Doanh nghiệp tài khoản ngân hàng doanh nghiệp bị phong tỏa do giao dịch đáng ngờ có thể gặp nhiều tình huống khác nhau, từ tạm thời trì hoãn giao dịch, hạn chế giao dịch đến phong tỏa theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Mỗi trường hợp có căn cứ pháp lý và cách xử lý riêng. Luật Long Phan PMT phân tích các trường hợp này, hướng dẫn doanh nghiệp xác định căn cứ phong tỏa, chuẩn bị hồ sơ chứng minh giao dịch hợp pháp và lựa chọn phương án khiếu nại tố cáo phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Lưu ý pháp lý quan trọng:
- Tài khoản chỉ bị trì hoãn giao dịch tối đa 3 ngày làm việc, khác với việc bị phong tỏa theo quyết định chính thức của cơ quan có thẩm quyền.
- Doanh nghiệp chỉ có một tài khoản ngân hàng duy nhất không được Tòa án phong tỏa toàn bộ nếu việc này khiến doanh nghiệp ngừng hoạt động.
- Ngân hàng, chủ tài khoản hoặc cơ quan có thẩm quyền thực hiện phong tỏa trái pháp luật gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định.
- Việc phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự chỉ áp dụng đối với số tiền tương ứng với nghĩa vụ tài chính, không phong tỏa toàn bộ nếu không có căn cứ tương xứng.
Trì hoãn giao dịch và phong tỏa tài khoản là gì?
Trong quá trình giao dịch, doanh nghiệp có thể gặp trường hợp ngân hàng tạm dừng giao dịch hoặc tài khoản bị phong tỏa theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, đây là hai biện pháp khác nhau về căn cứ áp dụng, thẩm quyền và thời hạn thực hiện. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ để có hướng xử lý phù hợp.
Khái niệm trì hoãn giao dịch và phong tỏa tài khoản theo pháp luật phòng, chống rửa tiền
Trì hoãn giao dịch và phong tỏa tài khoản là hai biện pháp khác nhau. Trì hoãn giao dịch theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 là biện pháp tạm thời mà đối tượng báo cáo phải áp dụng trong các trường hợp luật định và có thời hạn tối đa 03 ngày làm việc. Trong khi đó, phong tỏa tài khoản có thể phát sinh từ nhiều căn cứ khác nhau, trong đó có quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật (Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP).
Theo quy định tại Điều 44 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, ngân hàng phải áp dụng ngay biện pháp trì hoãn giao dịch trong ba trường hợp:
- Khi có căn cứ nghi ngờ hoặc phát hiện các bên liên quan thuộc Danh sách đen;
- Khi có lý do tin rằng giao dịch liên quan đến hoạt động phạm tội, bao gồm giao dịch do người bị kết án yêu cầu hoặc liên quan đến tài trợ khủng bố;
- Khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại các luật liên quan.
Thời hạn áp dụng biện pháp trì hoãn giao dịch không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu áp dụng, đồng thời ngân hàng phải báo cáo ngay cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Khác với trì hoãn giao dịch, việc phong tỏa tài khoản, niêm phong, tạm giữ tài sản theo Điều 45 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 không do ngân hàng tự quyết định mà ngân hàng chỉ có trách nhiệm thực hiện quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Dấu hiệu giao dịch bị coi là “đáng ngờ” theo quy định hiện hành
Giao dịch bị coi là đáng ngờ khi có một hoặc nhiều dấu hiệu cơ bản mà pháp luật liệt kê, làm căn cứ để ngân hàng báo cáo cho Ngân hàng Nhà nước.
Theo Điều 27 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, các dấu hiệu đáng ngờ cơ bản bao gồm: khách hàng từ chối cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin nhận biết khách hàng không chính xác, không đầy đủ, không nhất quán; khách hàng thuyết phục ngân hàng không báo cáo giao dịch cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền; và không thể xác định được khách hàng hoặc giao dịch liên quan đến một bên không xác định được danh tính.
Theo Điều 28 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực ngân hàng bao gồm:
- Doanh số giao dịch tài khoản biến động bất thường, tiền vào rút nhanh, số dư quá nhỏ so với giao dịch;
- Chuyển tiền nhỏ lẻ qua lại nhiều tài khoản trong thời gian ngắn nhằm né mức phải báo cáo;
- Sử dụng thư tín dụng, tài trợ thương mại với giá trị hoặc chiết khấu cao bất thường;
- Mở nhiều tài khoản ở nơi khác với nơi cư trú, kinh doanh;
- Tài khoản bất ngờ nhận khoản tiền lớn bất thường; doanh nghiệp chuyển tiền lớn ra nước ngoài ngay sau khi gom nhiều khoản nhỏ; tổ chức, cá nhân có vốn đầu tư nước ngoài chuyển tiền ra ngay sau khi nhận vốn, không phù hợp hoạt động kinh doanh;
- Đổi tiền mệnh giá nhỏ sang lớn thường xuyên; giao dịch của tổ chức, cá nhân đã được truyền thông nêu liên quan tội phạm tạo tài sản bất hợp pháp;
- Vay tối đa dựa trên bảo hiểm nhân thọ đóng phí một lần ngay sau khi đóng phí; nguồn gốc tài sản dùng để đầu tư, cho vay, ủy thác không rõ ràng;
- Tài sản bảo đảm khai không đầy đủ, chính xác; nghi ngờ dùng tài khoản cá nhân để giao dịch thay tổ chức hoặc cá nhân khác;
- Và giao dịch trực tuyến liên tục đổi thiết bị hoặc địa chỉ IP nước ngoài.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc bị đưa vào diện rà soát không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có hành vi vi phạm pháp luật, mà chỉ là bước sàng lọc bắt buộc theo nghĩa vụ phòng, chống rửa tiền của ngân hàng.
Các trường hợp tài khoản doanh nghiệp bị phong tỏa
Tài khoản doanh nghiệp có thể bị hạn chế giao dịch hoặc phong tỏa trong nhiều trường hợp khác nhau, tùy thuộc vào căn cứ pháp lý và chủ thể áp dụng. Việc xác định đúng nguyên nhân và cơ quan, tổ chức thực hiện là bước đầu tiên để doanh nghiệp lựa chọn phương án xử lý phù hợp. Nếu xác định sai trường hợp, doanh nghiệp có thể lựa chọn không đúng cơ chế làm việc hoặc khiếu nại, dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết.
Ngân hàng tự áp dụng biện pháp trì hoãn/phong tỏa theo nghĩa vụ phòng, chống rửa tiền
Trường hợp này phát sinh khi chính ngân hàng, với tư cách đối tượng báo cáo theo pháp luật phòng, chống rửa tiền, chủ động khóa giao dịch để rà soát dấu hiệu đáng ngờ. Theo khoản 3 Điều 44 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, thời hạn trì hoãn giao dịch tối đa 03 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu áp dụng; hết thời hạn này, ngân hàng phải xử lý giao dịch bình thường trừ khi có quyết định phong tỏa chính thức từ cơ quan có thẩm quyền theo Điều 45 của Luật này. Ngân hàng không phải chịu trách nhiệm pháp lý về hậu quả phát sinh nếu đã áp dụng biện pháp trì hoãn giao dịch đúng quy định. Do đó, doanh nghiệp trong trường hợp này nên chủ động phối hợp cung cấp thông tin, chứng từ để ngân hàng sớm kết thúc rà soát thay vì khiếu nại ngay, vì đây là nghĩa vụ luật định của ngân hàng chứ không phải hành vi tùy tiện.
Phong tỏa theo lệnh của Cơ quan điều tra trong vụ án hình sự
Trường hợp này xảy ra khi doanh nghiệp hoặc người đại diện liên quan đến một vụ án hình sự đang được điều tra, truy tố hoặc xét xử. Theo Điều 129 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025, phong tỏa tài khoản chỉ áp dụng đối với người bị buộc tội về tội mà Bộ luật Hình sự quy định hình phạt tiền, bị tịch thu tài sản hoặc để bảo đảm bồi thường thiệt hại khi có căn cứ xác định người đó có tài khoản tại tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước. Biện pháp này cũng có thể được áp dụng đối với tài khoản của người khác nếu có căn cứ cho rằng số tiền trong tài khoản có liên quan đến hành vi phạm tội của người bị buộc tội.
Chỉ được phong tỏa số tiền trong tài khoản tương ứng với mức có thể bị phạt tiền, bị tịch thu tài sản hoặc bồi thường thiệt hại. Khi thực hiện phong tỏa, cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền phải giao lệnh phong tỏa cho tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước đang quản lý tài khoản và việc giao, nhận phải được lập thành biên bản.
Phong tỏa theo quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án
Trường hợp này phát sinh trong quá trình Tòa án giải quyết một vụ án dân sự, kinh doanh thương mại mà doanh nghiệp là bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Theo Điều 124 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án được áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước nếu có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ có tài khoản tại đó và việc áp dụng là cần thiết để bảo đảm giải quyết vụ án hoặc thi hành án. Theo khoản 4 Điều 133 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án chỉ được phong tỏa tài khoản, tài sản có giá trị tương đương với nghĩa vụ tài sản mà người bị áp dụng có nghĩa vụ phải thực hiện, không được phong tỏa vượt quá mức đó.
Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý: theo khoản 1 Điều 4 Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP, Tòa án không được áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu việc này dẫn đến doanh nghiệp, hợp tác xã bị ngừng hoạt động, ví dụ điển hình được chính Nghị quyết nêu ra là phong tỏa toàn bộ tài khoản duy nhất của doanh nghiệp. Ngoài ra, người yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có nghĩa vụ chứng minh giá trị tài khoản, tài sản cần phong tỏa và chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của tài liệu cung cấp, theo hướng dẫn tại Điều 12 Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP.
Doanh nghiệp cần làm gì khi bị phong tỏa tài khoản ngân hàng?
Sau khi phát hiện tài khoản bị khóa, doanh nghiệp cần hành động theo trình tự để vừa xác định đúng nguồn thẩm quyền vừa không bỏ lỡ thời hạn khiếu nại nếu cần. Dưới đây là hướng xử lý gợi ý theo thứ tự ưu tiên thực hiện.
Xác minh văn bản/quyết định phong tỏa: cơ quan ban hành, phạm vi, thời hạn
Doanh nghiệp nên yêu cầu ngân hàng xác nhận tình trạng tài khoản, phạm vi số tiền bị hạn chế hoặc phong tỏa, thời điểm bắt đầu áp dụng và căn cứ pháp lý hoặc cơ quan yêu cầu, trong phạm vi thông tin ngân hàng được phép cung cấp. Việc xác định đúng cơ quan ban hành, phạm vi tài khoản/số tiền bị phong tỏa và thời hạn áp dụng là căn cứ để lựa chọn đúng kênh phản hồi ở các bước tiếp theo.
Trường hợp ngân hàng chỉ thông báo tài khoản đang bị hạn chế giao dịch nhưng chưa cung cấp đầy đủ thông tin về căn cứ áp dụng, doanh nghiệp cần yêu cầu ngân hàng xác nhận rõ đây là biện pháp trì hoãn giao dịch, phong tỏa tài khoản hay hình thức hạn chế giao dịch khác, đồng thời xác định thời điểm bắt đầu và phạm vi áp dụng.
Liên hệ ngân hàng để làm rõ tình trạng và yêu cầu cung cấp căn cứ phong tỏa
Doanh nghiệp có quyền yêu cầu ngân hàng giải trình về căn cứ và thời hạn phong tỏa thông qua quy trình tra soát, khiếu nại nội bộ mà ngân hàng đang áp dụng đối với tài khoản thanh toán. Theo khoản 1 Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, tài khoản thanh toán chỉ bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ số dư trong bốn trường hợp:
- Theo thỏa thuận trước hoặc theo yêu cầu của chủ tài khoản;
- Khi có quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật;
- Khi ngân hàng phát hiện nhầm lẫn, sai sót khi ghi Có nhầm vào tài khoản; hoặc
- Khi có yêu cầu phong tỏa của một trong các chủ tài khoản chung.
Trường hợp ngân hàng, chủ tài khoản hoặc cơ quan có thẩm quyền thực hiện hoặc yêu cầu thực hiện phong tỏa trái pháp luật gây thiệt hại cho doanh nghiệp thì phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định pháp luật, căn cứ khoản 3 Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP.
Chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ chứng minh tính hợp pháp của giao dịch bị nghi ngờ
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ nhóm tài liệu chứng minh nguồn gốc, mục đích và tính hợp pháp của giao dịch bị nghi ngờ để rút ngắn thời gian rà soát hoặc giải trình với cơ quan có thẩm quyền. Hồ sơ, chứng cứ cần chuẩn bị bao gồm:
- Hợp đồng mua bán, hợp đồng dịch vụ hoặc căn cứ phát sinh giao dịch liên quan đến khoản tiền bị phong tỏa;
- Chứng từ thanh toán, hóa đơn, biên bản giao nhận hàng hóa, dịch vụ tương ứng;
- Hồ sơ pháp nhân của doanh nghiệp và của đối tác giao dịch (giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông tin người đại diện theo pháp luật);
- Sổ sách kế toán, báo cáo dòng tiền liên quan đến giao dịch bị nghi ngờ nếu cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Việc chuẩn bị hồ sơ càng đầy đủ, càng chi tiết ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh phải bổ sung nhiều lần, đồng thời tăng khả năng ngân hàng hoặc cơ quan có thẩm quyền sớm kết luận rà soát.
Làm việc, giải trình với cơ quan có thẩm quyền (công an, Tòa án)
Tùy căn cứ áp dụng, doanh nghiệp làm việc với ngân hàng, cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã yêu cầu/ra quyết định phong tỏa. Nếu tài khoản bị phong tỏa theo lệnh Cơ quan điều tra, doanh nghiệp nên chủ động làm việc, giải trình trực tiếp với Cơ quan điều tra đã ra lệnh; nếu bị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, doanh nghiệp có thể cung cấp tài liệu chứng minh giá trị tài khoản để yêu cầu Tòa án xem xét lại phạm vi phong tỏa theo hướng dẫn tại Điều 12 Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP.
Doanh nghiệp nên phản hồi bằng văn bản, lưu giữ biên nhận hoặc xác nhận đã nộp hồ sơ để làm căn cứ nếu sau này cần khiếu nại về thời gian giải quyết kéo dài không có lý do chính đáng.
>> Xem thêm: Ai bồi thường khi tòa áp dụng khẩn cấp tạm thời sai gây thiệt hại
Khiếu nại hoặc yêu cầu giải tỏa tài khoản khi phong tỏa không đúng quy định
Trường hợp doanh nghiệp không đồng ý với căn cứ phong tỏa hoặc nhận thấy thời gian phong tỏa kéo dài bất hợp lý, pháp luật quy định các trường hợp phải hủy bỏ biện pháp và thủ tục khiếu nại tương ứng với từng loại thủ tục đã áp dụng.
Các trường hợp phải hủy bỏ biện pháp phong tỏa tài khoản
Đối với tài khoản bị phong tỏa trong vụ án hình sự, theo Điều 130 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, biện pháp phong tỏa tài khoản đang áp dụng phải được hủy bỏ khi thuộc một trong các trường hợp: đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án; đình chỉ điều tra đối với bị can, đình chỉ vụ án đối với bị can; bị cáo được Tòa án tuyên không có tội; hoặc bị cáo không bị phạt tiền, tịch thu tài sản và bồi thường thiệt hại.
Ngoài các trường hợp bắt buộc nêu trên, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án còn có thể chủ động hủy bỏ biện pháp phong tỏa tài khoản khi xét thấy không còn cần thiết; đối với giai đoạn điều tra, truy tố, việc hủy bỏ hoặc thay thế biện pháp phải thông báo cho Viện kiểm sát trước khi quyết định.
Biện pháp trì hoãn giao dịch không được áp dụng quá 03 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu áp dụng, trừ trường hợp trong thời gian này phát sinh căn cứ pháp lý khác để áp dụng biện pháp phong tỏa hoặc biện pháp xử lý khác theo quy định pháp luật theo khoản 3 Điều 44 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.
Thủ tục khiếu nại quyết định phong tỏa không đúng thẩm quyền hoặc sai trình tự
Trường hợp doanh nghiệp cho rằng quyết định hoặc yêu cầu phong tỏa của cơ quan nhà nước có thẩm quyền được ban hành không đúng thẩm quyền hoặc sai trình tự, doanh nghiệp có quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính; trường hợp doanh nghiệp không thực hiện được quyền khiếu nại đúng thời hiệu vì trở ngại khách quan thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại.
Cần lưu ý rằng cơ chế khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011 áp dụng đối với quyết định, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (ví dụ quyết định của Ngân hàng Nhà nước, Cơ quan điều tra), còn tranh chấp thuần túy về việc ngân hàng thương mại phong tỏa tài khoản theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP thường được xử lý qua kênh khiếu nại, tra soát nội bộ với ngân hàng hoặc khởi kiện dân sự nếu ngân hàng gây thiệt hại. Đối với biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án, doanh nghiệp không khiếu nại theo Luật Khiếu nại mà có quyền khiếu nại, kiến nghị theo thủ tục tố tụng dân sự quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Một số rủi ro doanh nghiệp cần lưu ý khi bị ngân hàng phong tỏa tài khoản
Khi tài khoản ngân hàng bị phong tỏa để phục vụ xác minh, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với việc hạn chế giao dịch mà còn có thể phát sinh nhiều hệ quả đối với hoạt động kinh doanh và quan hệ với đối tác. Một số rủi ro thường gặp gồm:
Rủi ro gián đoạn dòng tiền, ảnh hưởng nghĩa vụ thanh toán với đối tác
Việc tài khoản duy nhất bị phong tỏa toàn bộ có thể khiến doanh nghiệp không thể thanh toán lương, nghĩa vụ thuế, công nợ với đối tác đúng hạn, kéo theo rủi ro bị đối tác phạt vi phạm hợp đồng hoặc chấm dứt hợp tác. Trong đa số trường hợp, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có nhiều tài khoản dự phòng tại các ngân hàng khác hay không, cũng như tốc độ doanh nghiệp phối hợp giải trình để rút ngắn thời gian phong tỏa. Doanh nghiệp nên chủ động thông báo tình hình cho các đối tác có nghĩa vụ thanh toán gần đến hạn để tránh phát sinh tranh chấp hợp đồng không cần thiết.
Rủi ro bị xem xét trách nhiệm liên đới nếu tài khoản từng bị bên thứ ba lợi dụng
Trường hợp tài khoản doanh nghiệp từng được dùng làm trung gian nhận, chuyển tiền có nguồn gốc bất hợp pháp mà doanh nghiệp không biết hoặc không kiểm soát được, doanh nghiệp vẫn có thể bị cơ quan điều tra đưa vào diện xác minh, làm rõ vai trò liên quan. Đây là nhận định dựa trên thực tiễn áp dụng, mức độ trách nhiệm cụ thể của doanh nghiệp trong từng vụ việc cần được xem xét dựa trên hồ sơ, chứng cứ thực tế và không mặc định doanh nghiệp có lỗi chỉ vì tài khoản bị phong tỏa. Doanh nghiệp nên rà soát định kỳ các đối tác giao dịch mới, đặc biệt các giao dịch có giá trị lớn, bất thường để giảm rủi ro bị lợi dụng tài khoản.
Rủi ro kéo dài thời gian phong tỏa nếu hồ sơ giải trình không đầy đủ
Hồ sơ giải trình thiếu sót, không nhất quán có thể khiến quá trình xác minh kéo dài. Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt thời hạn 03 ngày làm việc của biện pháp trì hoãn giao dịch theo Điều 44 Luật Phòng, chống rửa tiền với thời gian áp dụng biện pháp phong tỏa theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, vốn phụ thuộc vào căn cứ và thủ tục pháp lý tương ứng.
>> Xem thêm: Giải pháp thi hành án thương mại khi doanh nghiệp tẩu tán tài sản
Dịch vụ luật sư hỗ trợ doanh nghiệp khi bị phong tỏa tài khoản ngân hàng
Luật Long Phan PMT hỗ trợ doanh nghiệp trong các vụ việc bị phong tỏa tài khoản ngân hàng với các công việc sau:
- Rà soát văn bản, quyết định phong tỏa và xác định đúng nguồn thẩm quyền áp dụng.
- Đánh giá tính hợp pháp của căn cứ, thẩm quyền và trình tự phong tỏa đã áp dụng.
- Soạn thảo văn bản giải trình, hồ sơ chứng minh tính hợp pháp của giao dịch gửi ngân hàng hoặc cơ quan có thẩm quyền.
- Soạn thảo đơn khiếu nại quyết định phong tỏa không đúng thẩm quyền hoặc sai trình tự.
- Đại diện doanh nghiệp làm việc với ngân hàng, Cơ quan điều tra hoặc Tòa án trong quá trình giải quyết.
Quý doanh nghiệp có nhu cầu đánh giá sơ bộ vụ việc vui lòng gửi hồ sơ qua email pmt@luatlongphan.vn hoặc Zalo 0939846973.
>>> Xem thêm: Dịch vụ tư vấn luật hợp đồng thường xuyên cho doanh nghiệp
Câu hỏi thường gặp về hướng xử lý khi doanh nghiệp khi bị phong tỏa tài khoản ngân hàng
Dưới đây là một số câu hỏi doanh nghiệp thường đặt ra khi tài khoản ngân hàng bị phong tỏa do giao dịch đáng ngờ. Các câu trả lời dựa trên quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự và thanh toán không dùng tiền mặt hiện hành.
1. Thời hạn phong tỏa tài khoản doanh nghiệp tối đa là bao lâu?
Thời hạn phụ thuộc vào loại biện pháp đang áp dụng: nếu là trì hoãn giao dịch theo nghĩa vụ phòng, chống rửa tiền thì tối đa 03 ngày làm việc theo khoản 3 Điều 44 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022. Nếu là phong tỏa chính thức theo quyết định của Cơ quan điều tra hoặc Tòa án, pháp luật không ấn định một mốc thời gian chung mà biện pháp kéo dài đến khi có căn cứ hủy bỏ theo Điều 130 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 hoặc theo diễn biến giải quyết vụ án dân sự. Doanh nghiệp cần xác định đúng loại biện pháp đang áp dụng để theo dõi đúng mốc thời gian tương ứng.
2. Doanh nghiệp có được rút một phần tiền trong tài khoản bị phong tỏa không?
Có thể, nếu quyết định hoặc yêu cầu phong tỏa chỉ xác định một phần số tiền trong tài khoản. Khi đó, doanh nghiệp cần căn cứ chính xác vào phạm vi phong tỏa mà ngân hàng nhận được để xác định phần số dư còn có thể sử dụng. Theo khoản 4 Điều 133 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và khoản 3 Điều 129 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan có thẩm quyền chỉ được phong tỏa số tiền tương ứng với nghĩa vụ tài sản hoặc mức phạt tiền, tịch thu tài sản, bồi thường thiệt hại có thể áp dụng. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản phong tỏa để xác định chính xác phạm vi số tiền bị khóa, tránh nhầm lẫn toàn bộ tài khoản đều không thể giao dịch.
3. Ngân hàng có phải thông báo lý do phong tỏa cho doanh nghiệp không?
Doanh nghiệp có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp căn cứ phong tỏa theo quy trình tra soát, khiếu nại nội bộ đang áp dụng đối với tài khoản thanh toán. Theo Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, tài khoản thanh toán chỉ bị phong tỏa khi thuộc một trong các trường hợp luật định, trong đó có trường hợp theo quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền; tuy nhiên mức độ chi tiết ngân hàng được phép công bố về nội dung điều tra, tố tụng liên quan.
4. Bị phong tỏa nhầm thì doanh nghiệp được bồi thường thế nào?
Theo khoản 3 Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, ngân hàng, chủ tài khoản hoặc cơ quan có thẩm quyền nếu thực hiện hoặc yêu cầu thực hiện phong tỏa tài khoản thanh toán trái pháp luật gây thiệt hại cho doanh nghiệp thì phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật. Mức bồi thường và loại thiệt hại được bồi thường phụ thuộc vào căn cứ phát sinh trách nhiệm, chủ thể gây thiệt hại và thiệt hại thực tế mà doanh nghiệp chứng minh được theo quy định pháp luật áp dụng.
5. Luật sư có thể đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan điều tra khi tài khoản bị phong tỏa không?
Luật sư có thể đại diện hoặc hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, văn bản giải trình và làm việc với Cơ quan điều tra, Ngân hàng Nhà nước hoặc Tòa án trong phạm vi quy định của pháp luật tố tụng và pháp luật về luật sư. Việc có luật sư đồng hành từ giai đoạn đầu giúp doanh nghiệp xác định đúng căn cứ pháp lý áp dụng, tránh cung cấp thông tin không cần thiết hoặc bỏ lỡ thời hiệu khiếu nại. Phạm vi đại diện cụ thể tùy thuộc vào việc doanh nghiệp là bị can, bị cáo, đương sự hay chỉ là bên có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ việc.
Kết luận
Tài khoản doanh nghiệp bị phong tỏa không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có hành vi vi phạm pháp luật, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp xác định đúng nguồn thẩm quyền áp dụng và hành động kịp thời để hạn chế ảnh hưởng đến dòng tiền, hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ giải trình đầy đủ và sử dụng đúng cơ chế khiếu nại, kiến nghị hoặc các thủ tục tố tụng phù hợp khi cần thiết, là yếu tố quyết định đến kết quả giải tỏa tài khoản. Luật Long Phan PMT sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ và tư vấn phương án xử lý phù hợp khi tài khoản ngân hàng bị phong tỏa. Quý doanh nghiệp cần tư vấn cụ thể vui lòng liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.
📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025
- Luật Phòng, chống rửa tiền 2022
- Nghị định 52/2024/NĐ-CP
- Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP
- Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.
Tags: Biện pháp khẩn cấp tạm thời, chứng minh giao dịch hợp pháp, doanh nghiệp bị khóa tài khoản ngân hàng, giải tỏa tài khoản ngân hàng, khiếu nại phong tỏa tài khoản doanh nghiệp, Luật sư doanh nghiệp, Phong tỏa tài khoản ngân hàng, trì hoãn giao dịch ngân hàng, xử lý tài khoản bị phong tỏa
Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.