Bản án dân sự phúc thẩm số 686/2026/DS-PT ngày 20/05/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh

Dưới đây là tóm tắt nội dung chính của Bản án phúc thẩm số 686/2026/DS-PT ngày 20-05-2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh:

1. Thông tin chung về vụ án

• Các bên đương sự chính:
  • Nguyên đơn: Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các Tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) – được ủy quyền bởi Ngân hàng TMCP A (ABBank).
  • Bị đơn: Ông Nguyễn Văn Đ1 và các đồng thừa kế của người vợ đã mất (bà Nguyễn Thị M) gồm bà N, bà N1, ông Đ2.
  • Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (Người kháng cáo): Ông Đoàn Quốc D (đại diện cùng bà Nguyễn Thị H1).
• Nội dung tranh chấp: Tranh chấp hợp đồng tín dụng, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu và thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại.

2. Tóm tắt nội dung vụ việc

• Về khoản vay tín dụng: Năm 2019, vợ chồng ông Đ1 và bà M vay của ABBank số tiền 4 tỷ đồng, thế chấp bằng 02 thửa đất (số 147 và 460 tại tỉnh Đồng Nai). Sau đó, ông Đ1 vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Khoản nợ này được ABBank bán cho VAMC. Tính đến tháng 9/2025, tổng nợ gốc và lãi là hơn 3,35 tỷ đồng. Ông Đ1 thừa nhận nợ và đồng ý để ngân hàng xử lý tài sản thế chấp nếu không trả được nợ.
• Về tranh chấp quyền sử dụng đất (giữa ông Đ1 và ông D):
  • Phía ông Đ1 (Phản tố): Cho rằng năm 2018 có làm hợp đồng chuyển nhượng 2 thửa đất trên cho ông D nhưng chỉ là giao dịch giả tạo để mượn tên ông D vay vốn ngân hàng, hoàn toàn không có việc giao nhận tiền hay giao đất. Năm 2019, do mượn tên vay vốn không thành, ông D làm hợp đồng chuyển nhượng trả đất lại cho ông Đ1. Ông Đ1 yêu cầu Tòa tuyên vô hiệu các hợp đồng chuyển nhượng năm 2018.
  • Phía ông D (Yêu cầu độc lập): Khẳng định năm 2018 đã mua đứt 2 thửa đất này với giá 8,4 tỷ đồng. Việc ký hợp đồng chuyển nhượng đất lại cho ông Đ1 năm 2019 thực chất là để nhờ ông Đ1 đứng tên vay ngân hàng giùm do ông D không chứng minh được thu nhập. Ông D yêu cầu hủy hợp đồng năm 2019 và công nhận đất là của mình.

3. Bản án sơ thẩm và nội dung kháng cáo

• Tòa sơ thẩm tuyên: Chấp nhận yêu cầu đòi nợ của VAMC; Tuyên vô hiệu các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất năm 2018 và năm 2019 giữa ông Đ1 và ông D; Buộc phía ông D trả lại đất cho ông Đ1.
• Kháng cáo: Ông D kháng cáo toàn bộ bản án, yêu cầu công nhận các hợp đồng năm 2018 hợp pháp, chỉ tuyên vô hiệu hợp đồng năm 2019 và công nhận đất thuộc về ông D.

4. Nhận định và Quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm

• Về hợp đồng chuyển nhượng đất: Tòa nhận định các hợp đồng chuyển nhượng đất năm 2018 và 2019 giữa ông Đ1 và ông D đều là giao dịch giả tạo nhằm che giấu mục đích khác. Các bên đều thừa nhận không có việc giao nhận tiền thực tế theo giá ghi trên hợp đồng. Lời khai về việc trả tiền mua đất của ông D không có chứng từ chứng minh. Do đó, việc tuyên các hợp đồng này vô hiệu là có căn cứ.
• Về hợp đồng thế chấp với Ngân hàng: Hợp đồng thế chấp năm 2019 do ông Đ1 ký với ABBank là hợp pháp, đúng thủ tục. Tại thời điểm thế chấp, đất không có tranh chấp và do ông Đ1 đứng tên. Ngân hàng được bảo vệ với tư cách là người thứ ba ngay tình.
• Sửa án sơ thẩm (về cách tuyên án): Tòa sơ thẩm có sai sót khi buộc các con của bà M (đã mất) phải liên đới trả nợ mà không giới hạn phạm vi trách nhiệm. Tòa phúc thẩm sửa lại: Các đồng thừa kế chỉ phải chịu trách nhiệm trả nợ trong phạm vi di sản do bà M để lại.

KẾT QUẢ CUỐI CÙNG: Tòa án cấp phúc thẩm bác kháng cáo của ông D, giữ nguyên bản chất quyết định sơ thẩm nhưng sửa đổi một phần cách tuyên án:

• Buộc ông Đ1 và các đồng thừa kế của bà M phải trả cho VAMC số tiền 3.359.566.822 đồng; nếu không trả được thì VAMC có quyền phát mãi 2 thửa đất để thu hồi nợ.
• Tuyên vô hiệu tất cả các Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (vào các năm 2018 và 2019) giữa ông Đ1 và ông D đối với 2 thửa đất.
• Buộc ông D và bà H1 phải giao trả 2 thửa đất lại cho ông Đ1 để đảm bảo xử lý tài sản thế chấp.