Sử dụng xe của người khác gây tai nạn thì ai phải bồi thường là vấn đề pháp lý phức tạp liên quan mật thiết đến các quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng và nguyên tắc quản lý nguồn nguy hiểm cao độ. Việc xác định chính xác chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên quan. Bài viết dưới đây Luật Long Phan PMT sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành để giải đáp vướng mắc cho Quý khách hàng.
Trường hợp xe được cho mượn, cho sử dụng
Trong quan hệ dân sự, việc cho mượn hoặc cho thuê phương tiện giao thông là hoạt động phổ biến. Tuy nhiên, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (ô tô, xe máy) được pháp luật quy định là “nguồn nguy hiểm cao độ”. Do đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn không chỉ dựa trên hành vi lái xe mà còn căn cứ vào quyền chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ đó.
Theo quy định tại Khoản 2, Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015), chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra. Nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Khi Quý khách hàng (chủ xe) cho người khác mượn xe một cách hợp pháp, quyền chiếm hữu và sử dụng chiếc xe đã được chuyển giao cho người mượn. Lúc này, người mượn xe trở thành chủ thể đang trực tiếp quản lý, điều khiển nguồn nguy hiểm cao độ. Nếu người mượn xe gây tai nạn, về nguyên tắc chung, họ là người có trách nhiệm trực tiếp bồi thường thiệt hại cho nạn nhân.
Chủ xe trong trường hợp này thường không phải chịu trách nhiệm bồi thường, trừ khi các bên có thỏa thuận trước về việc chủ xe sẽ đứng ra bồi thường thay.
Tuy nhiên, hiện nay theo quy định tại Khoản 3, Điều 12, Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐTP pháp luật vẫn quy định các trường hợp ngoại lệ khiến chủ xe phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường hoặc thậm chí chịu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, nếu chủ xe có lỗi trong việc giao xe, ví dụ như biết rõ người mượn không có giấy phép lái xe phù hợp, đang trong tình trạng say xỉn, sử dụng chất kích thích hoặc không đủ sức khỏe nhưng vẫn giao phương tiện, thì chủ xe sẽ bị coi là có lỗi. Trong tình huống này, chủ xe phải liên đới bồi thường thiệt hại cùng với người gây tai nạn.
Nghiêm trọng hơn, hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017. Do đó, Quý khách hàng cần hết sức thận trọng khi giao phương tiện của mình cho người khác sử dụng để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.
>>> Xem thêm: Yêu cầu bồi thường thiệt hại do bị tai nạn giao thông: Thủ tục
Trường hợp lấy xe sử dụng không được sự đồng ý của chủ sở hữu
Việc xác định trách nhiệm bồi thường trở nên phức tạp hơn khi phương tiện bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật, tức là người lái xe lấy xe mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu. Căn cứ khoản 3 Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ không phải bồi thường thiệt hại nếu nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật. Trong trường hợp này, theo khoản 4 Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015 người đang chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật chiếc xe (kẻ trộm, người tự ý lấy xe) sẽ phải chịu toàn bộ trách nhiệm bồi thường cho người bị nạn.
Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 4, Điều 601, BLDS 2015 trách nhiệm của chủ sở hữu không hoàn toàn được loại bỏ nếu cơ quan chức năng xác định chủ xe có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật. Điều 12, Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023) hướng dẫn chi tiết về vấn đề này. Theo đó, nếu chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện vi phạm quy định về bảo quản, trông giữ (ví dụ: để xe nổ máy không người trông coi, để chìa khóa ở nơi dễ tiếp cận, không khóa cửa xe tại nơi công cộng…) tạo điều kiện cho người khác chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật và gây tai nạn, thì chủ sở hữu phải liên đới bồi thường thiệt hại.
Trường hợp sử dụng xe của doanh nghiệp/cơ quan
Trong hoạt động kinh doanh vận tải hoặc vận hành của các cơ quan, tổ chức, việc giao xe cho nhân viên, người lao động sử dụng là hoạt động thường xuyên. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp này được điều chỉnh bởi Điều 597 Bộ luật Dân sự 2015 về bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra. Khi lái xe là nhân viên của công ty hoặc cơ quan đang thực hiện nhiệm vụ được giao (như chở hàng, chở khách, đi công tác theo lệnh điều động) và gây ra tai nạn, thì pháp nhân (công ty/cơ quan) phải là chủ thể đứng ra bồi thường thiệt hại cho người bị nạn trước.
Sau khi pháp nhân đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường cho người bị hại, pháp nhân có quyền yêu cầu người lái xe phải hoàn trả một khoản tiền tương ứng với mức độ lỗi của họ. Việc hoàn trả này có thể được thực hiện theo quy định của pháp luật lao động hoặc thỏa thuận dân sự giữa hai bên.
Ngược lại, nếu lái xe của công ty, cơ quan sử dụng phương tiện không nhằm mục đích thực hiện nhiệm vụ được giao mà phục vụ cho mục đích cá nhân (như tự ý lấy xe đi chơi, đi việc riêng ngoài giờ làm việc, đi sai lộ trình được phân công) và gây tai nạn, thì trách nhiệm bồi thường sẽ thay đổi. Trong trường hợp này, người lái xe phải chịu trách nhiệm chính trong việc bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, công ty/cơ quan vẫn có thể phải liên đới bồi thường nếu cơ quan tố tụng xác định đơn vị có sai phạm, lỏng lẻo trong việc quản lý phương tiện, để cho nhân viên tự ý sử dụng xe ngoài phạm vi nhiệm vụ.
Vai trò của đơn vị bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới đóng vai trò như một “tấm lá chắn” tài chính quan trọng trong các vụ tai nạn giao thông. Hiện nay, dù người điều khiển xe là chủ xe, người mượn xe hay người lái xe thuê, nếu phương tiện đã tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc và còn hiệu lực, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ có trách nhiệm bồi thường cho bên thứ ba (nạn nhân) thay cho chủ xe/người lái xe trong phạm vi mức trách nhiệm bảo hiểm.
Hiện nay theo quy định tại Điều 6, Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, mức trách nhiệm bảo hiểm tối đa đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng do xe cơ giới gây ra là 150 triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn. Đối với thiệt hại về tài sản, mức bồi thường tối đa là 50 triệu đồng/vụ đối với tai nạn do xe máy gây ra và 100 triệu đồng/vụ đối với tai nạn do ô tô gây ra.
Khi tai nạn xảy ra, người lái xe hoặc chủ xe cần thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm để phối hợp giải quyết. Doanh nghiệp bảo hiểm sẽ tiến hành giám định tổn thất và chi trả bồi thường trực tiếp cho nạn nhân hoặc hoàn trả cho chủ xe nếu chủ xe đã bồi thường trước đó.
Tuy nhiên, Quý khách hàng cần lưu ý rằng bảo hiểm chỉ chi trả trong giới hạn mức trách nhiệm nêu trên. Phần thiệt hại vượt quá hạn mức bảo hiểm (nếu có) sẽ vẫn do người có trách nhiệm bồi thường (người lái xe, chủ xe hoặc pháp nhân) thanh toán cho nạn nhân theo quy định của Bộ luật Dân sự.
>>> Xem thêm: Xe gây tai nạn, chủ xe hay bảo hiểm chi trả tiền bồi thường
Dịch vụ Luật sư tư vấn trách nhiệm bồi thường tai nạn giao thông
Việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi sử dụng xe của người khác gây tai nạn thường phát sinh nhiều tranh chấp phức tạp về mức độ lỗi và định mức bồi thường. Luật Long Phan PMT với đội ngũ Luật sư sẽ cung cấp các giải pháp pháp lý toàn diện hỗ trợ Quý khách hàng. Chúng tôi tư vấn xác định chính xác chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường dựa trên hồ sơ vụ việc, phân tích các yếu tố lỗi của chủ xe, người lái xe và nạn nhân để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của Quý khách.
Tại Luật Long Phan PMT, chúng tôi cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện thông qua quy trình hỗ trợ khép kín, bao gồm các hạng mục công việc cụ thể sau:
- Phân tích hồ sơ vụ việc, đánh giá mức độ lỗi của các bên để tư vấn phương án và mức bồi thường hợp lý nhất.
- Tư vấn xây dựng cơ chế quản trị rủi ro cho doanh nghiệp vận tải, bao gồm quy trình xử lý sự cố giao thông nhằm hạn chế tối đa trách nhiệm liên đới.
- Tư vấn các quy định pháp luật về quyền được hoàn trả chi phí bồi thường từ người gây tai nạn.
- Soạn thảo các văn bản pháp lý quan trọng như: Văn bản thỏa thuận bồi thường, Đơn khiếu nại, Đơn khởi kiện khi các bên không thống nhất được phương án giải quyết.
- Xây dựng và hoàn thiện bộ hồ sơ quản lý nội bộ cho doanh nghiệp vận tải: Quy chế quản lý phương tiện, Hợp đồng lao động chặt chẽ với tài xế để phân định rõ trách nhiệm.
- Đại diện Quý khách hàng tham gia đàm phán, thương lượng trực tiếp với bên bị thiệt hại hoặc đại diện công ty bảo hiểm để thống nhất mức bồi thường.
- Cử Luật sư tham gia tố tụng tại Tòa án hoặc làm việc với Cơ quan điều tra (trong các vụ án hình sự/dân sự) trong vụ án liên quan tai nạn giao thông.
- Trực tiếp tranh tụng tại phiên tòa để bảo vệ quan điểm, giảm thiểu rủi ro pháp lý và trách nhiệm tài chính.
>>> Xem thêm: Dịch vụ luật sư bảo vệ cho bị hại trong vụ án tai nạn giao thông
Câu hỏi thường gặp liên quan vụ việc sử dụng xe của ngườu khác gây tai nạn
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về xác định trách nhiệm bồi thường khi sử dụng xe của người khác gây tai nạn.
Tôi cho bạn mượn xe ô tô đi lại bình thường nhưng người bạn gây tai nạn thì ai phải bồi thường?
Về nguyên tắc chung, khi bạn đã chuyển giao quyền chiếm hữu, sử dụng xe hợp pháp cho người khác thì người mượn xe (người đang chiếm hữu, sử dụng) phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015.
Trường hợp nào chủ xe phải liên đới bồi thường dù đã cho người khác mượn xe?
Chủ xe phải liên đới bồi thường nếu có lỗi trong việc giao xe, như: biết rõ người mượn không có bằng lái, đang say xỉn, sử dụng chất kích thích hoặc không đủ sức khỏe… mà vẫn giao phương tiện cho họ.
Căn cứ pháp lý: Khoản 3 Điều 12 Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐTP.
Xe bị trộm cắp và kẻ trộm gây tai nạn thì chủ xe có phải chịu trách nhiệm không?
Chủ xe không phải bồi thường nếu xe bị chiếm hữu trái pháp luật (trộm cắp). Tuy nhiên, nếu chủ xe có lỗi trong bảo quản (để xe nổ máy không người trông coi, không khóa cửa…) tạo điều kiện cho kẻ gian lấy xe thì phải liên đới bồi thường.
Căn cứ pháp lý: Khoản 4 Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015 và Điều 12 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP.
Lái xe của công ty gây tai nạn khi đang đi giao hàng thì công ty hay lái xe phải đền bù?
Do lái xe đang thực hiện nhiệm vụ được giao nên pháp nhân (công ty) phải đứng ra bồi thường thiệt hại cho người bị nạn trước. Sau đó, công ty có quyền yêu cầu lái xe hoàn trả một khoản tiền theo quy định pháp luật hoặc thỏa thuận.
Căn cứ pháp lý: Điều 597, Bộ luật Dân sự 2015.
Mức bồi thường tối đa của bảo hiểm bắt buộc đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng là bao nhiêu?
Doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tính mạng do xe cơ giới gây ra với mức trách nhiệm bảo hiểm tối đa là 150 triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn.
Căn cứ pháp lý: Khoản 1, Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 67/2023/NĐ-CP.
Kết luận
Xác định trách nhiệm bồi thường khi sử dụng xe của người khác gây tai nạn đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các quy định pháp luật đan xen. Để bảo vệ quyền lợi và giảm thiểu rủi ro tài chính, Quý khách hàng cần sự tư vấn chính xác từ các chuyên gia pháp lý. Hãy liên hệ ngay với Luật Long Phan PMT qua tổng đài 1900636387 để được Luật sư hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp nhất.
Tags: Bảo hiểm xe cơ giới bắt buộc, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Chủ xe liên đới chịu trách nhiệm, Luật sư tư vấn tai nạn giao thông, Mượn xe gây tai nạn, nguồn nguy hiểm cao độ, Pháp nhân bồi thường thiệt hại, Trách nhiệm bồi thường thiệt hại
Thưa luật sư,mình có mua 1 chiếc xe máy điện về cho vợ đi chợ,nhưng con trai ở nhà sáng sớm lắng lắng lấy xe đi học và gây ra tai nạn chết người ,vậy xin hỏi luật sư,theo luật giao thông đường bộ thì sẻ xử lý như thế nào thưa luật sư ?
Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách đã được chúng tôi phản hồi qua email. Qúy khách vui lòng xem mail để biết chi tiết. Trân trọng./.
Ls cho em hỏi.em là chủ xe,giao xe cho 2 tài xế (không có hợp đồng lao động) lái xe gây tai nạn khiến 1 tài xế bị thương nặng,vậy cho em hỏi trách nhiệm chủ xe bồi thường thiệt hại dân sự cụ thể là bao nhiêu? Và làm gì khi gđ bị nạn không chấp nhận cho e giải quyết sự việc để đưa xe về
Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách đã được chúng tôi phản hồi qua email. Qúy khách vui lòng xem mail để biết chi tiết. Trân trọng./.
Thưa luật sư toii đang chạy xe thì bị 1 người điều khiển xe gây tai nạn thì bên họ bồi thường thế nào ạ
Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách đã được chúng tôi phản hồi qua email. Qúy khách vui lòng xem mail để biết chi tiết. Trân trọng./.
xin chào luật sư
L.s cho e hỏi ? Em có chạy thuê xe tải cho công ty .e có đậu xe tải xuống hàng vô tình có người sau tông vào đuôi xe .e đã phụ tiền thuốc than và sửa chữa xe cho người bị tai nạn và em bị công an giam bằng lái xe 2 tháng và bắt e phải nộp phạt thêm 12triệu. Về cty đuổi việc e luôn , rồi em k có việc làm nên ko có tiền nộp phạt .còn Xe với giấy tờ xe cty lấy ra rồi xe hiện vẫn chạy bình thường. Vậy l.s cho e hỏi giờ e chưa đủ tiền nộp phạt thì có bị mất gplx ko ạ ? giấy nộp phạt e cũng ko thấy từ phía công an đưa cho e nên ko biết ngày nào để đóng. Sự việc xãy ra nay dc 90 ngày rồi ạ
Thưa luật sư, bạn em có mượn xe rồi gây tai nạn, giờ gia đình bạn ý không muốn bồi thường đền cho e thì giải quyết sao ạ . Em cảm ơn luật sư
Thưa luật sư, bạn em có mượn xe rồi gây tai nạn, giờ gia đình bạn ý không muốn bồi thường đền cho em cứ trốn tránh trách nhiệm thì giải quyết sao ạ
Tôi cho người khác điều khiển xe ô tô của tôi, bị một xe máy đi ngược chiều trên phần đường của xe ô tô tôi đâm vào đầu xe. Cho tôi hỏi người được tôi giao điều khiển xe tôi có phải bồi thường tài sản cho tôi không. Biết rằng xe ô tô đi đúng phần đường và tốc độ quy định
Thưa luật sư , người điều khiển phương tiện giao thông là bạn tôi gây ra tai nạn , tôi là chủ sở hữu chiếc xe và ngồu sau xe ở vụ tai nạn hôm đó
Bạn tôi đã có bằng và đủ tuổi
Vậy thua quý luật sư trong trường hợp này ai sẽ là người phải bồi thường và đóng phạt trước pháp luật ạ .
Mong luật sư giải đáp thắc mặc ạ !
Xin cảm ơn !
Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách đã được chúng tôi phản hồi qua email. Qúy khách vui lòng xem mail để biết chi tiết. Trân trọng./.
Thưa luật sư , trc đó tôi có 1 chiếc xe máy 50 để đi học nhưng giờ tôi lên SG để học và để lại chiếc xe đó cho a tôi sử dụng và chưa kịp sang tên thì a tôi gây tai nạn chết người và bị C.An gọi chủ xe máy ra làm việc
Trong trường hợp này tôi phải xử lý như thế nào vậy , thưa luật sư ?
Kính chào quý khách, nội dung câu hỏi của quý khách đã được chúng tôi phản hồi qua email. Qúy khách vui lòng xem mail để biết chi tiết. Trân trọng./.
Kính thưa luật sư em có người bạn đi xe phân khối 50cc chở theo một đứa em đủ 16 tuổi hai đứa đi trên đường bạn em buồn ngủ giáo xe cho thầy em đủ 16 tuổi chạy, r thầy em đó buồn ngủ dẫn đến hai đứa tự té xuống rồi nhưng thằng em chạy đằng trước bị nhập viện nặng lắm vậy xịn hỏi bạn em sẽ chị hình phạt j ạ. Xin cảm ơn
Dạ thưa Luật Sư, mợ con bị người đụng và bị gãy tay và xe bi hư hỏng mà gọi người bồi thường nói khám xong sẽ liên lạc lại và tới khi liên lạc thì thuê bao vậy chị đụng mợ con sẽ bị sử phạt sao ạ
Thưa luật sư tôi có bán 1 chiếc xe cho 1 tiệm mua bán xe củ cách đây vài tháng,xe đó do mẹ tôi đứng tên,lúc bán tôi đứng bán ko có sựu ủy quyền của mẹ tôi,chủ tiệm chỉ làm biên lai mua xe ngoài ra ko có thoả thuận giấy tờ gì cả.sau đó chủ tiệm bán xe cho người khác gây tai nạn,như vậy tôi có chịu trách nhiệm gì ko?
Thưa luật sư tôi là chủ sở hữu xe hon đa mà con trai tôi sinh 2008
Mẹ không cho đi khóa xe nó bẻ khoá lấy chôm bỏ nhà đi và gây tai nạn
Công an gọi tôi lên làm việc tôi báo xe con trai lấy bo nhà đi từ lâu lên k biết thì tôi có phải chịu trách nhiệm k
Xin hoi luật sư trường hợp xe toi đứng tên cho e trai sử dụng mà e ấy lại mang bán cho người khác sử dụng khi chưa dc sự dong y cua toi khi tôi vẫn la chính chủ vay thi khi gây tai nạn chết người tôi sẽ chịu trách nhiệm như the nào..Xin phép dc hỏi
Luật sư cho hỏi, xe tôi đứng tên, người thân tôi điều khiển chẳng may gây tai nạn, tôi thì đang ở nước ngoài, vậy việc giải quyết với các cơ quan chức năng có gì khó khăn, cản trở ko ah
Thưa luật sư cho tôi hỏi ,mẹ tôi là chủ xe nhưng đi làm ,e trai tôi còn đi học và ở nhà cho bạn cùng lớp mượn xe và gây tai nạn chết người .Trong trường hợp này thì phải xử lí như thẻ nào sj
Chồng tôi chưa có giấy phép lái xe ô tô, lái xe của người khác, đâm xe vào tường nhà, làm hỏng xe. Vậy khi ra pháp luật, sẽ bị truy cứu như thế nào, có phải bồi thường thiệt hại cho chủ xe ko
Chúng tôi sẽ liên hệ ngày để giải đáp thắc mắc của Quý khách ạ
Ls cho e hỏi, e là chủ xe oto, hôm đi công việc chung xe với một vài người bạn, khi lái xe mệt e có kêu một trong số những người đi chung lái phụ, người này đủ điều kiện lái xe, tuy nhiên đi một đoạn thì người này mất lái tự đâm vào dãy phân cách gây thiệt hại xe hư hỏng hoàn toàn, báo giá của hãng đưa ra là 550tr/650tr giá xe em mua, xe e có bảo hiểm, tuy nhiên e bị mất chi phí khoảng 100tr vậy nhờ LS tư vấn cho em là người bạn này có phải chi trả phần 100tr trên cho e không? Do từ lúc gây taih nạn cho em người này hoàn toàn không phụ e bất cứ việc gì, em bị tổn hại về tài sản và tinh thần rất lớn, e chân thành cảm ơn Luật sư ạ!
Kính chào Quý Khách! Cảm ơn Quý Khách đã liên hệ. Quý Khách vui lòng để ý điện thoại, chuyên viên tư vấn của Chúng tôi sẽ sớm liên hệ tư vấn.