Luật Long Phan PMT nhận được không ít câu hỏi từ thân nhân bị cáo trong các vụ án về thủ tục tố tụng hình sự liên quan đến ma túy: gia đình có người bị truy tố về tội mua bán trái phép chất ma túy nhận được thông báo phiên tòa sẽ xét xử theo hình thức trực tuyến, nhưng không rõ có được đến tòa theo dõi hay tự kết nối từ xa hay không. Xét xử trực tuyến vụ án ma túy là hình thức tố tụng mới, có quy tắc riêng về thành phần tham gia, khác với phiên tòa trực tiếp thông thường. Bài viết dưới đây phân tích điều kiện áp dụng, thành phần được kết nối vào điểm cầu và quyền tham dự thực tế của người nhà bị cáo.
Lưu ý pháp lý quan trọng:
- Xét xử trực tuyến vụ án ma túy chỉ được tổ chức khi vụ án có tình tiết, tính chất đơn giản và chứng cứ rõ ràng, không thuộc các trường hợp bị loại trừ.
- Thành phần được Tòa án bố trí kết nối vào điểm cầu trực tuyến được giới hạn theo danh sách cụ thể, người nhà bị cáo không đương nhiên nằm trong danh sách này.
- Khi phiên tòa xét xử công khai, người nhà bị cáo vẫn có quyền tham dự trực tiếp tại điểm cầu trung tâm với tư cách người tham dự phiên tòa, không phải qua kết nối từ xa.
- Người tham dự phiên tòa trực tuyến không được tự ghi hình, truyền phát diễn biến phiên tòa lên mạng dưới bất kỳ hình thức nào.
Xét xử trực tuyến vụ án ma túy là gì?
Khi nhận giấy triệu tập hoặc thông báo phiên tòa ghi hình thức xét xử trực tuyến, người nhà bị cáo thường băn khoăn liệu phải đến Tòa án hay có thể tự kết nối từ nhà. Về nguyên tắc, phiên tòa trực tuyến vẫn là phiên tòa do Tòa án tổ chức theo đầy đủ trình tự tố tụng; điểm khác biệt là một số người tham gia phiên tòa có thể có mặt tại địa điểm ngoài phòng xử án và kết nối với điểm cầu trung tâm qua hệ thống điện tử.
Đối với vụ án ma túy, việc xét xử trực tuyến không được xác định chỉ dựa vào tên tội danh. Vụ án phải đáp ứng các điều kiện do Nghị quyết 33/2021/QH15 quy định, đặc biệt là yêu cầu về tính chất, tình tiết của vụ án và mức độ rõ ràng của tài liệu, chứng cứ.
Phiên tòa trực tuyến theo pháp luật hiện hành được quy định thế nào?
Theo khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội, phiên tòa trực tuyến là phiên tòa được tổ chức tại phòng xử án, sử dụng thiết bị điện tử kết nối qua môi trường mạng để bị cáo, bị hại, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác có thể tham gia tại địa điểm ngoài phòng xử án do Tòa án quyết định, đồng thời vẫn bảo đảm theo dõi đầy đủ hình ảnh, âm thanh và thực hiện các quyền, thủ tục tố tụng liên tục, công khai, cùng thời điểm.
Khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 cho phép Tòa án tổ chức xét xử trực tuyến ở cấp sơ thẩm và phúc thẩm đối với vụ án hình sự, dân sự, hành chính có tình tiết, tính chất đơn giản và tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ rõ ràng, trừ các trường hợp:
- Vụ án liên quan đến bí mật nhà nước;
- Vụ án hình sự về các tội xâm phạm an ninh quốc gia tại Chương XIII Bộ luật Hình sự;
- Vụ án hình sự về các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh tại Chương XXVI Bộ luật Hình sự.
Như vậy, vụ án ma túy không thuộc nhóm bị loại trừ chỉ vì tội danh, nhưng cũng không có nghĩa mọi vụ án mua bán, tàng trữ hoặc vận chuyển trái phép chất ma túy đều đủ điều kiện xét xử trực tuyến. Tòa án phải xem xét cụ thể vụ án có đáp ứng tiêu chí tại khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 hay không.
Quy định nào đang áp dụng song song cho việc tổ chức xét xử trực tuyến
Điều 136 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 là quy định khung, còn điều kiện cụ thể để mở phiên tòa trực tuyến và trình tự, thủ tục tố tụng tại phiên tòa trực tuyến vẫn do pháp luật chuyên ngành quy định. Trên thực tế, Nghị quyết 33/2021/QH15 và Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP vẫn là căn cứ hướng dẫn thi hành trực tiếp, xác định vụ án nào đủ điều kiện xét xử trực tuyến và ai được tham gia tại từng điểm cầu. Gia đình bị cáo cần đối chiếu đồng thời cả ba văn bản này để tránh nhầm lẫn giữa quy định khung mới và quy định điều kiện, thủ tục hiện hành.
Điều kiện để vụ án ma túy được xét xử trực tuyến
Không phải mọi vụ án ma túy đều được tổ chức xét xử trực tuyến. Tòa án chỉ có thể áp dụng phương thức này khi vụ án đáp ứng điều kiện về tình tiết, tính chất đơn giản; tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ rõ ràng, không thuộc các trường hợp pháp luật loại trừ và đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ phiên tòa trực tuyến.
Vụ án ma túy phải có tình tiết, tính chất đơn giản và chứng cứ rõ ràng
Theo khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội, Tòa án nhân dân được tổ chức phiên tòa trực tuyến để xét xử sơ thẩm, phúc thẩm vụ án hình sự khi vụ án có tình tiết, tính chất đơn giản và tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ rõ ràng, trừ các trường hợp bị loại trừ theo chính khoản này.
Đối với vụ án ma túy, pháp luật không ban hành một danh mục riêng xác định tội danh nào tại Chương XX Bộ luật Hình sự mặc nhiên được hoặc không được xét xử trực tuyến. Việc có đủ điều kiện tổ chức phiên tòa trực tuyến phải được xem xét trên hồ sơ của từng vụ án cụ thể.
Cụ thể, điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP yêu cầu Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa phải đánh giá vụ án có thuộc trường hợp được tổ chức trực tuyến theo khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 hay không.
Vì vậy, nên tránh diễn đạt theo hướng chỉ cần bị cáo bị truy tố về một tội ma túy “đơn giản” là đương nhiên được xét xử trực tuyến. Tòa án phải đánh giá đồng thời tính chất vụ án, tình tiết và mức độ rõ ràng của chứng cứ trước khi quyết định.
Các trường hợp không được tổ chức xét xử trực tuyến
Khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 loại trừ ba nhóm vụ án không được tổ chức xét xử trực tuyến, gồm:
- Vụ án hình sự, dân sự, hành chính liên quan đến bí mật nhà nước;
- Vụ án hình sự về một trong các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Chương XIII Bộ luật Hình sự;
- Vụ án hình sự về tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh quy định tại Chương XXVI Bộ luật Hình sự.
Các tội phạm về ma túy được quy định tại Chương XX Bộ luật Hình sự, nên không thuộc các nhóm bị loại trừ nêu trên chỉ vì tính chất tội danh.
Do đó, về mặt phạm vi áp dụng, vụ án liên quan đến tội phạm về ma túy có thể được tổ chức xét xử trực tuyến, nhưng chỉ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 và các yêu cầu tổ chức phiên tòa theo Thông tư liên tịch 05/2021.
Cách diễn đạt này chính xác hơn câu “các tội ma túy không thuộc nhóm loại trừ nên được xét xử trực tuyến”, bởi không thuộc trường hợp cấm mới chỉ là một điều kiện, chưa đủ để quyết định tổ chức phiên tòa trực tuyến.
Trình tự Tòa án đánh giá, thông báo và quyết định mở phiên tòa trực tuyến
Trình tự xem xét tổ chức phiên tòa trực tuyến được quy định trực tiếp tại Điều 3 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP.
Đối với vụ án được giải quyết theo thủ tục thông thường, khoản 1 Điều 3 quy định chậm nhất 07 ngày trước khi ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa phải thực hiện các công việc sau:
- Đánh giá điều kiện của vụ án: xác định vụ án có thuộc trường hợp được tổ chức phiên tòa trực tuyến tại khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15 hay không;
- Đánh giá cơ sở vật chất, kỹ thuật: kiểm tra điều kiện tổ chức phiên tòa theo Điều 4 và Điều 5 Thông tư liên tịch 05/2021, bao gồm yêu cầu đối với điểm cầu, hệ thống kỹ thuật và kết nối phục vụ xét xử;
- Lấy ý kiến Viện kiểm sát: đối với vụ án hình sự, Tòa án phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát có thẩm quyền thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử để có ý kiến về việc mở phiên tòa trực tuyến.
Đối với ý kiến của Viện kiểm sát, Thông tư liên tịch 05/2021 quy định thời hạn phản hồi khác nhau tùy thủ tục giải quyết vụ án. Trường hợp Viện kiểm sát không đồng ý với việc tổ chức phiên tòa trực tuyến, vụ án hình sự được xét xử theo phương thức thông thường theo Bộ luật Tố tụng hình sự, thay vì tiếp tục tổ chức trực tuyến.
>>> Xem thêm: Thứ tự và nguyên tắc hỏi tại phiên tòa dân sự sơ thẩm
Thành phần tham gia phiên tòa trực tuyến vụ án ma túy theo quy định
Phiên tòa trực tuyến được tổ chức với 01 điểm cầu trung tâm và có thể kết nối với các điểm cầu thành phần. Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP, số lượng điểm cầu thành phần được kết nối tối đa không quá 03 điểm.
Thành phần bắt buộc và được lựa chọn tại điểm cầu trung tâm
Theo khoản 1 Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP, tại điểm cầu trung tâm, thành phần tham gia bắt buộc gồm Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa, Kiểm sát viên được phân công giải quyết vụ án. Còn đương sự, bị hại, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự, người bào chữa, người tham gia tố tụng khác chỉ tham gia tại điểm cầu trung tâm nếu họ lựa chọn hoặc được Tòa án triệu tập.
Thành phần tại điểm cầu thành phần đặt tại cơ sở giam giữ
Theo điểm a khoản 2 Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP, đối với vụ án hình sự mà điểm cầu thành phần đặt tại cơ sở giam giữ, thành phần tham gia gồm bị cáo, người bào chữa, người phiên dịch, cán bộ, chiến sỹ thuộc cơ sở giam giữ và Kiểm sát viên, công chức khác thuộc Viện kiểm sát nếu có. Trường hợp bị cáo là người dưới 18 tuổi thì bố trí người đại diện hợp pháp tham gia tại điểm cầu này, trừ khi họ đề nghị tham gia tại điểm cầu trung tâm.
Người nhà bị cáo có nằm trong danh sách thành phần được kết nối hay không?
Người nhà bị cáo, nếu không đồng thời là bị hại, đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người đại diện hợp pháp hoặc người bào chữa, không thuộc thành phần được Tòa án chủ động bố trí kết nối vào điểm cầu nào theo Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người nhà bị cáo không có quyền tham dự phiên tòa; quyền tham dự của họ dựa trên một căn cứ pháp lý khác, được phân tích cụ thể ở phần tiếp theo.
Người nhà bị cáo có được tham dự phiên tòa trực tuyến vụ án ma túy không?
Có thể được tham dự nếu phiên tòa xét xử công khai và đáp ứng điều kiện tham dự theo pháp luật, nhưng người nhà không có tư cách tham gia tố tụng không đương nhiên được bố trí kết nối vào điểm cầu trực tuyến chỉ vì có quan hệ thân nhân với bị cáo.
Đối với phiên tòa trực tuyến, cần phân biệt giữa người tham gia tố tụng tại các điểm cầu và người tham dự phiên tòa công khai. Thành phần tại từng điểm cầu được Tòa án xác định theo Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP; còn quyền tham dự phiên tòa công khai được xác định theo Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.
Quyền tham dự với tư cách người tham dự phiên tòa tại điểm cầu trung tâm khi xét xử công khai
Khoản 1 Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP quy định nếu phiên tòa được tổ chức công khai thì Tòa án có trách nhiệm chuẩn bị các điều kiện cần thiết để cá nhân, cơ quan, tổ chức tham dự phiên tòa theo quy định pháp luật.
Đồng thời, Điều 25 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 xác lập nguyên tắc Tòa án xét xử công khai và mọi người có quyền tham dự phiên tòa, trừ trường hợp Bộ luật quy định khác.
Từ ngày 01/01/2025, khoản 1 Điều 141 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 quy định cụ thể hơn: người từ đủ 16 tuổi trở lên được tham dự phiên tòa xét xử công khai; người dưới 16 tuổi không được vào phòng xử án, trừ trường hợp được Tòa án triệu tập.
Vì vậy, cha, mẹ, anh, chị, em hoặc người thân khác của bị cáo, nếu từ đủ 16 tuổi và phiên tòa được xét xử công khai, về nguyên tắc những người này có thể đến Tòa án để tham dự theo nội quy phiên tòa và sự bố trí thực tế của Tòa án.
Tóm lại, không nên hiểu theo hướng người nhà có một “quyền tuyệt đối” được vào phòng xử án trong mọi tình huống, bởi việc tham dự còn phải tuân thủ quy định về độ tuổi, an ninh, trật tự, nội quy phiên tòa và các điều kiện tổ chức tại Tòa án.
>>> Xem thêm: Các trường hợp hoãn phiên tòa sơ thẩm hình sự
Người nhà bị cáo không được tự kết nối theo dõi qua điểm cầu trực tuyến từ xa
Người nhà không có tư cách tham gia tố tụng không đương nhiên được cấp tài khoản, đường dẫn hoặc quyền truy cập một điểm cầu trực tuyến để theo dõi phiên tòa từ nhà.
Thông tư liên tịch 05/2021 thiết kế phiên tòa trực tuyến theo mô hình các điểm cầu do Tòa án tổ chức, với thành phần và địa điểm tham gia được xác định theo quy định. Do đó, đây không phải hình thức phát trực tuyến công khai để bất kỳ ai cũng có thể truy cập từ xa.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 141 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 quy định người tham dự phiên tòa, phiên họp không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến diễn biến phiên tòa, phiên họp. Quy định này áp dụng chung cho người tham dự chứ không chỉ riêng người nhà bị cáo.
Vì vậy, nếu muốn theo dõi một phiên tòa trực tuyến được xét xử công khai, người thân của bị cáo nên thực hiện theo thông báo, hướng dẫn và sự bố trí của Tòa án. Họ không nên hiểu “xét xử trực tuyến” là có thể tự yêu cầu đường link để xem phiên tòa từ nhà.
Thủ tục để người nhà bị cáo tham dự phiên tòa trực tuyến vụ án ma túy
Người nhà bị cáo muốn tham dự phiên tòa trực tuyến với tư cách người tham dự phiên tòa công khai về nguyên tắc không phải thực hiện một thủ tục đăng ký tố tụng riêng. Tuy nhiên, để tránh nhầm địa điểm, lịch xét xử hoặc gặp vướng mắc khi kiểm soát an ninh tại Tòa án, người thân nên kiểm tra trước thông tin phiên tòa, chuẩn bị giấy tờ tùy thân và tuân thủ sự bố trí của Tòa án.
Chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân với bị cáo
Nếu người thân chỉ đến tham dự một phiên tòa xét xử công khai với tư cách công chúng, pháp luật hiện hành không đặt ra điều kiện phải chứng minh quan hệ cha, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em hoặc quan hệ thân nhân khác với bị cáo mới được tham dự.
Do đó, không nên gọi giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình là “hồ sơ bắt buộc” để vào dự phiên tòa.
Trong thực tế, người tham dự nên mang theo giấy tờ tùy thân còn giá trị sử dụng để thuận tiện khi thực hiện yêu cầu kiểm soát an ninh, xác minh nhân thân hoặc tuân thủ nội quy tại trụ sở Tòa án. Việc kiểm soát người ra vào phải được hiểu trong khuôn khổ bảo đảm an ninh, trật tự và sự tôn nghiêm của Tòa án theo Điều 139 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 yêu cầu mọi người có mặt tại phiên tòa tuân thủ nội quy và cho phép chủ tọa xử lý trường hợp vi phạm nội quy.
Riêng trường hợp người nhà có tư cách tham gia tố tụng, chẳng hạn người đại diện của bị cáo chưa thành niên hoặc một tư cách tố tụng khác, họ phải thực hiện theo giấy triệu tập và yêu cầu của Tòa án. Khoản 1 Điều 9 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP quy định giấy triệu tập người tham gia tố tụng tại phiên tòa trực tuyến phải ghi rõ điểm cầu mà người đó tham gia.
>>> Xem thêm: Cần làm gì khi bị triệu tập là người liên quan trong vụ án ma túy?
Liên hệ Tòa án để xác nhận lịch xét xử, hình thức tổ chức và địa điểm điểm cầu trung tâm
Việc liên hệ Tòa án trước ngày xét xử là biện pháp thực tiễn nên thực hiện, không phải điều kiện pháp lý bắt buộc để một người đủ điều kiện được tham dự phiên tòa công khai.
Người nhà nên kiểm tra các thông tin như:
- Ngày, giờ mở phiên tòa;
- Phiên tòa được xét xử công khai hay xét xử kín;
- Địa chỉ điểm cầu trung tâm;
- Khu vực dành cho người tham dự;
- Các yêu cầu về kiểm soát an ninh và nội quy tại Tòa án;
- Phiên tòa có thay đổi thời gian, hoãn hoặc thay đổi địa điểm hay không.
Đối với phiên tòa trực tuyến, khoản 3 Điều 3 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP yêu cầu việc mở phiên tòa trực tuyến phải được ghi trong Quyết định đưa vụ án ra xét xử, trong đó xác định điểm cầu trung tâm và số lượng điểm cầu thành phần.
Có mặt trực tiếp tại điểm cầu trung tâm và tuân thủ nội quy phòng xử án
Nếu người thân được tham dự phiên tòa công khai theo sự bố trí của Tòa án, họ cần có mặt tại địa điểm được hướng dẫn và tuân thủ nội quy phiên tòa.
Cần lưu ý rằng “điểm cầu trung tâm” không nhất thiết trong mọi trường hợp chỉ có thể đặt tại trụ sở Tòa án. Khoản 1 Điều 2 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP định nghĩa điểm cầu trung tâm là không gian tổ chức phiên tòa tại trụ sở Tòa án hoặc địa điểm do Tòa án lựa chọn, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu về tổ chức phòng xử án và trang thiết bị phục vụ xét xử trực tuyến.
Người tham dự cần chấp hành hướng dẫn về vị trí ngồi, an ninh và trật tự tại phiên tòa. Khoản 2 Điều 141 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 quy định người tham dự phải tuân thủ pháp luật và nội quy phiên tòa; Điều 139 còn cho phép chủ tọa cấm vào hoặc buộc rời khỏi phòng xử án đối với người vi phạm nội quy có thể ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm, an ninh và trật tự phiên tòa.
Ngoài ra, người nhà cũng cần đặc biệt lưu ý về việc ghi âm, ghi hình. Theo khoản 3 Điều 141 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024, việc ghi âm, ghi hình tại phiên tòa phải tuân theo những điều kiện luật định; đặc biệt, khoản 5 Điều 141 quy định người tham dự không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến diễn biến phiên tòa.
Dịch vụ luật sư hỗ trợ gia đình bị cáo trong vụ án ma túy tại Luật Long Phan PMT
Luật Long Phan PMT hỗ trợ gia đình bị cáo trong các vụ án ma túy có tổ chức xét xử trực tuyến với các công việc sau:
- Rà soát thông báo, quyết định đưa vụ án ra xét xử để xác định hình thức phiên tòa và tính chất công khai hay xét xử kín.
- Tư vấn quyền và thủ tục tham dự phiên tòa tại điểm cầu trung tâm cho người nhà bị cáo. Tham gia tố tụng với tư cách người bào chữa để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của bị cáo trong suốt quá trình xét xử.
- Hướng dẫn gia đình chuẩn bị hồ sơ, tài liệu cần thiết liên quan đến nhân thân, tình tiết giảm nhẹ của bị cáo.
- Đại diện làm việc với Tòa án, cơ sở giam giữ để nắm bắt lịch xét xử và các vấn đề phát sinh trong quá trình tố tụng.
Quý khách có nhu cầu đánh giá sơ bộ vụ việc vui lòng gửi hồ sơ qua email pmt@luatlongphan.vn hoặc Zalo 0939846973.
Câu hỏi thường gặp về người nhà của bị cáo có được tham dự khi xét xử vụ án trực tuyến
Dưới đây là một số câu hỏi gia đình bị cáo thường đặt ra khi vụ án ma túy được xét xử theo hình thức trực tuyến. Các câu trả lời dựa trên quy định hiện hành về tổ chức phiên tòa trực tuyến và pháp luật tố tụng hình sự.
1. Vụ án ma túy nào thì được xét xử trực tuyến?
Theo khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 33/2021/QH15, vụ án ma túy được xét xử trực tuyến khi có tình tiết, tính chất đơn giản, tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ rõ ràng và không thuộc trường hợp liên quan đến bí mật nhà nước. Việc đánh giá cụ thể do Thẩm phán chủ tọa phiên tòa thực hiện trên từng hồ sơ vụ án.
2. Người nhà bị cáo có được cấp tài khoản để tự theo dõi phiên tòa trực tuyến từ nhà không?
Không. Theo Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP, chỉ những người thuộc thành phần điểm cầu quy định mới được kết nối vào hệ thống xét xử trực tuyến. Người nhà bị cáo muốn theo dõi phiên tòa cần tham dự trực tiếp tại điểm cầu trung tâm khi phiên tòa xét xử công khai.
3. Phiên tòa ma túy xét xử trực tuyến có luôn công khai không?
Không hoàn toàn. Theo Điều 25 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Tòa án có thể xét xử kín trong một số trường hợp đặc biệt như bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc bí mật đời tư của đương sự, khi đó người nhà bị cáo không được tham dự phần xét xử kín mà chỉ được tham dự phần tuyên án công khai.
4. Người nhà bị cáo có được quay phim, chụp ảnh phiên tòa trực tuyến không?
Không. Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP nghiêm cấm chụp ảnh, ghi âm, ghi hình, phát tán tài liệu hoặc phát trực tiếp diễn biến phiên tòa lên không gian mạng. Khoản 5 Điều 141 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 cũng quy định người tham dự phiên tòa không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến.
5. Nếu bị cáo là người thân dưới 18 tuổi, người nhà có được tham dự phiên tòa không?
Tùy trường hợp cụ thể. Nếu Tòa án quyết định xét xử công khai, người nhà vẫn có quyền tham dự tại điểm cầu trung tâm theo Điều 25 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Nếu Tòa án quyết định xét xử kín để bảo vệ người dưới 18 tuổi, người nhà không được tham dự phần xét xử kín mà chỉ được nghe phần tuyên án công khai.
6. Người nhà bị cáo có thể nhờ luật sư hỗ trợ theo dõi diễn biến phiên tòa trực tuyến không?
Có. Người bào chữa là một trong những thành phần được Tòa án bố trí kết nối vào điểm cầu theo Điều 10 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP, do đó luật sư bào chữa có thể trực tiếp nắm bắt và thông tin lại cho gia đình về diễn biến phiên tòa trong phạm vi pháp luật cho phép.
Kết luận
Xét xử trực tuyến vụ án ma túy là hình thức tố tụng được pháp luật cho phép áp dụng đối với vụ án có tính chất đơn giản, nhưng không đồng nghĩa với việc người nhà bị cáo có thể tự do kết nối theo dõi từ xa. Người nhà bị cáo cần phân biệt rõ giữa quyền tham dự phiên tòa công khai tại điểm cầu trung tâm với việc được kết nối vào hệ thống trực tuyến, đồng thời chủ động liên hệ Tòa án để nắm chính xác hình thức tổ chức phiên tòa. Luật Long Phan PMT sẵn sàng hỗ trợ gia đình bị cáo rà soát hồ sơ vụ án và tư vấn phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp. Quý khách cần tư vấn cụ thể có thể liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ kịp thời.
📚 Bài viết được tư vấn chuyên môn dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015
- Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024
- Nghị quyết 33/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội
- Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP
- Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Long Phan PMT qua Hotline 1900.63.63.87 để được cập nhật tư vấn pháp lý mới nhất.
Tags: điểm cầu thành phần, điểm cầu trung tâm, luật sư bào chữa vụ án ma túy, người nhà bị cáo tham dự phiên tòa, phiên tòa công khai, phiên tòa trực tuyến hình sự, quy trình xét xử trực tuyến, quyền của người bào chữa, quyền người nhà bị cáo
Lưu ý: Nội dung bài viết công khai tại website của Luật Long Phan PMT chỉ mang tính chất tham khảo về việc áp dụng quy định pháp luật. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự sửa đổi, bổ sung, thay thế của chính sách pháp luật, văn bản pháp lý mà nội dung tư vấn có thể sẽ không còn phù hợp với tình huống Quý khách đang gặp phải hoặc cần tham khảo ý kiến pháp lý. Trường hợp Quý khách cần ý kiến pháp lý cụ thể, chuyên sâu theo từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ với Chúng tôi qua các phương thức bên dưới. Với sự nhiệt tình và tận tâm, Chúng tôi tin rằng Luật Long Phan PMT sẽ là nơi hỗ trợ pháp lý đáng tin cậy của Quý khách hàng.