Mức bồi thường tổn thất về tinh thần hiện nay là bao nhiêu?

Mức bồi thường tổn thất về tinh thần là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Mức bồi thường này không được ấn định một con số cố định cho mọi trường hợp mà được xác định căn cứ vào quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và các yếu tố cụ thể của từng vụ việc. Bài viết dưới đây của Luật Long Phan PMT sẽ phân tích bản chất và các căn cứ pháp lý của vấn đề này sẽ giúp người bị thiệt hại đưa ra yêu cầu hợp lý và bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả nhất.

Mức bồi thường tổn thất về tinh thần do sức khỏe bị xâm hại

Căn cứ khoản 2 Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS 2015) quy định mức bồi thường tổn thất tinh thần do sức khỏe bị xâm phạm như sau:

• Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận.
• Nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.Theo đó, tại Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định từ ngày 01/7/2024, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.

Như vậy, mức bù đắp tổn thất về tinh thần do sức khỏe bị xâm phạm do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm là không quá 117.000.000 đồng.

Mức bồi thường tổn thất về tinh thần khi tính mạng bị xâm hại

Căn cứ theo khoản 2 Điều 591 BLDS 2015 quy định mức bồi thường tổn thất tinh thần do tính mạng bị xâm phạm như sau:

• Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận.
• Nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Như vậy, mức bồi thường tổn thất tinh thần do tính mạng bị xâm phạm do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá 234.000.000 đồng.

Mức bồi thường tổn thất về tinh thần khi danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm hại

Căn cứ khoản 2 Điều 592 BLDS 2015 quy định mức bồi thường tổn thất tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm như sau:

• Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận.
• Nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở.

Như vậy, mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm là 23.400.000 đồng.

Các căn cứ để Tòa án ấn định mức bồi thường do tổn thất tinh thần

Khi giải quyết yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh thần, Tòa án không áp dụng một mức bồi thường cho mọi trường hợp mà sẽ xem xét các tình tiết của vụ việc. Cụ thể, mức bồi thường do tổn thất tinh thần được Tòa án ấn định trên cơ sở các điều kiện sau:

Thứ nhất, về mức độ lỗi, Tòa án sẽ xem xét lỗi của người gây thiệt hại là lỗi cố ý hay lỗi vô ý. Trường hợp hành vi vi phạm được thực hiện với lỗi cố ý, tức là người gây thiệt hại nhận thức rõ hậu quả của hành vi nhưng vẫn thực hiện, mức bồi thường tổn thất về tinh thần thường được xác định cao hơn so với trường hợp lỗi vô ý. Ngược lại, nếu thiệt hại xảy ra do lỗi vô ý, không xuất phát từ ý chí chủ quan của người gây thiệt hại, đây sẽ là yếu tố để Tòa án cân nhắc khi xác định mức bồi thường phù hợp.

Thứ hai, việc bồi thường tổn thất về tinh thần chỉ được đặt ra khi có thiệt hại thực tế xảy ra. Tòa án sẽ đánh giá mức độ tổn thất về tinh thần mà người bị hại phải gánh chịu thông qua hậu quả cụ thể của một số hành vi vi phạm thường gặp như: 

• Bị thương tật, đau đớn do tai nạn hoặc hành vi bạo lực. Đặc biệt khi vết thương ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống và khả năng sinh hoạt của người bị hại, tạo ra cảm giác đau đớn về thể chất lẫn tinh thần;
• Tổn thương tinh thần sau khi bị tai nạn hoặc thương tật nặng dẫn đến những vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm, hoặc sợ hãi;
• Trường hợp tử vong do hành vi vi phạm pháp luật (như giết người, tai nạn giao thông gây chết người), gia đình của nạn nhân sẽ phải chịu tổn thất tinh thần lớn. Mất mát về mặt tình cảm và tâm lý, đặc biệt là đối với người thân trực tiếp (vợ/chồng, con cái, cha mẹ);
• Bị nói xấu, vu khống, lăng mạ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảm giác tự tôn, sự nghiệp và mối quan hệ xã hội của nạn nhân.

Hậu quả càng nghiêm trọng thì mức bồi thường được xem xét càng cao.

Thứ ba là thời gian điều trị tâm lý, tinh thần cho người bị hại. Trong nhiều trường hợp, người bị thiệt hại phải điều trị tâm lý hoặc can thiệp y tế để ổn định tinh thần. Thời gian điều trị càng kéo dài, mức độ tổn thất về tinh thần càng được đánh giá là nghiêm trọng. Đây là căn cứ quan trọng để Tòa án xem xét khi xác định mức bồi thường tương xứng với thiệt hại mà người bị hại phải chịu.

Thứ tư, về mức độ ảnh hưởng xã hội, xâm hại đến người bị hại: Tòa án cũng xem xét mức độ lan truyền, tác động xã hội của hành vi vi phạm, đặc biệt trong các trường hợp xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín. Nếu hành vi gây thiệt hại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh, vị thế xã hội, công việc hoặc các mối quan hệ của người bị hại, mức bồi thường tổn thất về tinh thần sẽ được xác định ở mức cao hơn.

>>> Xem thêm: Cơ sở xác định mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần

Thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại về tinh thần

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại của người bị thiệt hại được xác định tại Điều 588 BLDS 2015 là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Như vậy, tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm thì thời gian để bên bị thiệt hại nộp đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm.

Dịch vụ Luật sư tư vấn, bảo vệ khi giải quyết vụ án bồi thường thiệt hại do tổn thất về tinh thần

Luật Long Phan PMT cung cấp dịch vụ Luật sư tư vấn, bảo vệ khi giải quyết vụ án bồi thường thiệt hại do tổn thất về tinh thần, với các hạng mục công việc sau:

• Tư vấn căn cứ yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần theo quy định pháp luật.
• Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng minh thiệt hại và hành vi vi phạm.
• Đánh giá mức độ thiệt hại tinh thần và hỗ trợ đưa ra mức yêu cầu phù hợp.
• Soạn thảo đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, văn bản gửi Tòa án.
• Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại phiên hòa giải, xét xử.
• Tư vấn thủ tục thi hành bản án về bồi thường thiệt hại tinh thần.

Câu hỏi thường gặp (FAQs) về mức bồi thường thiệt hại do tổn thất tinh thần hiện nay

Dưới đây là các câu hỏi thường gặp về mức bồi thường thiệt hại do tổn thất tinh thần theo quy định hiện nay:

Cần chuẩn bị những gì để chứng minh tổn thất về tinh thần?

Để yêu cầu Tòa án chấp nhận mức bồi thường, người bị hại cần cung cấp các tài liệu chứng minh mức độ ảnh hưởng thực tế, bao gồm: Hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, toa thuốc điều trị tâm lý; Giấy xác nhận của cơ quan về việc phải nghỉ làm do khủng hoảng tinh thần; Văn bản xác nhận của địa phương về việc uy tín bị giảm sút hoặc các bằng chứng ghi lại sự xúc phạm (video, tin nhắn, bài đăng mạng xã hội)…

Người chưa thành niên gây thiệt hại thì ai phải bồi thường tổn thất tinh thần?

Căn cứ khoản 2 Điều 586 BLDS 2015, nếu người gây thiệt hại dưới 15 tuổi, cha mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu cha mẹ không đủ tài sản mà con có tài sản riêng thì lấy tài sản đó bù vào. Nếu người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản thì cha mẹ phải bồi thường phần còn thiếu. 

Người gây thiệt hại không có khả năng tài chính thì có được xin giảm mức bồi thường không?

Có. Căn cứ Điều 584 BLDS 2015 quy định người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Khi không đủ khả năng bồi thường thiệt hại, nếu muốn giảm mức bồi thường thì người gây thiệt hại cần thực hiện 02 cách sau đây:

• Phải thương lượng được với bên bị thiệt hại về việc giảm mức bồi thường;
• Đề nghị Tòa án thay đổi mức bồi thường nếu thiệt hại quá lớn so với tình hình kinh tế và bản thân không có lỗi hoặc có lỗi do vô ý; do tình hình thực tế không còn phù hợp với mức bồi thường hoặc do bên bị thiệt hại cũng có lỗi.

Căn cứ pháp lý: khoản 2 Điều 585 BLDS 2015.

Trong trường hợp người bị hại tử vong, ai là người có quyền nhận khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần?

Theo khoản 2 Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, khoản tiền này được chi trả cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại (vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi). Nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng hoặc người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại sẽ được hưởng.

Trường hợp nào người gây thiệt hại được miễn trừ trách nhiệm bồi thường tổn thất về tinh thần?

Căn cứ khoản 2 Điều 584 BLDS 2015 người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp thiệt hại phát sinh hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại hoặc do sự kiện bất khả kháng (trừ trường hợp pháp luật có quy định hoặc các bên có thỏa thuận khác). Ngoài ra, căn cứ khoản 4 Điều 585 BLDS 2015, nếu người bị thiệt hại cũng có lỗi trong việc để xảy ra thiệt hại thì người gây hại chỉ phải bồi thường phần thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình.

Kết luận

Mức bồi thường thiệt hại do tổn thất về tinh thần hiện nay không có một con số cụ thể mà tùy thuộc vào từng yếu tố vi phạm của từng trường hợp cũng như hậu quả của hành vi này. Việc hiểu rõ căn cứ pháp lý, cũng như chuẩn bị đầy đủ chứng cứ sẽ giúp người bị thiệt hại bảo vệ hiệu quả quyền lợi của mình trước pháp luật. Luật Long Phan PMT sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ Quý khách hàng trong toàn bộ quy trình này. Liên hệ ngay qua hotline 1900.63.63.87 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

>>> Xem thêm bài viết liên quan:

• Bồi thường thiệt hại do tổn thất về tinh thần giải quyết thế nào?
• Mẫu đơn yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần
• Luật sư tư vấn mức bồi thường cho bị hại trong vụ án dâm ô

Tags: bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Bồi thường tổn thất về tinh thần, Mức bồi thường thiệt hại, Thời hiệu khởi kiện, Xâm phạm danh dự nhân phẩm, Xâm phạm sức khỏe, Xâm phạm tính mạng