Đăng ký nhãn hiệu người khác đã dùng trước có thể bị coi là cạnh tranh không lành mạnh và khiến văn bằng bảo hộ bị hủy một phần, dù đã được cấp nhiều năm. Luật Long Phan PMT phân tích vụ án hành chính về nhãn hiệu khách sạn, nhà hàng trong Dự thảo án lệ số 30/2026. Bài viết nêu chứng cứ quyết định kết quả trong tranh chấp sở hữu trí tuệ.
Lưu ý pháp lý quan trọng:
- Theo khoản 6 Điều 3 Luật Cạnh tranh 2018, cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trái nguyên tắc thiện chí, trung thực, gây hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác.
- Theo điểm a khoản 1 Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025, văn bằng nhãn hiệu bị hủy toàn bộ hiệu lực khi người nộp đơn đăng ký với dụng ý xấu.
- Kết luận của bản án gắn với chứng cứ riêng của vụ án, nên không tự động áp dụng cho mọi trường hợp trùng dấu hiệu.
Tóm tắt bối cảnh vụ án
Vụ án là tranh chấp hành chính giữa một doanh nghiệp đăng ký nhãn hiệu và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, với một doanh nghiệp khách sạn là người có quyền lợi liên quan. Dấu hiệu tranh chấp được doanh nghiệp khách sạn dùng làm tên từ năm 1995, còn doanh nghiệp kia nộp đơn đăng ký năm 2005.
Bài viết gọi hai bên là bên đăng ký và bên dùng trước; tên đương sự và dấu hiệu được ẩn danh.
Các bên và dấu hiệu tranh chấp
Bên đăng ký là một công ty kỹ thuật thành lập năm 2005. Ngày 20/7/2005, công ty này nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho các dịch vụ thuộc nhóm 43, gồm dịch vụ khách sạn, nhà hàng ăn uống, quầy rượu, quán cà phê tự phục vụ và chỗ ở tạm thời.
Ngày 16/12/2008, Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu cho các dịch vụ này theo Quyết định số 26716/QĐ-SHTT.
Bên dùng trước là một công ty điều hành khách sạn và nhà hàng. Theo hồ sơ, khách sạn được thành lập ngày 05/7/1995 và hoạt động từ ngày 27/8/1995 đến thời điểm xét xử, dưới tên có chứa dấu hiệu tranh chấp.
Theo trình bày của bên dùng trước, chỉ đến năm 2011, khi đội quản lý thị trường đến kiểm tra, họ mới biết dấu hiệu đã bị người khác đăng ký. Đây là lời trình bày của đương sự, không phải nhận định của Tòa án.
Diễn biến từ yêu cầu hủy văn bằng đến phiên phúc thẩm
Vụ việc đi qua cơ quan quản lý, khiếu nại lên Bộ trưởng rồi mới đến Tòa án. Các mốc chính như sau:
- Ngày 09/9/2011, bên dùng trước nộp đơn đề nghị Cục Sở hữu trí tuệ hủy hiệu lực giấy chứng nhận, với lý do dấu hiệu có nguồn gốc và quá trình sử dụng của mình, còn bên đăng ký không có quyền đăng ký.
- Ngày 04/9/2013, Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định số 2179/QĐ-SHTT, hủy một phần hiệu lực giấy chứng nhận đối với các dịch vụ khách sạn, nhà hàng, quầy rượu, quán cà phê, chỗ ở tạm thời.
- Ngày 16/10/2013, bên đăng ký khiếu nại. Ngày 23/7/2014, Cục trưởng ban hành Quyết định số 2310/QĐ-SHTT, giữ nguyên quyết định hủy.
- Ngày 15/8/2014, bên đăng ký khiếu nại tiếp lên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ. Ngày 15/7/2016, Bộ trưởng ban hành Quyết định số 1967/QĐ-BKHCN, không chấp thuận khiếu nại.
- Ngày 27/7/2016, bên đăng ký khởi kiện hành chính, yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội hủy Quyết định số 1967/QĐ-BKHCN.
Văn bằng chỉ bị hủy một phần, đối với các dịch vụ lưu trú, ăn uống nêu trên trong nhóm 43. Dịch vụ chuồng nhốt trọ gia súc được loại trừ khỏi phạm vi bị hủy.
Lập luận của các bên
Bên đăng ký cho rằng tại ngày nộp đơn 20/7/2005, chỉ có mình họ nộp đơn và được cấp văn bằng. Họ cho rằng chứng cứ sử dụng rộng rãi của bên dùng trước đều có sau ngày nộp đơn.
Bên đăng ký còn cho rằng họ đăng ký cho dịch vụ sẽ tiến hành trong tương lai, và không ai khiếu nại trong quá trình thẩm định nên việc nộp đơn là trung thực.
Phía Bộ trưởng và Cục Sở hữu trí tuệ cho rằng bên đăng ký không chỉ ra được nguồn gốc nhãn hiệu và không có kế hoạch sử dụng. Cục còn nêu rằng bên đăng ký chỉ yêu cầu xử lý bên dùng trước về hành vi xâm phạm mà không sử dụng nhãn hiệu đã đăng ký.
Bên dùng trước trình bày tên khách sạn có nguồn gốc từ tên người chủ cũ của khu đất, được cấp bằng khoán điền thổ năm 1936. Họ cung cấp xác nhận của Ủy ban nhân dân phường ngày 06/11/2012 và công văn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội ngày 15/02/2012.
Vấn đề pháp lý trong vụ án là gì?
Vấn đề trung tâm là: khi doanh nghiệp không sử dụng nhãn hiệu nhưng nộp đơn đăng ký dấu hiệu mà doanh nghiệp khác đã dùng hợp pháp nhiều năm trước, hành vi nộp đơn có phải cạnh tranh không lành mạnh để văn bằng bị hủy hay không. Theo bản án phúc thẩm, câu trả lời là có, trên cơ sở chứng cứ của vụ án.
Vấn đề này tách thành ba câu hỏi nhỏ: (1) Bên dùng trước có chứng minh được nguồn gốc và quá trình sử dụng dấu hiệu từ trước ngày bên kia nộp đơn không; (2) Bên đăng ký có chỉ ra được nguồn gốc dấu hiệu và có kế hoạch sử dụng thực tế không; (3) Việc nộp đơn có phải là cố ý, với động cơ không trung thực nhằm chiếm đoạt hoặc lợi dụng uy tín của chủ thể đã dùng dấu hiệu hay không.
Nhận định của tòa án các cấp
Hồ sơ có hai cấp xét xử: sơ thẩm tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và phúc thẩm tại Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội. Cả hai cấp đều bác yêu cầu của bên đăng ký.
Tòa án cấp sơ thẩm
Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử sơ thẩm và ban hành Bản án hành chính sơ thẩm số 29/2017/HCST ngày 30/8/2017. Tòa bác yêu cầu khởi kiện của bên đăng ký, tức không chấp nhận đề nghị hủy Quyết định số 1967/QĐ-BKHCN của Bộ trưởng. Ngày 13/9/2017, bên đăng ký kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tòa án cấp phúc thẩm
Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm và ban hành Bản án phúc thẩm số 210/2018/HC-PT ngày 01/6/2018. Tòa bác kháng cáo và giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Nhóm nhận định thứ ba của Tòa phúc thẩm về phía bên đăng ký: Tòa nhận định bên đăng ký không có tài liệu chứng minh nguồn gốc dấu hiệu và chưa có kế hoạch sử dụng đến ngày 04/9/2013. Bên đăng ký nói dấu hiệu được chủ một quán cà phê dùng trước, nhưng không cung cấp chứng cứ.
Kết luận của Tòa phúc thẩm: bên đăng ký không chỉ ra được nguồn gốc, chưa có kế hoạch sử dụng, đồng thời cố ý nộp đơn đăng ký dấu hiệu đã được bên dùng trước sử dụng nhiều năm. Theo Tòa, động cơ của bên đăng ký là không trung thực, nhằm chiếm đoạt và lợi dụng uy tín, danh tiếng của chủ sở hữu đích thực. Việc nộp đơn vì vậy là hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Tòa án đánh giá dựa trên những chứng cứ nào?
Tòa phúc thẩm không chỉ so sánh hai dấu hiệu mà so sánh hai chuỗi chứng cứ: một bên chứng minh được nguồn gốc, thời điểm bắt đầu và tính liên tục của việc sử dụng, còn bên kia không chứng minh được nguồn gốc và chưa có kế hoạch sử dụng. Sự chênh lệch này là nền tảng của kết luận.
| Chứng cứ | Chứng minh vấn đề gì | Tòa đánh giá thế nào | Ảnh hưởng tới kết quả |
|---|---|---|---|
| Xác nhận của UBND phường ngày 06/11/2012 | Khách sạn dùng tên có dấu hiệu tranh chấp thường xuyên, liên tục từ năm 1995 | Tòa ghi nhận bên dùng trước đã chứng minh việc sử dụng trước ngày bên kia nộp đơn | Xác lập bên dùng trước là chủ thể sử dụng có trước |
| Công văn số 217/SVHTTDL-CSLT ngày 15/02/2012 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Hà Nội | Việc hoạt động của khách sạn dưới tên đó | Được Tòa dùng để ghi nhận quá trình sử dụng | Củng cố mốc thời gian từ năm 1995 |
| Thời điểm thành lập (05/7/1995) và hoạt động (27/8/1995) | Mốc bắt đầu sử dụng sớm hơn ngày nộp đơn 20/7/2005 | Tòa đối chiếu với việc bên đăng ký mới thành lập năm 2005 | Không chấp nhận lập luận chứng cứ chỉ có sau ngày nộp đơn |
| Lời trình bày không có tài liệu chứng minh nguồn gốc | Nguồn gốc dấu hiệu của bên đăng ký | Không có tài liệu, Tòa không chấp nhận | Bên đăng ký bị đánh giá là không chỉ ra được nguồn gốc |
| Chưa có kế hoạch sử dụng đến 04/9/2013 | Ý định sử dụng thực tế của bên đăng ký | Tòa nhận định chưa có kế hoạch sử dụng | Dẫn đến kết luận về động cơ không trung thực |
Bài học rút ra cho các trường hợp tương tự
Bản án cho thấy quyền đối với nhãn hiệu không chỉ phụ thuộc vào ai nộp đơn trước. Nguồn gốc dấu hiệu, quá trình sử dụng và thiện chí khi nộp đơn cũng được Tòa xem xét.
Bên đã dùng dấu hiệu nên chuẩn bị chứng cứ gì?
Người dùng trước cần chứng minh được ba điều: nguồn gốc dấu hiệu, thời điểm bắt đầu sử dụng và tính liên tục đến thời điểm tranh chấp. Người đang dùng dấu hiệu có thể chuẩn bị các tài liệu sau:
- Giấy tờ về việc thành lập và hoạt động kinh doanh dưới tên hoặc dấu hiệu đó.
- Xác nhận hoặc công văn của cơ quan quản lý có thẩm quyền về việc sử dụng tên, dấu hiệu.
- Tài liệu quảng bá, biển hiệu, hóa đơn, hợp đồng theo từng thời kỳ.
- Tài liệu giải thích nguồn gốc tên gọi.
Về thời điểm hành động, theo Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, căn cứ không có quyền đăng ký bị giới hạn thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp văn bằng, còn căn cứ dụng ý xấu không bị giới hạn như vậy.
Bên chuẩn bị nộp đơn nên rà soát gì?
Điểm yếu mà Tòa nêu rõ ở phía bên đăng ký là không chỉ ra được nguồn gốc dấu hiệu và chưa có kế hoạch sử dụng. Vì vậy, trước khi nộp đơn, doanh nghiệp nên tự trả lời được câu hỏi dấu hiệu này từ đâu ra và dùng vào việc gì.
- Tra cứu nhãn hiệu đã nộp đơn, đã đăng ký và dấu hiệu đang được sử dụng thực tế cho cùng nhóm dịch vụ.
- Xác định nguồn gốc dấu hiệu: ai tạo ra, ai dùng trước, có tài liệu chứng minh hay không.
- Đối chiếu ngành nghề trong giấy đăng ký kinh doanh với từng dịch vụ định đăng ký.
- Lập kế hoạch sử dụng thực tế và lưu hồ sơ để chứng minh khi cần.
- Không đăng ký dấu hiệu mà mình biết đang được chủ thể khác dùng ổn định cho dịch vụ tương tự.
Giới hạn áp dụng của bản án
Tình tiết quyết định kết quả là bên dùng trước chứng minh được việc sử dụng liên tục từ năm 1995, còn bên đăng ký không chứng minh được nguồn gốc và chưa có kế hoạch sử dụng. Nếu các tình tiết này thay đổi, kết quả có thể khác. Dự thảo án lệ chưa được công bố chính thức, nên các bài học trên mang tính tham khảo.
Vai trò của luật sư trong các vụ việc tương tự
Vụ án đi qua nhiều giai đoạn trong gần bảy năm, từ yêu cầu hủy văn bằng năm 2011 đến phiên phúc thẩm năm 2018. Khi phát hiện dấu hiệu của mình đã bị đăng ký, luật sư có thể hỗ trợ: (1) rà soát và hệ thống hóa chứng cứ sử dụng theo từng mốc thời gian; (2) đánh giá căn cứ yêu cầu hủy phù hợp; (3) chuẩn bị đơn đề nghị hủy hiệu lực gửi Cục Sở hữu trí tuệ.
>>> Xem thêm: Hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu xử lý như thế nào
Thông tin liên hệ
Nếu quý khách đang dùng một dấu hiệu từ nhiều năm và phát hiện người khác đã đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự, hoặc đang chuẩn bị nộp đơn mà chưa chắc dấu hiệu đã có người dùng trước, hãy liên hệ để luật sư rà soát chứng cứ sử dụng, đối chiếu căn cứ yêu cầu hủy văn bằng và chuẩn bị đơn hoặc hồ sơ đăng ký phù hợp.
Tham khảo ngay: Dịch vụ luật sư sở hữu trí tuệ
📞 Hotline: 1900 636 387
✉️ Email: pmt@luatlongphan.vn
💬 Zalo: 0939 846 973
📍 TRỤ SỞ CÔNG TY: Phòng A1, tầng 14, tòa nhà HM Town, 412 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bàn Cờ, TP. Hồ Chí Minh.
📍 Văn phòng tư vấn: Tầng 3, Tòa nhà An Phú Plaza, 117-119 Lý Chính Thắng, Phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh.
📍 Văn phòng giao dịch tại Thủ Đức: Tầng trệt lửng, Lô thương mại TM7, số 17 đường số 3, Phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.
📍 Chi nhánh tại Hà Nội: Tầng 6 Tòa nhà MD Complex, số 68 Nguyễn Cơ Thạch, Phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội.
Quý khách có thể gửi hồ sơ vụ việc qua Email hoặc Zalo nêu trên để được đánh giá sơ bộ.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký nhãn hiệu trùng dấu hiệu người khác đã dùng trước
Việc đăng ký nhãn hiệu người khác đã dùng trước có thể phát sinh tranh chấp về quyền đăng ký, tính trung thực và hiệu lực văn bằng bảo hộ. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp giúp làm rõ căn cứ pháp lý, chứng cứ cần chuẩn bị và hướng xử lý khi quyền lợi của chủ thể sử dụng trước bị ảnh hưởng.
1. Đăng ký nhãn hiệu người khác đã dùng trước có bị coi là cạnh tranh không lành mạnh không?
Có thể, nhưng không phải mọi trường hợp. Trong vụ án, Tòa phúc thẩm kết luận việc nộp đơn là cạnh tranh không lành mạnh vì bên đăng ký không chỉ ra được nguồn gốc dấu hiệu, chưa có kế hoạch sử dụng và có động cơ không trung thực. Nếu người nộp đơn có nguồn gốc dấu hiệu chính đáng, kết quả có thể khác.
2. Văn bằng nhãn hiệu đã được cấp có thể bị hủy vì người khác đã dùng trước không?
Có thể, nếu có căn cứ hủy theo luật. Theo điểm a khoản 1 Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, văn bằng bị hủy toàn bộ hiệu lực khi người nộp đơn đăng ký với dụng ý xấu. Trong vụ án, văn bằng bị hủy một phần, đối với các dịch vụ lưu trú, ăn uống thuộc nhóm 43, gần năm năm sau khi được cấp.
3. Người dùng trước cần chứng minh những gì khi yêu cầu hủy văn bằng?
Cần chứng minh nguồn gốc dấu hiệu, thời điểm bắt đầu sử dụng và tính liên tục của việc sử dụng trước ngày bên kia nộp đơn. Trong vụ án, bên dùng trước có xác nhận của chính quyền địa phương và công văn của cơ quan quản lý du lịch về việc sử dụng từ năm 1995. Tòa ghi nhận các tài liệu này khi đánh giá.
4. Không ai phản đối khi thẩm định thì việc đăng ký có được coi là trung thực không?
Không thể kết luận như vậy. Bên đăng ký trong vụ án lập luận rằng không ai khiếu nại trong quá trình thẩm định nên việc nộp đơn là trung thực. Tòa phúc thẩm không dựa vào lập luận này, mà căn cứ vào việc bên đăng ký không chỉ ra được nguồn gốc, chưa có kế hoạch sử dụng và cố ý nộp đơn.
5. Dự thảo án lệ số 30/2026 đã có hiệu lực áp dụng chưa?
Chưa. Phần thời điểm Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua và số quyết định công bố còn để trống. Bản án phúc thẩm số 210/2018/HC-PT chỉ có hiệu lực pháp luật đối với vụ án đó. Chỉ khi được thông qua và công bố, dự thảo mới được gọi là án lệ.
6. Phát hiện nhãn hiệu mình đã dùng bị người khác đăng ký thì nên làm gì trước?
Nên tập hợp chứng cứ sử dụng theo từng mốc thời gian, kiểm tra ngày cấp văn bằng và cân nhắc nộp đơn đề nghị hủy hiệu lực. Theo Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, căn cứ không có quyền đăng ký bị giới hạn thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp văn bằng. Nên trao đổi với luật sư sớm để xác định căn cứ phù hợp.
Kết luận
Đăng ký nhãn hiệu người khác đã dùng trước là rủi ro thực tế: vụ án hành chính được phân tích cho thấy văn bằng có thể bị hủy một phần khi bên đăng ký không chỉ ra được nguồn gốc dấu hiệu, chưa có kế hoạch sử dụng và bị Tòa xác định có động cơ không trung thực. Trước khi nộp đơn, hoặc khi phát hiện dấu hiệu của mình đã bị đăng ký, doanh nghiệp nên rà soát chứng cứ sử dụng và căn cứ pháp lý hiện hành. Luật Long Phan PMT hỗ trợ đánh giá hồ sơ qua hotline 1900636387.
📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:
- Luật Sở hữu trí tuệ 2005
- Dự thảo án lệ số 30/2026
- Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.
Tags: bảo hộ nhãn hiệu, cạnh tranh không lành mạnh, Cục Sở hữu trí tuệ, đăng ký nhãn hiệu, hủy bỏ văn bằng bảo hộ, Quyền sở hữu trí tuệ, Tranh chấp nhãn hiệu, xâm phạm nhãn hiệu
Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.