Bản án số: 03/2026/KDTM-PT ngày 07/01/2026 của Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội

Dưới đây là tóm tắt các nội dung pháp lý trọng tâm của Bản án Kinh doanh thương mại phúc thẩm:

I. THÔNG TIN CHUNG VỤ ÁN

• Bản án số: 03/2026/KDTM-PT ngày 07/01/2026 của Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội.
• Quan hệ tranh chấp: Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.
• Các đương sự:
  • Nguyên đơn: Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng BD ACC (gọi tắt là Công ty BD ACC).
  • Bị đơn: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc dân (gọi tắt là Ngân hàng NCB).
  • Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển ĐN Việt Nam (gọi tắt là Công ty ĐN).

II. TÓM TẮT BỐI CẢNH TRANH CHẤP

• Công ty BD ACC và Công ty ĐN ký kết 02 Hợp đồng kinh tế (Hợp đồng số 10 và Hợp đồng số 15) vào tháng 3 và tháng 5/2023 để thi công các công trình điện, nước.
• Để đảm bảo nghĩa vụ cho Công ty ĐN, Ngân hàng NCB đã phát hành 06 thư bảo lãnh (gồm bảo lãnh tiền tạm ứng và bảo lãnh thực hiện hợp đồng) với tổng trị giá 1.759.274.099 đồng. Đây đều là các bảo lãnh vô điều kiện và không hủy ngang.
• Công ty BD ACC đã chuyển tiền tạm ứng cho Công ty ĐN. Tuy nhiên, Công ty ĐN đã vi phạm tiến độ và không hoàn thành công việc quy định trong hợp đồng.
• Công ty BD ACC yêu cầu Ngân hàng NCB thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh. Trong quá trình giải quyết, Ngân hàng NCB đã tự nguyện thanh toán 35% nghĩa vụ (tương đương 612.595.935 đồng), để lại phần nghĩa vụ còn tranh chấp là 65% (tương đương 1.137.678.164 đồng).

III. YÊU CẦU CỦA CÁC BÊN

• Nguyên đơn (Công ty BD ACC): Yêu cầu Ngân hàng NCB hoàn trả số tiền bảo lãnh còn lại là 1.137.678.164 đồng cùng với tiền lãi chậm trả.
• Bị đơn (Ngân hàng NCB): Yêu cầu phản tố buộc Công ty BD ACC phải nghiệm thu khối lượng công việc thực tế mà Công ty ĐN đã làm để đối trừ nghĩa vụ bảo lãnh trước khi thanh toán. Kháng cáo bản án sơ thẩm vì Tòa sơ thẩm không xem xét yêu cầu buộc Công ty ĐN phải nhận nợ và thanh toán lại cho NCB số tiền NCB đã trả thay.

IV. NHẬN ĐỊNH VÀ PHÁN QUYẾT CỦA TÒA ÁN PHÚC THẨM Tòa án cấp phúc thẩm đã chấp nhận một phần kháng cáo của Ngân hàng NCB, sửa một phần bản án sơ thẩm với các điểm pháp lý mấu chốt sau:

1. Về nghĩa vụ bảo lãnh của Ngân hàng NCB:

• Tòa án nhận định 06 chứng thư bảo lãnh do Ngân hàng NCB phát hành là bảo lãnh vô điều kiện, không hủy ngang.
• Vì là bảo lãnh vô điều kiện, Bên nhận bảo lãnh (BD ACC) có quyền đòi tiền mà không cần bất kỳ điều kiện nào, và Ngân hàng NCB có nghĩa vụ thanh toán mà không phụ thuộc vào việc các bên có nghiệm thu hay quyết toán công trình hay không. Việc NCB yêu cầu đối trừ nghĩa vụ dựa trên khối lượng thi công dở dang là không có căn cứ pháp luật.
• Tuyên án: Buộc Ngân hàng NCB phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thanh toán cho Công ty BD ACC số tiền còn lại là 1.137.678.164 đồng, cộng với khoản lãi chậm trả 208.210.688 đồng (Tổng cộng: 1.345.888.852 đồng).

2. Về quyền truy đòi của Ngân hàng NCB đối với Công ty ĐN:

• Tòa án xác định quan hệ bảo lãnh là độc lập với quan hệ xây dựng. Sau khi Ngân hàng thanh toán bảo lãnh, Ngân hàng có quyền truy đòi bồi hoàn từ Bên được bảo lãnh (Công ty ĐN).
• Tại cấp phúc thẩm, Công ty ĐN đã tự nguyện cam kết nhận nợ đối với khoản tiền mà Ngân hàng NCB phải trả thay.
• Tuyên án: Tòa án chính thức ghi nhận sự thỏa thuận, theo đó Công ty ĐN có nghĩa vụ nhận nợ bắt buộc và thanh toán cho Ngân hàng NCB toàn bộ số tiền gốc (1.137.678.164 đồng), cùng với lãi và phí phát sinh theo Hợp đồng tín dụng hạn mức kể từ thời điểm Ngân hàng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với BD ACC. Nếu Công ty ĐN không thanh toán, Ngân hàng NCB có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án tổ chức thi hành.

Đánh giá pháp lý: Bản án này khẳng định nguyên tắc rất quan trọng về tính chất “vô điều kiện” của chứng thư bảo lãnh ngân hàng trong thực tiễn xét xử, đồng thời giúp giải quyết triệt để quyền lợi của Ngân hàng (quyền truy đòi) trong cùng một vụ án, tránh việc Ngân hàng phải khởi kiện một vụ án dân sự mới.