Trong thực tế xử lý các vụ việc tương tự, cơ quan thi hành án dân sự thường yêu cầu bổ sung văn bản xác nhận tình trạng vụ việc trước khi tiếp tục xử lý hồ sơ theo quy định mới, đặc biệt với các vụ việc đã có một phần kết quả thi hành án được ghi nhận theo Luật Thi hành án dân sự 2008. Khác biệt lớn nhất giữa quy định trên giấy và cách chấp hành viên xử lý trên thực tế nằm ở tốc độ cập nhật hồ sơ lên môi trường số theo Nghị định 152/2026/NĐ-CP: nhiều hồ sơ từ giai đoạn trước chưa được số hóa đầy đủ, khiến thời gian xử lý phần thủ tục còn lại kéo dài hơn dự kiến nếu đương sự không chủ động cung cấp lại tài liệu, chứng cứ khi được yêu cầu.

Dịch vụ luật sư hỗ trợ thi hành án dân sự tại Luật Long Phan PMT

Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ luật sư hỗ trợ thi hành án dân sự, đồng hành cùng người được thi hành án, người phải thi hành án và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong quá trình tổ chức thi hành bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.

Các công việc luật sư thực hiện gồm:

• Tư vấn và rà soát hồ sơ thi hành án: Kiểm tra bản án, quyết định thi hành án, tình trạng thực hiện nghĩa vụ và các thủ tục đã tiến hành; xác định quyền, nghĩa vụ của đương sự và quy định pháp luật áp dụng đối với từng giai đoạn của vụ việc.
• Hỗ trợ yêu cầu và tổ chức thi hành án: Soạn đơn yêu cầu thi hành án, hỗ trợ cung cấp thông tin về tài sản, điều kiện thi hành án; theo dõi quá trình xác minh, kê biên, xử lý tài sản và thanh toán tiền thi hành án nhằm bảo vệ quyền lợi của người được thi hành án.
• Bảo vệ quyền lợi của người phải thi hành án và người liên quan: Rà soát nghĩa vụ phải thực hiện, tài sản bị xác minh, kê biên hoặc xử lý; tư vấn phương án tự nguyện thi hành, thỏa thuận thi hành án và bảo vệ quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hợp pháp của đương sự, người có quyền lợi liên quan.
• Khiếu nại, kiến nghị trong quá trình thi hành án: Đánh giá quyết định, hành vi của Chấp hành viên và cơ quan thi hành án; soạn đơn khiếu nại, kiến nghị và hỗ trợ khách hàng làm việc với cơ quan có thẩm quyền khi có căn cứ cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng. Đối với hồ sơ chuyển tiếp, luật sư hỗ trợ xác định đúng quy định và thời hạn áp dụng để hạn chế rủi ro khiếu nại sai trình tự hoặc quá hạn.
• Đại diện và tham gia bảo vệ quyền lợi trong quá trình thi hành án: Theo ủy quyền, luật sư làm việc với cơ quan thi hành án, Chấp hành viên và các cơ quan, tổ chức liên quan; hỗ trợ giải quyết vướng mắc về xác minh điều kiện thi hành án, xử lý tài sản, cưỡng chế và các vấn đề phát sinh cho đến khi việc thi hành án được giải quyết theo quy định.

Nếu đang gặp khó khăn về yêu cầu thi hành án, thu hồi tiền hoặc tài sản, xác minh điều kiện thi hành án, kê biên – xử lý tài sản, cưỡng chế, khiếu nại hoặc hồ sơ thi hành án kéo dài, khách hàng có thể liên hệ qua Hotline 1900.636.387, Zalo 0939.846.973 hoặc email pmt@luatlongphan.vn để luật sư rà soát hồ sơ và tư vấn phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Câu hỏi thường gặp về thi hành án dở dang từ trước: Giải quyết tiếp thế nào?

Dưới đây là một số câu hỏi thực tế đương sự thường đặt ra khi có hồ sơ chuyển tiếp sang luật mới. Các câu trả lời dựa trên quy định của Luật Thi hành án dân sự 2025 và Nghị định 152/2026/NĐ-CP.

Kết luận

Thi hành án dở dang chuyển tiếp từ Luật Thi hành án dân sự 2008 sang Luật Thi hành án dân sự 2025 không có một quy tắc áp dụng duy nhất, mà phụ thuộc vào tình trạng thực tế của từng vụ việc theo Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 và hướng dẫn cụ thể tại Nghị định 152/2026/NĐ-CP. Việc xác định đúng nguyên tắc chuyển tiếp, theo dõi đúng thời hạn khiếu nại, kháng nghị tương ứng là yếu tố quyết định để bảo vệ quyền lợi của đương sự trong giai đoạn giao thời giữa hai luật. Luật Long Phan PMT sẵn sàng hỗ trợ đương sự, doanh nghiệp rà soát hồ sơ và tư vấn phương án xử lý phù hợp. Quý khách cần tư vấn cụ thể có thể liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.

Tags: chuyển tiếp pháp luật thi hành án, chuyển tiếp thi hành án, cơ quan thi hành án dân sự, hồ sơ thi hành án chuyển tiếp, kháng nghị thi hành án, Quyền yêu cầu thi hành án, thi hành án chưa có điều kiện, thi hành án dở dang, thời hạn khiếu nại thi hành án, thủ tục thi hành án dân sự, vật chứng thi hành án, xử lý hồ sơ thi hành án dở dang