Bản án dân sự phúc thẩm số 402/2026/DS-PT ngày 16/07/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng

1. Thông tin chung về vụ án

• Số bản án: 402/2026/DS-PT ngày 16/7/2026.
• Tòa án xét xử phúc thẩm: Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng (Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Huỳnh Châu Thạch).
• Quan hệ tranh chấp: Tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản, yêu cầu thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại.
• Các bên đương sự:
  • Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị H (Người đại diện theo ủy quyền: Ông Đặng Văn T / Đặng Ngọc T7).
  • Đồng bị đơn: Ông Nguyễn Minh T1 và 04 người con chung của ông T1 với bà Tạ Thị Huyền L (bà L đã chết ngày 03/6/2025) gồm: Chị Nguyễn Thị Tú T2, chị Nguyễn Ngọc Thùy H2, chị Nguyễn Thùy Ngọc B, và chị Nguyễn Ngọc Quỳnh T3.

2. Nội dung tranh chấp

• Khấu trừ khoản vay:
  • Ngày 07/8/2024, vợ chồng ông T1, bà L vay của bà H số tiền 2.400.000.000 đồng. Khi vay có giao bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số N536368 cấp cho hộ ông bà Nguyễn Minh T1 để làm tin.
  • Ngày 10/9/2024, vợ chồng ông T1, bà L tiếp tục vay của bà H 600.000.000 đồng.
  • Tổng tiền gốc vay: 3.000.000.000 đồng.
• Sự việc phát sinh: Đến hạn không trả nợ. Ngày 03/6/2025, bà L qua đời.
• Yêu cầu của nguyên đơn: Bà H khởi kiện yêu cầu ông T1 và 4 người con (thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà L) liên đới trả 3.473.100.000 đồng (trong đó 3.000.000.000 đồng gốc và 473.100.000 đồng tiền lãi tính theo mức 0,83%/tháng cho 19 tháng). Bà H đồng ý trả lại bản chính GCNQSDĐ.
• Ý kiến phía bị đơn: Ông T1 thừa nhận có ký giấy vay 600 triệu đồng nhưng cho rằng không biết và không nhận khoản vay 2,4 tỷ đồng nên không đồng ý trả. Các con trình bày không biết việc vay mượn và yêu cầu bà H trả lại GCNQSDĐ.

3. Diễn biến từ Cấp sơ thẩm đến Phúc thẩm

• Bản án sơ thẩm (Số 80/2026/DS-ST của TAND khu vực 4 – Lâm Đồng): Chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, buộc ông T1 và 4 người con liên đới trả toàn bộ 3.473.100.000 đồng. Buộc bà H trả GCNQSDĐ nhưng “tạm giữ để đảm bảo thi hành án”.
• Kháng nghị & Kháng cáo:
  • Kháng nghị của Viện kiểm sát (VKSND khu vực 4 – Lâm Đồng): Đề nghị sửa bản án sơ thẩm, xác định rõ nghĩa vụ trả nợ của 4 người con chỉ thực hiện trong phạm vi di sản do bà L để lại.
  • Kháng cáo của bị đơn (Ông Nguyễn Minh T1): Đề nghị tuyên khoản nợ vay là nghĩa vụ riêng của bà L và những người thừa kế chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi di sản bà L để lại.

4. Phán quyết của Tòa án cấp phúc thẩm

Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện kiểm sát, chấp nhận một phần kháng cáo của ông T1 và sửa Bản án sơ thẩm:

1. Về địa vị tố tụng & Nghĩa vụ tài sản:
   • Do bà L đã chết trước thời điểm thụ lý vụ án nên không thể làm bị đơn; ông T1 và 4 người con được xác định là các đồng bị đơn.
   • Khoản nợ phát sinh trong thời kỳ hôn nhân của ông T1 và bà L, do đó tổng khoản nợ 3.473.100.000 đồng được chia đôi:
     • Phần của ông T1 (1/2 khoản nợ = 1.736.550.000 đồng): Buộc cá nhân ông T1 có trách nhiệm trực tiếp trả cho bà H (gồm 1,5 tỷ gốc và 236.550.000 đồng lãi).
     • Phần của bà L để lại (1/2 khoản nợ = 1.736.550.000 đồng): Buộc ông T1 và 4 người con (Tú T2, Thùy H2, Ngọc B, Quỳnh T3) có trách nhiệm trả cho bà H trong phạm vi di sản mà bà L để lại (gồm 1,5 tỷ gốc và 236.550.000 đồng lãi).
2. Về việc xử lý GCNQSDĐ:
   • Buộc bà H trả lại bản chính GCNQSDĐ cho ông T1 và các con.
   • Bỏ cụm từ “tạm giữ để bảo đảm thi hành án” của bản án sơ thẩm vì việc thế chấp giấy tờ đất không tuân thủ quy định đăng ký giao dịch bảo đảm, và việc xử lý tài sản thi hành án thuộc thẩm quyền của cơ quan Thi hành án dân sự.
3. Về án phí:
   • Miễn toàn bộ án phí sơ thẩm và phúc thẩm cho ông Nguyễn Minh T1 do ông là người cao tuổi có đơn xin miễn.
   • 04 người con phải chịu 45.389.240 đồng án phí dân sự sơ thẩm trong phạm vi di sản của bà L để lại.
   • Hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí cho bà H.